आपल्याला जर आपल्या रचना, संकल्पना, मत येथे मांडायचं असेल किंवा कुठलीही जाहिरात ह्या संकेतस्थळावर करायची असेल तर latenightedition.in@gmail.com यावर संपर्क करावा!

Category: General Information

Fund Transfer In Angel Broking

Fund Transfer In Angel Broking

How To Transfer Fund In Angel Broking | Online Fund Transfer  ||  Angel Eye

Angel Broking मध्ये Fund Transfer साठी दोन मार्ग आहेत. एक आहे चेक (Offline Way) आणि दूसरा म्हणजे Internet Banking द्वारे (Online Way)

यामध्ये चेक ने जर payment करायचं असेल तर आपल्या sub-broker कडे Angel Broking Pvt Ltd नावाने चेक द्यावा लागतो. या प्रक्रियेत पैसे आपल्या Demat ला जमा होण्यासाठी साधारणपणे दोन दिवस लागतात.

Fund Transfer साठी दूसरा सोपा मार्ग आहे Online Transaction चा ज्यामध्ये काही वेळामध्ये ते आपल्या Demat ला जमा होतात. यासाठी आपल्याला Angel Broking च्या वेबसाइटवर login करावं लागतं. ती प्रक्रिया कशी आहे ते जाणून घेऊयात!

 

  1. सर्वात आधी खाली दिलेल्या लिंक वर जाऊन login करावे लागेल किंवा Google वर Angel Eye search करून पहिल्याच लिंकवर क्लिक करावे लागेल.

https://trade.angelbroking.com/

खाली दाखवलेल्या इमेज प्रमाणे एक page open होईल.

आता ह्या page वर Trading Id / Client Id आणि password असे details द्यावे लागतील. आपला Trading Id किंवा Client Id म्हणजे आपला Client Code असतो. उदाहरणार्थ, P12037 किंवा Z72578 असा काहीतरी तो असेल.

तुम्ही जर पहिल्यांदाच login करत असाल आणि password तुम्हाला माहीत नसेल तर Forget Password पर्याय निवडून आपला नवा password मिळवावा.

  1. वर दाखवलेल्या page मध्ये login केल्यानंतर सुरूवातीला तुमचा पोर्टफोलियो दिसेल. तुमच्याकडे असलेले shares, ते कधी व किती rate ला buy केले आहेत, सध्याचा rate काय ती माहिती मिळेल.

यामध्ये वरच्या बाजूला काही options (buttons) आहेत. त्यात Report ला क्लिक करावं लागेल. त्यात Fund Details असा पर्याय असेल तो निवडावा लागेल. खालील इमेजमध्ये तपासून पहा.

  1. आता त्या page वर तुम्हाला तुमच्या demat मधील fund details दिसतील. त्यात Debit किंवा Credit ची रक्कम दिसेल. त्या Amount वर click केल्यावर जुने transactions ची माहिती मिळेल.

आता जर आपल्याला Fund Transfer करायची असेल; म्हणजे आपल्या savings account मधून आपल्या Demat वर पैसे जमा करायचे असतील तर खाली दाखवलेल्या इमेज प्रमाणे “Pay Now” या option वर क्लिक करावं लागेल.

  1. आता एक नवीन page open झालेलं असेल. त्यात “Total Payable Amount” मध्ये तुमच्या demat वर किती debit आहे हे दिसेल. म्हणजे जर तुम्ही आज 5000 रुपयांचे shares खरेदी केले असतील आणि ते जमा केलेले नसतील तर तिथे – 5000 अशी अमाऊंट दिसेल.

त्याच्या खाली Amount या फील्ड मध्ये तुम्हाला तुमच्या रकमेचा आकडा टाकायचा आहे. म्हणजे तुम्ही Demat वर किती पैसे जमा करू इच्छिता ती रक्कम.

त्याच्या खालच्या बाजूला तुमचे Bank Details दिसतील. ते account दिसेल जे तुम्ही Demat ला लिंक केलेलं आहे. त्याच account मधून demat ला पैसे transfer होऊ शकतात.

त्याखाली जो पर्याय आहे “Product” त्यात All Segment select करावं आणि “Pay Now” वर क्लिक करताच details submit होतील.

  1. आता “Pay Now” करताच तुम्ही तुमच्या Internet Banking च्या page वर redirect व्हाल. आता तुमच्यासमोर तुमची जी कोणती बँक असेल त्या बँकेची Internet Banking details submit करावे लागतील. लक्षात ठेवा, इथे तुम्हाला तुमच्या Internet Banking चा Username आणि Password submit करावा लागेल.

  1. Internet bank details submit करताच तुमची process पूर्ण होईल आणि पैसे transfer होतील. बर्‍याचदा, details submit केल्याच्या नंतर तुमच्या registered mobile वर एक OTP येईल जो transaction पूर्ण करताना submit करावा लागेल.

तुमची Fund Transfer ची process पूर्ण झालेली असेल. तिथे transaction Id दिसेल जो तुम्ही लिहून ठेवावा. साधारणपणे एक ते दोन तासात ते पैसे तुमच्या Demat ला जमा होतात अन तसा confirmation मेसेज ही येतो.

जर काही कारणाने ते transaction पूर्ण होऊ शकलं नाही अन पैसे debit पडले आणि  demat ला जमा झाले नाहीत तर sub-broker शी संपर्क साधता येईल किंवा support@angelbroking.com वर email करता येईल किंवा 022-33551111 या Angel Broking च्या helpline center वर संपर्क साधता येईल.

WITHDRAWAL

हे झालं Fund Transfer. म्हणजे savings account तो demat transfer. याच्या विरुद्ध, जर Demat मध्ये जमा असलेले पैसे आपल्याला savings मध्ये transfer करायचे असतील तर त्याही प्रक्रिया कशी असते ते बघूयात.

याचेही दोन पर्याय असतात. एक म्हणजे आपल्या Broker ला सांगून ते transfer करून घेऊन शकता किंवा online स्वतः करू शकता. याला Fund Payout असं म्हणतात.

  1. वर दिलेल्या क्रमांक तीन पर्यन्त सर्व steps सारख्याच असतील. जेंव्हा आपण Fund Details page वर येऊ तिथे Pay Now च्या बाजूला Withdrawal (yellow color Button) असा पर्याय आहे. त्याला क्लिक करूया. See Below Image

  1. .Fund Withdrawal ला क्लिक केल्यावर तिथे एक नवीन page open होईल. Releasable Today मध्ये ती amount दिसेल जी तुम्ही आज withdraw करू शकता. त्याखाली Total Amount To Withdrawal यामध्ये तुम्ही किती पैसे काढून घेऊ इच्छिता ती amount टाकावी लागेल. ही amount Releasable Amount पेक्षा जास्त असू शकत नाही.त्याखाली तुमचे bank details दिसतील ज्यामध्ये पैसे जमा होणार आहेत.

  1. जेंव्हा तुम्ही “Submit” कराल तेंव्हा request send होईल. त्याचा transaction Id दिसेल जो तुम्ही लिहून ठेवावा.

ही रक्कम Banking Hours मध्ये (म्हणजे सुट्टीच्या दिवशी ही रक्कम मिळणार नाही, ज्या दिवशी banks चालू आहेत तेंव्हा) मध्ये साधारणपणे तीन तासात तुमच्या demat वरून savings ला जमा होते.

या Online Transactions ला कसलेही टॅक्स लागत नाहीत. तुम्ही स्वतः ही प्रक्रिया कधीही कोठूनही करू शकता. ही Online Process कमी वेळेत पूर्ण होते आणि secured आहे.

Angel Broking च्या वेबसाइटवरून हे transactions करता येतातच, शिवाय Angel Eye हे Angel Broking चं Mobile Application आहे ज्याद्वारे या process करता येतात. त्याची माहिती पुढील पोस्ट मध्ये घेऊयात!

ABHISHEK BUCHAKE 

Share Market Posts (All Posts)

Share Market Posts (All Posts)

Share Market Posts (All Posts)

Share Market Beginners  ||  शेअर बाजार मराठीत  || Share Market In Marathi   || Stock Market  || गुंतवणूक ||

All Posts In One Post 

आजपर्यंत आपण विविध posts द्वारे शेअर बाजारासंबंधित विविध माहिती बघितली. ह्या एका post मध्ये आजपर्यंतच्या सर्व Posts update करुयात जेणेकरून शोधाशोध करणे अवघड जाणार नाही.

 

1. सर्वात आधी बघूयात SHARE MARKET BEGINNERS हे e-book ज्यामध्ये सर्व basic माहिती मिळेल अन नवीन गुंतवणूकदार या क्षेत्राशी संलग्न होऊ शकतील. खालील लिंकवर ती post… 

शेअर बाजार e-book – मराठीत

 

2. IPO म्हणजे काय आणि IPO ऑनलाइन कसा घेऊ शकतो याच्या दोन वेगवेगळ्या posts खालील लिंक वर…

IPO म्हणजे काय ?

How to apply for IPO (Initial Public Offering) Online

 

3. Dividend म्हणजे काय याबद्दल मूलभूत माहिती खालील लिंकवर…

Dividend Information In Marathi

4. सध्या शेअर बाजारात मंदी आहे. पण ही दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी योग्य संधी मानली जाते. त्याबद्दल थोडीशी माहिती अन NIFTY मधील चांगले shares खालील लिंकवर…

गुंतवणुकीसाठी योग्य संधी

 

5. माझ्या क्षमतेनुसार काही shares मी लांब व मध्यमकालीन गुंतवणुकीसाठी निवडले आहेत. त्याबद्दलच्या दोन वेगवेगळ्या posts ची लिंक खाली आहे…

Midcap Money 1

 

Top Stocks To BUY

 

6. लहान किमतीचे शेअर हे गुंतवणूकदारांना आकर्षित करत असतात. त्याबद्दल माहिती आणि काही shares खालील लिंकवर…

Good Shares With Low Price

 

7. गुंतवणूक गुरु वार्रेन बफेट चा एक interview इथे आहे.

Warren Buffett interview

 

8. आता सर्वात महत्वाचं… वाचलंच पाहिजे असं… 

गुंतवणूक-फसवणूक

 

[ खुलासा – We are not SEBI Registered Advisor. आम्ही SEBI द्वारे प्रमाणपत्र प्राप्त असलेले गुंतवणूक सल्लागार नाही. ही सर्व माहिती वैयक्तिक अनुभव व आकलनानुसार लिहिलेली आहे… ]

अभिषेक बुचके – latenightedition.in@gmail.com

Good Shares With Low Price

Good Shares With Low Price

Low Value Shares  ||  Shares Below 100 Rupees  ||  कमी किमतीचे चांगले शेअर  ||  Good Stocks With Low Value  ||  Stock Recommendation ||  गुंतवणूक संधी  || शेअर मार्केट मराठीत  || Share Market In Marathi  || Share Market Beginners

 

शेअर बाजारात जेंव्हा केंव्हा एखादा माणूस नव्याने येतो तेंव्हा त्याचे काही गैरसमज किंवा चुकीच्या संकल्पना असतात. त्या संकल्पनांच्या आधारावर तो व्यक्ति गुंतवणूक किंवा trading करू बघतो पण शेवटी त्याचा अपेक्षाभंग होतो. या अशा चुकीच्या संकल्पनेपैकी एक आहे “Low Value Stocks” buy करायची इच्छा होणे.

नव्याने येणार्‍या गुंतवणूकदारांना वाटत असतं की ज्या शेअर ची किम्मत कमी आहे तो आपण buy करावा. कारण त्यात आपल्याला Quantity Of Shares जास्त येतील आणि जरासा रेट वाढताच आपण तो विकून टाकू आणि नफा कमवू असा त्यांचा समज असतो. मग 100 च्या खाली असलेले shares ते शोधू लागतात. दोन आकडी किमतीत असलेले shares त्यांना गुंतवणुकीस जास्त अनुकूल वाटत असतात.

उदाहरण द्यायचं झालं तर, एक शेअर असतो ज्याची किम्मत 20 रुपये असते. त्यांना तो attractive वाटतो. आपण याचे 100 shares घेतले तरी आपली गुंतवणूक 2000 होईल. मग पाच-सहा महिन्यांत याची किम्मत 25-30 तरी होईलच; त्यानंतर आपण तो विकुया. म्हणजे 5 ते 10 रुपये नफा गुणिले माझे 100 shares असे पाचशे ते हजार रुपये माझा नफा होईल.

पण ही संकल्पना चुकीची आहे. एखादा शेअर जरी कमी किमतीला दिसत असेल तरी तो गुंतवणुकीस योग्य आहेच असं नाही म्हणता येत. कारण असे छोटे shares वर्ष-वर्ष दोन-तीन रुपये सुद्धा वाढत नाहीत. उलट एखादी नकारात्मक न्यूज येताच ते कोसळत जातात. याउलट जे दर्जेदार shares आहेत, जरी त्यांची किम्मत जास्त असली तरी ते वाढत जातात. त्यांचा वाढण्याचा वेगही लक्षणीय असतो. म्हणजे, TCS सारखा शेअर, ज्याची किम्मत 3000 च्या आसपास आहे तो दिवसाला 100-150 रुपये वाढतो किंवा पडतो. SBI सारखा शेअर, ज्याची किम्मत 300 च्या आसपास आहे तो दिवसाला फार तर 10-15-20 रुपये वाढतो किंवा पडतो; कधी-कधी 2-4 रुपये सुद्धा हलत नाही. तर हे छोटे shares दिवसाला एखाद रुपया कमी जास्त होत असतात.

तुम्ही जर 3000 रुपये गुंतवणार असाल आणि TCS चा एक share buy केला तर तो 50-100 असा वाढत जाऊन 3200 होईल. तुमचा नफा 200 रुपये. आणि जर समजा, 20 रुपयाचे 150 shares घेतले आणि तो फक्त 2 रुपये वाढला तरीही तुम्हाला 200-300 इतकाच नफा होणार आहे.

त्यामुळे शेअरची किम्मत किती आहे यापेक्षा तुम्हाला किती रुपये गुंतवायचे आहेत ते योग्य शेअर मध्ये लावणे उत्तम असतं. त्यामुळे येथे Quantity पेक्षा Quality ही महत्वाची असते. त्यामुळे महाग असले तरी योग्य shares च तुमची गुंतवणूक वाढवू शकतात.

इतकं सांगूनही छोट्या shares च्या बाबतीत गुंतवणूकदारांचं आकर्षण काही कमी होत नाही. असे shares दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी घेतले जातात. त्यामुळे गुंतवणूकदार PENNY STOCKS मध्ये अडकण्याची शक्यता असते. असं असूनही असे काही shares आहेत ज्यांची किम्मत दोन आकडी अर्थात 100 पेक्षा कमी आहे आणि ते तुलनेने सुरक्षित व चांगला परतावा देऊ शकतात. आज आपण असेच कमी किमतीचे shares बघणार आहोत.

सांगायची गोष्ट म्हणजे, Ashok Leyland हा शेअर तीन वर्षांखाली 20-25 रुपयांना होता आणि आज 130 रुपयांवर कार्यरत आहे. TVS Electronics, Yes Bank, DCB Bank व असे अनेक shares कधीकाळी दोन आकडी होते आणि आज खूप वाढले आहेत. या shares ना आपण Multibagger Shares म्हणतो.  मी आज जे shares सांगतो आहे ते काही Multibagger नाहीत, कमी किमतीचे चांगले shares आहेत. त्या-त्या सेक्टर मध्ये त्यांच्यापेक्षा चांगले shares ही आहेत, पण ह्या लेखात आपण केवळ ‘कमी किम्मत’ हा निकष लावला आहे.

खाली मी काही कंपन्यांची यादी दिली आहे. त्यात A Category आणि B Category असे दोन भाग केले आहेत. यात A Category मध्ये दर्जेदार, Nifty मधील, सरकारी, अशा कंपन्यांचा समावेश आहे. यात पैसे गुंतवले तर जोखीम कमी आहे. दुसरीकडे, B Category मध्ये असलेले stocks ही चांगलेच आहेत, पण त्यात थोडी अधिक जोखीम आहे.

हे stocks कसे निवडले याचाही खुलासा करतो. दर्जेदार असलेले stocks तर सर्वश्रूत आहेत. त्यानंतर काही stocks चा मी स्वतः अभ्यास केला आहे. काही stocks हे मला Business Channel आणि पेपरमधील लेखातून मिळालेले आहेत. असे विविध पातळीवरून हे stocks शोधून एकत्रित केले आहेत.

[ खुलासा – मी काही SEBI Registered Advisor किंवा Fund Manager नाही. माझ्या क्षमतेनुसार हे stocks मी निवडले आहेत. यापैकी काही stocks मध्ये माझी गुंतवणूक आहेच. ]

 

A Grade

  1. BHEL

  2. SAIL

  3. RCF

  4. NALCO

  5. IDFC

  6. IDFC Bank

  7. HUDCO

  8. NHPC

  9. Idea

  10. Tata Power

  11. Dish TV

  12. IDBI Bank

  13. HCL Infosystem

  14. South Indian Bank

  15. Nalco [National Aluminium]

  16. SPTL

  17. Crompton Greave

  18. Shivam Auto

  19. Hindustan Copper

  20. Rico Auto

  21. Z Learn

B Category

  1. TV18

  2. Welspun India

  3. Alembic Pharma

  4. PTC India

  5. Fineotex Chemical

  6. VLS Finance

  7. Snowman Logistics

  8. Marketer Limited

  9. Patel Integrated

  10. Hindustan Tin Works

  11. Sumeet Securities

  12. Monnet Ispat

  13. A2Z Infra

  14. Vascon Engineers

  15. VIP Clothing

  16. Rolta India

  17. Nectar Life

 

लवकरच या यादीत आणखी काही stocks समाविष्ट करण्याचा प्रयत्न आहे. शिवाय या shares बद्दल अधिक माहिती देण्याचा प्रयत्न करेन.

 

Documentation – Abhishek Buchake  ||  @Late_Night1991

संपर्क – latenightedition.in@gmail.com

महत्वाचं पुस्तक खालील लिंकवर… 

शेअर बाजार e-book – मराठीत

गुंतवणूक-फसवणूक

गुंतवणूक-फसवणूक

{जनहितार्थ}

[ संबंधित लेख whatsapp वर मिळालेला आहे. हा लेख Chandrashekhar Thakur यांनी लिहिलेला आहे असं त्या मेसेज मध्ये नमूद केलेलं होतं ते जसच्या तसं, जराही बदल न करता इथे प्रकाशित करण्यात आलेलं आहे. शेअर बाजारातील एका महत्वाच्या भागाबद्दल अत्यंत उत्तमरीत्या मांडणी केली असल्याने आणि सामान्य जनतेला ही माहिती अतिशय उपयुक्त ठरेल अशी असल्याने येथे प्रकाशित करत आहोत. ]

शेअर बाजार मराठीत  ||  Share Market In Marathi  || गुंतवणूक-फसवणूक  || सावधान ||

एखाद्या कंपनीच्या शेअरचा भाव एक दिवसात उदाहरणार्थ ७३५, ७२८, ७१०,६५५ ६३५ असा घसरत गेला की अशा परिस्थितीत मी Intra Day Trading करून प्रथम त्या कंपनीचे १००० शेअर्स ७३५ या भावाने विक्री करीन व भाव ६३५ वर गेला की १००० शेअर्स खरेदी करीन म्हणजे १०० गुणिले १००० बरोबर एक लाख रुपये एका दिवसात कमवीन… नव्हे ते आमच्या विद्यार्थ्यांना सांगून “मंदीतही पैसे कसे कमवावे” वगैरे पांडित्य सांगून अनेक शेअर गुरू लोकांना भुरळ घालतात.

वर सांगितले हे अंकगणित म्हणून ठीक आहे. पण या गमजा ते मारतात त्या कधी तर दिवसाचा शेवट झाला की. बाजार उघडते वेळी त्या शेअर्सचा भाव अशा प्रकारे खाली जाईल की वर जाईल हे त्यांना स्वप्न पडलेले असते का? पडले असेल तर मग एखाद्या बँक मधून दहा लाख रुपये कर्ज घेऊन ते स्वत:च असे ट्रेडिंग करून एका दिवसात करोडपती का होत नाहीत?

ज्यालोकाना शेअर बाजाराचा गंध देखील नाही अशा लोकांना आजकाल अनेक शेअर गुरू “मंदीतही तुम्ही कमवू शकता” अशा प्रकारे थापा देऊन आपले उखळ पांढरे करीत असतात. दहा पैकी एक दोन वेळा यांचा होरा बरोबर ठरला की दसपट जोमाने “मी सांगितले तसेच झाले की नाही पहा” अश गमजा मारतात. आठ वेळा यांचा होरा चुकलेला असतो तेव्हा मात्र अळीमिळी गुपचिळी. या अशा लोकांमुळे हे शेअर बाजार बदनाम होत होता आणि होत आहे. दुर्दैव असे की जेव्हा ही मंडळी सेमिनार घेऊन लोकांना भूलथापा देत असतात तेव्हा एकाही श्रोता ” मग तुम्ही क्लास का चालवता? स्वत :च हे करू करोडपती का होत नाही? “ असा प्रश्न विचारीत नाही.

मायबाप वाचकहो गेेली पन्नास वर्षे या क्षेत्रातील अनुभावावरून हात जोडून विनंती करतो की अशा भूलथापांना बळी पडू नका. चांगल्या कंपनींचे शेअरस घेऊन किमान आठ दहा वर्षे वाट पहा. जोडीला दरमहा म्युच्युअल फंडाच्या योजनेतून एस आय पी करा. तो राजमार्ग आहे. शेअर बाजार हे झटपट श्रीमंतीचे माध्यम नव्हे तर ते आंब्याचे झाड आहे कारण आंबे लागायला किमान आठ वर्षे वाट पहावी लागते हे सीडीएसेलच्या माध्यमातून गेली १७ वर्षे मी विनामूल्य सेमिनारच्या द्वारे सांगत आहे. पण भूल थापा देणार्यांच्या मागे मेंढरांच्या प्रमाणे माणसे जातात त्याचे वाईट वाटते. इथे शिकलेले लोकही मागे नाहीत. नुकतेच कोल्हापूर येथे अशाच एका महाभागाने साठ सत्तर डॉक्टर ना याच प्रकारे गंडा घातला . ते डॉक्टर तर अशिक्षित नव्हते न? पु ल म्हणतात तेच खरे ,” बेन्बट्यां तू कुंभार हो गाढवांस तोटा नाही ” या लेखाचा प्रपंच कुणा विशिष्ट व्यक्तीला किंवा व्यक्तीना डोळ्यासमोर ठेऊन लिहिला नाही. केवळ प्रबोधन हाच उद्देश आहे.

लेखक – चंद्रशेखर ठाकुर .

Image result for share market

Dividend Information In Marathi

Dividend Information In Marathi

Share Market In Marathi  ||  Share Market Beginners  ||  शेअर बाजार मराठीतून  ||  What Is Dividend?  ||  डिविडेंड म्हणजे काय?  ||  सर्वाधिक डिविडेंड देणार्‍या कंपन्या  ||   अर्थवृत्तांत

= > DIVIDEND

साध्या सरळ भाषेत सांगायचं झालं तर कंपनीकडून त्यांच्या भागधारकांना अर्थात shareholders ना (ज्यांच्याकडे त्या कंपनीचे shares आहेत ते) काही रक्कम दिली जाते त्याला dividend म्हणतात. ही रक्कम कंपनीच्या नफ्यातून दिली जाते. म्हणजे कंपनी जर नफा कमावत असेल तर त्या नफ्यातून ही रक्कम अदा केली जाते. कंपनी dividend देते म्हणजे कंपनीला नफा होत आहे, आणि नफा होत आहे म्हणजे कंपनी योग्यापणे कारभार करत आहे; आणि पर्यायाने गुंतवणूकदारांचे पैसे सुरक्षित आहेत असा अर्थ काढला जातो.

ही रक्कम फार जास्त नसते आणि प्रत्येक share च्या मागे दिली जाते. कंपनीच्या Face Value च्या प्रमाणात ही calculate केली जाते. म्हणजे समजा, कंपनीने 200% dividend जाहीर केला अन कंपनीची Face Value 1 रुपये आहे तर, dividend आहे 2 रुपये. तुमच्याकडे जर कंपनीचे 200 shares आहेत तर 200*2= 400 इतकी रक्कम तुम्हाला dividend म्हणून मिळेल.

Dividend ची मिळणारी रक्कम ही tax free असते आणि त्यावर कसलाही brokerage लागत नाही. ही रक्कम साधारणपणे तुमच्या Demat खात्याला link असलेल्या savings खात्यात जमा होते.

जे गुंतवणूकदार दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी shares घेतात त्यांना dividend चा फायदा होत राहतो. चांगला dividend देणारी कंपनी बघूनही काहीजण त्या share मध्ये गुंतवणूक करतात.

Dividend हा सामान्यतः Quarterly Results (त्रैमासिक निकाल) किंवा Annual Results (वार्षिक) दरम्यान जाहिर करतात. यात Interim dividend [अंतरिम लाभांश] आणि Final dividend [अंतिम लाभांश] असे दोन प्रकार आहेत.

INTERIM DIVIDEND

हा Quarterly Results किंवा Semi-Annual Results च्या दरम्यान दिला जातो.

[[[एका आर्थिक वर्षात कंपनीला तीन महिन्याला एकदा याप्रकारे वर्षातून चार वेळा कंपनीचे निकाल जाहीर करावे लागतात. त्यापैकी March महिन्यातील निकाल हा Final अर्थात Annual Result अर्थात वार्षिक निकाल असतो तर September चे निकाल हे Semi-Annual असतात.]]]

Interim Dividend हे कंपनीचा वार्षिक नफा,उत्पन्न इत्यादी निर्धारित होण्याची आधी दिला जातो.Interim Dividend हा Board Of Directors जाहीर करतात अन shareholder च्या approval मंजूरीद्वारे होतो.

FINAL DIVIDEND

हे कंपांनीच्या वार्षिक निकालाच्या (Final Results in March) वेळेस दिला जातो. कंपनीचा वार्षिक नफा, उत्पन्न, खर्च इत्यादी बाबी स्पष्ट झालेल्या असतात त्यानुसार हा Dividend दिला जातो.Final Dividend हा कंपांनीच्या AGM (Annual General Meeting) मध्ये मंजूर केला जातो.

कंपनीचे Quarterly Results जेंव्हा जाहीर होतात तेंव्हा dividend ची घोषणा होते आणि तो केंव्हा मिळेल याचीही तारीख दिली जाते. त्यात Record Date आणि Effective Date या महत्वाच्या असतात.या Record Date आणि Effective Date नुसारच dividend चे लाभार्थी (अर्थात जे dividend मिळण्यास पात्र आहेत असे shareholders)ठरतात.

IPO म्हणजे काय ?

Infosys, TCS, SBI, Coal India, Tata Steel, Maruti Suzuki सारख्या मोठ्या व दर्जेदार कंपन्या चांगला dividend देतात. त्यामुळे अशा shares मध्ये long term ची गुंतवणूक ही फायदेशीर ठरते.

समजा, XYZ कंपनीने 10 रुपये dividend दिला आहे आणि 20 Nov ही त्याची Record Date आहे, तर 20 Nov ला त्या share चा भाव 10 रुपये कमी ने सुरू होतो. नंतर buyers आणि sellers आल्याच्या नंतर नेहमीच्या व्यवहाराप्रमाणे त्याची किम्मत कमी जास्त होत असते.

 

DIVIDEND YIELD

हा एक Financial Ratio आहे जो असं निर्देशित करतो की प्रत्येक कंपनी त्याच्या शेअर मूल्यानुसार प्रत्येक वर्षी किती dividend देते. The dividend yield would become as Dividend paid upon the current share price.

Dividend yield calculate करण्यासाठी कंपनीने दिलेला वार्षिक dividend ला त्या कंपनीच्या share price ने divide करावे लागेल.

समजा, XYZ कंपनीचा share price आहे 50 आणि वार्षिक dividend आहे 1 रुपये. सूत्रानुसार, 1/50=0.02 इतका dividend yield येईल आणि टक्केवारीच्या दृष्टीने तो 2% इतका असेल.

Dividend yield जास्त असणे हे गुंतवणूकदारच्या दृष्टीने चांगलं असतं. मुळात Dividend हा कंपांनीच्या नफ्यातून दिला जातो, नफा जास्त म्हणजे dividend जास्त.

ABC ही कंपनीचा share price आहे 100 आणि dividend pay केला आहे 1 रुपये. तसेच PQR ह्या कंपनीचा share price आहे 200 आणि dividend pay केला आहे 1 रुपये. यात ABC चा dividend yield आहे 1/100=0.01 म्हणजेच 1% आणि PQR चा dividend yield आहे 1/200=0.005 म्हणजेच 0.5%

त्यामुळे ABC ही कंपनी चांगला नफा कमावत आहे अन त्याचा लाभांश गुंतवणूकदारांना देत आहे असा काढला जातो.

ही फक्त मूलभूत माहिती आहे. यामध्ये अजून काही संकल्पना आहेत ज्या या लेखामध्ये नमूद केलेल्या नाहीत.

चांगल्या Dividend देणार्‍या कंपनी-  ||  Highest Dividend Paying Stocks in India

गेल्या पाच वर्षात Nifty मधील या कंपन्यांनी चांगला dividend दिलेला आहे. याशिवाय अशा अन्य कंपनीही आहेत ज्या चांगला dividend देतात. मार्चच्या आसपास जे वार्षिक निकाल येतात त्यात IOC, Coal India, NMDC सारख्या दिग्गज कंपन्या मोठा dividend देतात त्या कारणाने काही गुंतवणूकदार तो dividend मिळावा यासाठीही छोट्या कालावधीसाठी तो share घेतात. गेल्या वर्षी TCS ने 27.5 रुपये इतका dividend दिला होता.

Axis Bank,

BPCL, Bajaj Auto,

Coal India,

Gail,

HCL Tech, HUL, HPCL, Hero Motocomp, Hind Zinc, HDFC, HDFC Bank,

Infosys, ICICI Bank, Indian Oil Corporation, ITC,

LT,

M&M, Maruti Suzuki.

NMDC, NTPC,

ONGC,

Power Grid,

REC, Reliance Ind,

SBI,

Tata Steel, TCS,

Vedanta,

Wipro,

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

 

शेअर बाजारातील सर्व मूलभूत माहिती एका क्लिकवर… तेही मराठीत… 

शेअर बाजार e-book – मराठीत

शेअर बाजार e-book – मराठीत

शेअर बाजार e-book – मराठीत

Share Market Beginners  ||  Share Market In Marathi  ||  शेअर बाजार मराठीत  ||  Share Market E-Book  || शेअर बाजार पुस्तक  || गुंतवणूक || Basic Terminologies In Share Market  ||  

 

शेअर बाजाराचं विश्व वरचेवर विस्तारत आहे. पण अनेकजण या विश्वाशी, यातील संकल्पना व चढ-उताराशी अनभिज्ञ आहेत. शेअर मार्केट बद्दल काहीजण फक्त ऐकून असतील, पण त्या क्षेत्रात प्रवेश कसा करायचा याबद्दल धाडस होत नसेल. काहीजण या क्षेत्राबद्दल थोडीशी माहिती बाळगून असतील, पण त्यातील मूलभूत माहिती नसल्यामुळे पूर्ण ताकदीने त्यात उतरू शकत नसतील. अशा SHARE MARKET BEGINNERS साठी मी अभिषेक बुचके, घेऊन आलोय एक BASIC USER GUIDE, एक माहिती पुस्तक… तेही मराठीत, तेही विनामूल्य, मोफत, FREE…

FREE E-Book For Share Market Beginners

शेअर बाजार म्हणजे सट्टा, जुगार नाही. ते तंत्र आहे, शास्त्र आहे आणि एक संधी आहे. गुंतवणुकीचं योग्य साधन म्हणता येईल. या क्षेत्रात जे येतात त्या प्रत्येकाचे हेतु वेगळे असतात. आपण या क्षेत्रात येत आहोत त्याचा निर्णय आपल्याला घ्यायचा असतो. जोपर्यंत शेअर बाजार काय आहे हे माहीत होत नाही तोपर्यंत जास्त पैसे लावण्याचं धाडस करू नये. आधी मूलभूत माहिती घ्यावी अन मग गुंतवणूक करावी.

शेअर बाजारात लावलेला पैसा बुडतो हे सत्य असलं तरी तो साधारणपणे स्वतःच्या अट्टहास, अयोग्य मार्गदर्शन व अपुरी माहिती यामुळेच बुडतो. फेरफार व गैरव्यवहार करणार्‍या कंपन्या यामुळेही तो बुडू शकतो.

या e-book मध्ये काय आहे???

गुंतवणूक म्हणजे काय, ती कशी करतात, शेअर बाजारातील गुंतवणूक, शेअर बाजारातील प्रवेश, Demat Account, Depository, DP, share म्हणजे काय?, शेअर कसा खरेदी करतात?, कमीत-कमी किती रुपयांचे shares खरेदी करता येतात?, नेमका कोणता शेअर खरेदी करावा?, शेअर खरेदी करताना कोणते निकष असतात?, Sensex आणि Nifty म्हणजे काय?, Primary आणि secondary मार्केट म्हणजे काय?, IPO म्हणजे काय?, Corporate Action म्हणजे काय?, Dividend म्हणजे काय?, Bonus, Split, Right Issue, 52 Week High-Low, Intraday-Positional-Delivery-Long Term Position म्हणजे काय?, Upper Circuit आणि lower circuit म्हणजे काय?, Bearish-Bullish, Overbought-oversold म्हणजे काय?, Record Date आणि Effective Date मध्ये काय फरक असतो? वगैरे वगैरे सर्व संकल्पना थोडक्यात आणि मराठीत नमूद केलेल्या आहेत.

एकंदरीत शेअर मार्केट या क्षेत्राशी अगदीच अनभिज्ञ असलेल्या व्यक्तिला किमान मूलभूत माहिती मिळावी या हेतूने या Document ची निर्मिती झाली आहे.

शेअर मार्केट हे खूप मोठं विश्व आहे. त्यात रोज नवनवे अध्याय लिहिले जात असतात. हे Document त्या सर्व मुद्द्यांना स्पर्श करणार नाही. पण शेअर बाजारात नव्याने येऊ इच्छिणार्‍या अन मूलभूत माहिती वाढवू इच्छिणार्‍या लोकांसाठी हे Document उपयुक्त ठरेल अशी मी आशा करतो…

[[ Disclaimer – खुलासा – मी शेअर मार्केट मधील तज्ञ नाही किंवा SEBI registered Analyst वगैरे नाही. काही वर्षांपासून स्वतः ह्या क्षेत्रात कार्यरत आहे आणि सध्या Share Broker आहे. मला या क्षेत्रात आल्यावर काही अडचणी आल्या अन त्याची उत्तरे शोधताना बरेच प्रयास करावे लागले. ती सर्व माहिती मराठीत आणि एका ठिकाणी करता यावी यासाठी हा खटाटोप. ]]

जरूर वाचा अन अभिप्राय कळवा… आणि आवडलं असेल तर Playstore वर नक्की चांगलं rating द्या, share करा… तुमचं Rating हेच माझं Earning…

खालील लिंकवर क्लिक करून e-book download करू शकता… किंवा Google Playstore वर जाऊन Abhishek Buchake search करू शकता… 

LINK

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.sharemarket.marathi.sharebazaar&hl=en

शेअर मार्केट मराठीत…

Top Stocks To BUY

Top Stocks To BUY

Share Market In Marathi   || शेअर बाजार मराठीत  ||  गुंतवणूक टिपा  ||  Which Stocks To Buy   ||  Top Shares  || Share Recommendations   ||  Share Market Investment 

[Date – 10 Feb 2018]

2018 चा केंद्रीय अर्थसंकल्प झाल्यानंतर शेअर बाजारात मोठ्या प्रमाणात पडझड बघायला मिळाली. 11000 च्या वर असलेला NIFTY थेट 10500 च्या खाली आला. अनेकांनी आपले अडकलेले पैसे काढून घेतले. सलग दोन दिवस पडझड आणि परत एक बाऊन्स बॅक. परत पडझड आणि परत तेजी. बजेट नंतरचा आठवडा खूपच रंजक राहिला. Index खूपच volatile होते. अशात अनेकांचं नुकसान तर झालं पण अनेकांनी चांगल्या नव्या positions घेतल्या. अजून एकदा असा मोठा डाउनफॉल अपेक्षित आहे, तो केंव्हा येईल सांगता येत नाही, पण तो NIFTY ला 10000 पर्यन्त खाली खेचू शकतो. पण हेसुद्धा short term correction असेल. त्यानंतर पुन्हा टप्प्याटप्प्याने BUYING सुरू होईल आणि धीम्या गतीने बाजार पुन्हा वर सरकू लागेल. आशा परिस्थितीत चांगल्या व दर्जेदार shares मध्ये दीर्घ पल्ल्यासाठी गुंतवणूक खूपच फायद्याची ठरेल. NIFTY 100 व काही Midcap किंवा Smallcap मधील दर्जेदार कंपन्या गुंतवणुकीसाठी नक्की आकर्षक असतील. बाजारातील गुंतवणुकीची ती योग्य संधी समजून आपल्याकडील काही (सरसकट सर्व नाही) रक्कम बाजारात गुंतवू शकता.

मागच्या लेखात आपण NIFTY 50 मधील दहा कंपन्या बघितल्या आणि त्यानंतर Midcap मधील काही कंपन्या बघितल्या. आता त्यापुढे जाऊन गुंतवणुकीस आकर्षक इतर shares बघूयात…

 

  1. Apollo Tyres

जवळपास 15000 कोटींचा market cap असलेली Tyre क्षेत्रातील कंपनी. वाहन क्षेत्रातील तेजीचा परिणाम या क्षेत्रावर थेट संबंध. एका बाजूला MRF सारख्या दिग्गज कंपनीशी स्पर्धा आणि योग्य वाटणारी शेअर प्राइस ही जमेची बाजू. खरं तर शेअर split झालेला आहे. 1 रुपये Face Value आहे. पण बाजारात हा शेअर 230 च्या रेंजमध्ये मिळत असल्यास नक्की घ्यावा असा. सध्या 260 च्या आसपास कार्यरत आहे. एकंदरीत क्षेत्रातील तेजीचा लाभ या कंपनीलाही होत आहे.

 

  1. Berger Paints

रंग क्षेत्रातील कंपनी. क्रूड ऑइलच्या वाढत्या किमतीमुळे कंपनीच्या नफ्यावर परिणाम होताना दिसतो. पण भारतासारख्या देशात कंपनीला वाढीसाठी पोषक परिस्थिती. येणार्‍या काळात गृहनिर्माण क्षेत्रात वाढ झाली तर हे क्षेत्रही तेजी अनुभवेल. सध्या शेअर 250 च्या आसपास कार्यरत आहे, पण split आणि bonus सारख्या corporate action नंतरचा हा रेट आहे याची नोंद घ्यावी. ह्या पातळीवर गुंतवणूक करण्यासारखा शेअर आहे.

 

  1. ICICI General Insurance | HDFC लाइफ | SBILife

अर्थसंकल्प 2018 मध्ये आरोग्याच्या योजना राबवत असतांना Insurance क्षेत्राला सुगीचे दिवस येतील असं चिन्हं आहे. या क्षेत्रातील कंपन्या नजीकच्या काळात आपला व्यवसाय गतीने वाढताना दिसून येईल. बाजारात जोरदार पडझड होत असतांना Insurance shares फार पडझड होताना दिसलं नाही. या तीनही कंपनीत, योग्य भाव भेटताच समप्रमाणात गुंतवणूक करून ठेवावी.

 

  1. Bajaj Electricals

Domestic Appliance मधील कंपनी. या क्षेत्रातील दर्जेदार कंपनी. नुकतेच कंपनीचे वार्षिक निकाल आले त्यात कंपनीचा performance चांगला दिसून आलाय. बाजारातील पडझडीचा फटका कंपनीला बसलेला आहे. येणार्‍या काळात चांगला परतावा अपेक्षित आहे.

 

  1. Indian Hotels

पुन्हा एकदा Tata ग्रुपमधील कंपनी. मुंबईतील Hotel Taj याच कंपनीचे. Hotel क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी. Tourism चा या क्षेत्रावर थेट परिणाम होत असतो. Luxurious सुविधा ह्या रोजच्या आयुष्यातील गरज नसल्याने वाढ मर्यादित वाटते. मंदीचे चटके या क्षेत्राला बसू शकतात. पण दर्जेदार कंपनी असल्याने Low Risk. अलीकडेच कंपनीने Right Issue दिलेला. सध्या 140 च्या आसपास कार्यरत आहे. 160 या 52 week high ला नुकताच गवसणी घालून आला आहे. बाजारातील पडझडीत correction झालेला. सध्याच्या position पासून Mid to Long Term साठी घ्यावा असा शेअर. खालच्या बाजूला 122 आणि 110 च्या आसपास support.

 

  1. UPL

खरं तर ही NIFTY100 मधील कंपनी. LARGE CAP. केमिकल क्षेत्रात कार्यरत. सध्या 700 रुपयांवर कार्यरत आहे. 52 week low च्या आसपास. अनेक market analyst कडून कंपनीला BUY च recommendation आहे.  सध्याच्या क्मतीवर नक्कीच Buy करावी अशी…

 

  1. NALCO – National Aluminium

Metal क्षेत्रातील कंपनी. Government undertaking. सध्या विविध aluminium व इतर metal manufacturing चा व्यवसाय. शिवाय power plant ही. चांगला performance करण्याची अपेक्षा. 70 रुपयांच्या आसपास कार्यरत. 52 wk low 61 आहे व 52 wk high 97 आहे. आपल्या पोर्टफोलियोत छोटीशी जागा या शेअर साठी काढून ठेवता येईल.

 

  1. Hindustan Copper

एकमेव कंपनी ज्या कंपनीला Copper mining चे अधिकार आहेत. सरकारी भागीदारी असलेली कंपनी. सध्या काही कारणास्तव share price कोसळत आहे. 52 wk low आहे 56 आणि high आहे 110. सध्या 75 ते 80 च्या दरम्यान कार्यरत आहे. Long term साठी गुंतवणुकीस चांगला शेअर.

 

  1. Hindustan Zinc

वर चर्चा केलेल्या दोन कंपनी याच क्षेत्रातील. हासुद्धा गुंतवणुकीस चांगला शेअर आहे. 300 रुपयांच्या आसपास कार्यरत. अनेक market analyst ने हा recommend केला आहे. सरसकट एकाच क्षेत्रात सर्व गुंतवणूक करू नये, वरीलपैकी योग्य वेळी योग्य shares गुंतवणुकीस निवडावा.

  1. Ambuja Cements

जेंव्हा इनफ्रास्ट्रक्चर किंवा गृहनिर्माण क्षेत्रात तेजी येईल तेंव्हा cement sector सुद्धा तेजीत असतं. पण ह्या सेक्टरच्या काही मूलभूत अडचणी आहेत. एकतर जे दिग्गज आहेत त्यांची किम्मत जास्त दिसत आल्याने सामान्य गुंतवणूकदार त्यापासून दुरावतो. या क्षेत्रात Ambuja Cement ही सध्या attractive वाटत आहे. अर्थात, चांगला परतावा मिळवण्यासाठी यात patience ठेवावे लागतील. Diversified व balanced portfolio बनवताना या क्षेत्राचा विचार करत असाल तर हा शेअर बरा वाटतोय. सध्या 250 च्या आसपास कार्यरत आहे, अजून तुटण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. टप्प्याटप्प्याने योग्य गुंतवणूक करता येईल.

 

  1. NLC Industries

लोकसत्ताच्या अर्थवृत्तांत पुरवणीत शेअर मार्केट तज्ञ अजय वाळिंबे यांनी हा शेअर सुचवलेला होता. सीमेंट क्षेत्रातील मिनी कंपनी म्हणता येईल. मलाही हा गुंतवणुकीस चांगला वाटतो. बाजारात पडझड होत असताना जर हा अजून खाली आला तर गुंतवणूक करावी.

 

  1. Bharat Forge

Forging क्षेत्रातील दर्जेदार कंपनी. Large Cap. शेअर बाजार कोसळत असताना हा शेअर मात्र 52 wk high च्या जवळ कार्यरत आहे. विविध Brokerage Houses कडून या शेअर ला BUY चं recommendation आहे. ह्या levels वर शेअर थोडा महाग वाटत आहे. थोडासा correction आल्यानंतर यात गुंतवणूक करता येईल.

 

  1. Gati

सध्या Online Product Selling क्षेत्र विस्तारत आहे. वाढतं शहरीकरण आणि digitization यामुळे ते आणखीन वाढत जाईल असं दिसतंय. या क्षेत्रातील BlueDart सध्या मोठ्या पोर्टलसोबत टाय अप असल्याने तेजीने वाढत आहे. त्याचप्रमाणे Gati ही कंपनीसुद्धा याच तर्‍हेने वाढ नोंदवू शकते. या शेअर बाबत समिश्र प्रतिक्रिया बघायला मिळतात. पण थोडीशी risk घेऊन यात गुंतवणूक केली तर Long Term साठी ती फायदेशीर ठरू शकते. सध्या 115 च्या आसपास आहे, अजून कमी आल्यास आपल्या पैशांतील छोटा हिस्सा यात गुंतवू शकता.

 

  1. Jagran Prakashan

विविध Brokerage Houses या शेअर ला नेहमीच focus मध्ये ठेवत असतात. माध्यम क्षेत्रातील मोठा समूह. सध्या 165 च्या आसपास कार्यरत आहे. म्हणजे 52 wk low च्या आसपास. गुंतवणूक करता येईल असा शेअर.

 

  1. Avenue Supermart

Dmart चे मॉल चालवणारी ही कंपनी. हे shares IPO मध्ये मिळावेत यासाठी गुंतवणूकदारांच्या अक्षरशः उड्या पडल्या होत्या. परिणामही तसाच आला. 300 रुपयांना Issue केलेला हा share listing ला 640 पर्यन्त गेला आणि आज तो 1200 रुपयांवर कार्यरत आहे. बर्‍याच ठिकाणी असेलेले मॉल अन कंपनीचे चांगले fundamentals बघता कंपनीच्या शेअर मध्ये गुंतवणूक खूप फायद्याची ठरेल. Long Term साठी उत्तम शेअर.

 

  1. L&T Infotech

सॉफ्टवेअर क्षेत्रातील कंपनी. मागे सांगितल्याप्रमाणे हे वर्ष IT Sector साठी चांगलं मानलं जात आहे. या क्षेत्रातील अनेक कंपन्या गुंतवणुकीस आकर्षक आहेत त्यात हा शेअर अग्रेसर आहे. थोडही correction आल्यास या शेअर मध्ये गुंतवणूक जरूर करावी.

 

  1. Dabur India

मोठी कंपनी. ह्या कंपनीचे अनेक उत्पादने वापरले असतील. चांगली balance sheet आणि fundamentals. बराच काळ consolidate झाल्यानंतर हा शेअर वाढत गेला. सध्या 52 wk high च्या आसपास कार्यरत आहे. Assured returns साठी असे शेअर आपल्या पोर्टफोलियो मध्ये असायलाच हवेत.

 

  1. Tata Power

पुन्हा एकदा Tata ग्रुपमधील कंपनी. हा फार गमतीशीर शेअर आहे. जवळपास वर्षभर हा शेअर 80 च्या आसपास कार्यरत होता. वाढही नाही आणि तूटही नाही. पण Tata चा शेअर असल्याने गुंतवणूकदार यातून बाहेरही पडत नाहीत. पण अलीकडे या शेअर ने आपला तो पॅटर्न तोडून 100 च्या वर झेप घेतली होती. पण बाजार कोसळताच पुन्हा 82 ते 83 च्या आसपास आला. सध्या पॉवर सेक्टर ला चांगले दिवस आहेत. या क्षेत्रातील दिग्गज या नात्याने ह्या शेअरकडे बघता येईल. हा शेअर 90-92 च्या वर गेला की चांगली तेजी दाखवेल. पण त्यासाठी patience हवेत. सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी घ्यावा असा शेअर.

  अभिषेक बुचके  || @Late_Night1991

[[[ Disclaimer – खुलासा – I’m not financial adviser nor fund manager.  मी गुंतवणूक सल्लागार नाही. The stocks advised here, are based on my own market research and analysis. संबंधित लेख माझ्या स्वतःच्या वैयक्तिक अभ्यासातून लिहिलेला आहे. ]]]

गुंतवणुकीसाठी योग्य संधी

 

Midcap Money 1

IPO म्हणजे काय ?

IPO म्हणजे काय ?

IPO – Initial Public Offering   ||  share बाजारातील नफ्याचं समीकरण  || IPO ची मराठीतून माहिती || IPO that made Investors Rich  ||  IPO History 2017  ||  IPO Information || SHARE MARKET || लखपती होण्यासाठी लॉटरी

अनेकांना लॉटरी खरेदी करण्याची सवय असते. त्यातून एकना एक दिवस आपलं भाग्य उजाळेल, लक्ष्मी दारात उभी राहील अशी त्यांची स्वप्नं असतात. आयुष्यभर ते लॉटरी घेतात पण त्यातील सर्वांना काही लॉटरी लागत नाही.

पण शेअर बाजारात अगदी अशीच लॉटरी पद्धत आहे जी तुम्हाला लखपती तरी नक्कीच बनवू शकते. शिवाय यात फार जास्त जोखीम नसते. योग्य नियोजन अन योग्य सल्ला असेल तर यात चांगले पैसे मिळतात. या लॉटरी ला म्हणतात IPO अर्थात Initial Public Offering

IPO म्हणजे काय ???

शेअर बाजारातील मूलभूत माहिती असणार्‍या लोकांना, गुंतवणूकदारांना याबद्दल बर्‍यापैकी माहिती असते. पण नवख्यांना हे काहीतरी अवघड माध्यम अन साधन वाटू शकतं. पण ही अतिशय सोपी, सुरक्षित व legal प्रक्रिया आहे.

IPO (INITIAL PUBLIC OFFER)

जेंव्हा एखादी अस्तीत्वात असलेली कंपनी share बाजारात नव्याने उतरत असते, ज्या प्रक्रियेतून त्या कंपनीला भांडवल निर्मिती करता येते, तेंव्हा SEBI च्या परवानगीने Stock Exchange मध्ये list होत असते.

IPO मुळे सामान्य गुंतवणूकदार थेट कंपनीकडून Shares विकत घेतल्याने कंपनीला नवीन भांडवल मिळतं.

सामान्य गुंतवणूकदारांना त्यात सहभाग घेता यावा अन त्या कंपनीचे shares घेऊन कंपनीत भागधारक होता यावे यासाठी ती प्रक्रिया असते. या प्रक्रियेला IPO – Initial Public Offering प्रक्रिया म्हणतात. किंवा यालाच Primary Market असही म्हणतात कारण सामान्य गुंतवणूकदार थेट कंपनीकडून shares विकत घेत असतो. यात कंपनीला स्वतःची सर्व माहिती जाहीर करावी लागते.

या प्रक्रियेत Share चा दर ठरवलेला असतो, ज्याला आपण ISSUE PRICE म्हणतो. म्हणजे ज्या दराला कंपनी आपले shares गुंतवणूकदाराला देऊ करत आहे तो दर. उदाहरणार्थ, BSE IPO मध्ये Issue Price 806 आहे म्हणजे गुंतवणूकदाराला BSE चा एक share 806 रुपयांस घ्यावा लागेल.

नंतर येतो LOT SIZE. Lot Size (अर्थात एका गुंतवणूकदाराला किमान किती shares घ्यावे लागतात – 20, 30, 50 असे lot size असतात) असते. उदाहरणार्थ, BSE चा lot size आहे 18. म्हणजे एका गुंतवणूकदाराला BSE चे किमान 18 shares घ्यावे लागतील आणि 18 च्या multiple मध्येच घ्यावे लागतील.

एका IPO ची किम्मत ही साधारणपणे 15000 च्या आसपास असते. जशी BSE ची 806*18 = 14508 आहे. सामान्य गुंतवणूकदाराला कितीही Lot साठी apply करता येतं, पण शक्यतो एकच Lot Allocate केला जातो.

IPO ही प्रक्रिया निर्धारित वेळेत पूर्ण होत असते. म्हणजे IPO ला apply करण्यासाठी तीन दिवस असतात. त्या तीन दिवसांत सामान्य गुंतवणूकदार IPO साठी apply करू शकतो.

IPO तून shares घ्यायचे असतील तर ते तुम्हाला ब्रोकरच्या माध्यमातून Apply करता येतं किंवा तुमच्या Demat ला लिंक असलेल्या savings बँक खात्याच्या OnlineBanking वापरुन तुम्हाला Apply करता येतं. पण त्या खात्याला ASBA ही सुविधा उपलब्ध असायला हवी. IPO ला apply करण्यासाठी कसलेच वेगळे पैसे भरण्याची गरज नसते.

जर तुम्ही IPO मध्ये एका LOT साठी apply करत असाल तर तितके पैसे तुम्हाला तुमच्या SAVINGS ACCOUNT (जे Demat शी link आहे तेच) मध्ये ठेवावे लागतात. म्हणजे मला जर BSE च्या IPO साठी apply करायचं असेल तर मला माझ्या Savings account मध्ये 14508 रुपये ठेवावेच लागतील त्याशिवाय मी apply करू शकत नाही.

जोपर्यंत ही IPO प्रक्रिया पूर्ण होत नाही तोपर्यंत हे 14508 रुपये HOLD वर असतील. म्हणजे ते पैसे तुम्ही काढू किंवा वापरू शकत नाहीत. ते freeze केले जातात. जर तुम्हाला IPO मधून shares मिळाले तर ते पैसे debit होतात (कंपनीला जातात) आणि जर तुम्हाला IPO मधून shares मिळाले नाहीत तर ते तुम्हाला लागलीच परत मिळतात.

त्यानंतर चार-पाच दिवसांनी Allotment Date असते जेंव्हा apply केलेल्यापैकी कोणत्या गुंतवणूकदाराला IPO मधून shares मिळाले आहेत ते जाहीर होतं.

सर्वात महत्वाचं म्हणजे, तुम्ही IPO ला apply केलं आहे म्हणजे तुम्हाला ते shares मिळतीलच असे नसतं. ही प्रक्रिया लॉटरी पद्धतीने पार पाडली जाते. LOTTERY आहे…

समजा, PQR कंपनी आहे. ती कंपनी भांडवल उभं करण्यासाठी बाजारात shares घेऊन येते. समजा कंपनी 500 कोटींचे भांडवल उभं करण्यासाठी 1 लाख shares बाजारात आणत आहे. कंपनी दर्जेदार असेल तर अनेक गुंतवणूकदार कंपनीत गुंतवणूक करू बघतात. समजा 2 लाख गुंतवणूकदारांनी त्या IPO प्रक्रियेत सहभाग घेतला असेल. Shares 1 लाख आणि त्यासाठी 2 लाख लोक apply करत आहेत म्हणजे सर्वांना ते shares मिळणार नाहीत. मग लॉटरी पद्धतीने गुंतवणूकदारांना shares allocate केले जातात. इथे मागणी जास्त आहे आणि shares कमी, म्हणजे IPO तून दिल्या जाणारे shares ची किम्मत वाढू शकते. ह्या सर्व प्रक्रियेसाठी तारखा निश्चित केलेल्या असतात.

IPO मिळवण्यासाठी कसले गैरव्यवहार होत नसतात. ही अतिशय शिस्तबद्ध अशी प्रक्रिया आहे.

त्यानंतर येते LISTING DATE. या दिवशी त्या कंपनीचा share सामान्य गुंतव्नुक्दारांसाठी बाजारात खुला होतो. म्हणजे आता कोणीही Exchange through तो share घेऊ शकतो.

Share कोणत्या price ला list होईल हे सांगता येत नाही. तो ISSUE PRICE पेक्षा जास्तच price ने list होतोच असं काही नाही. एकंदरीत खरेदी आणि विक्री करणारे यावर ते मूल्य निश्चित होतं. त्यामुळे ज्या rate ला IPO मिळाला आहे त्यापेक्षा जास्त rate लाच तो LIST होईल असं काही नसतं. जर IPO मधून आलेल्या एखाद्या कंपनीच्या share खरेदी करण्यास कोणी गुंतवणूकदार तयार नसतील तर त्याचा तो share कमीलाच list होणार.

कोणते IPO चांगले, कोणत्या IPO साठी apply करावं हा निर्णय विचार करून घ्यावा लागतो. यासंबंधित माहिती टीव्ही चॅनल वर किंवा विविध वेबसाइटवर मिळेल.  सगळेच IPO चांगले असतात असं काही नाही. योग्य सल्ला घेऊन तुम्ही IPO साठी apply करू शकतात. चांगल्या कंपनीचे IPO सुद्धा नुकसानीत जाऊ शकतात. पण असं क्वचित घडतं. कोणत्या IPO साठी apply करायचं, कधी व कसं apply करायचं हे तंत्र आहे जे अभ्यासानंतर समजतं. पण एक निश्चितपणे सांगता येईल की IPO हे कमी कालावधीत चांगला परतावा देऊन जातात. एखाद्या लॉटरी प्रमाणे!!!

Image result for ipo

सण 2017 मधील असे काही IPO ज्यांनी गुंतवणूकदारांना जोरदार रिटर्न्स दिले.

 1. BSE

Bambay Stock Of Exchange. देशातील मोठ्या Exchange board पैकी एक. गुंतवणूकदारांना आवडेल असाच हा share आहे.

806 रुपयांना दिलेला हा share listing ला 1085 पर्यन्त गेला आणि नंतर 1250 पर्यन्त. म्हणजे 5000 ते 7000 इतका नफा.

2. Avenue Supermart

Dmart चे मॉल चालवणारी ही कंपनी. हे shares IPO मध्ये मिळावेत यासाठी गुंतवणूकदारांच्या अक्षरशः उड्या पडल्या होत्या. परिणामही तसाच आला. 300 रुपयांना Issue केलेला हा share listing ला 640 पर्यन्त गेला आणि आज तो 1200 रुपयांवर कार्यरत आहे. म्हणजे 15000 ते 40000 इथपर्यंतचा नफा….

3. HUDCO

केंद्र सरकारच्या अखत्यारीतील कंपनी. गृहनिर्माण क्षेत्रातील महत्वाची संस्था. कोणताही सरकार सत्तेवर आलं तरी या क्षेत्रावर लक्ष केन्द्रित करतच असतं. त्यामुळे गुंतवणुकीच्या दृष्टीने उत्तम कंपनी.

58 रुपये ही Issue Price असताना listing price होती 75. नंतर share price 100 पर्यन्त आणि आत्ता 82 वर आहे. म्हणजे 3 ते 8 हजार रूपयांचा नफा.

4. Shankara Builder

दक्षिणेतील या Construction कंपनीने चांगलाच नफा मिळवून दिला. 460 ही Issue Price आणि Listing Price 600 वगैरे. आणि आजची market price ही 1500 आहे. म्हणजे minimum 5000 आणि maximum 30000 चा नफा.

5. CDSL

देशात दोनच depositories आहेत त्यातील ही एक. दर्जेदार म्हणतात तशी कंपनी. 149 रुपये अशा सुयोग्य premium price वर हा IPO दिलेला जो पहिल्याच दिवशी 250 पर्यन्त पोचला आणि काहीच काळात 350 च्याही अधिक जाऊन पोचला. म्हणजे पहिल्या दिवशीचं profit 10000 आणि नंतरच ते 20000 च्या आसपास.

6. AU Small Finance

Finance क्षेत्रातील एक कंपनी. NBFC क्षेत्राची सध्याच्या परिस्थितीनुसार ही कंपनी चांगली म्हंटली पाहिजे.

358 रुपये Issue Price असलेला IPO listing ला 540 रुपये पर्यन्त गेला. आज त्या share ची price आहे 630.

First day gain 7000 रुपये वगैरे आणि होल्ड केला असता तर more than 10000.

7. Salasar Technology

साधारणपणे 108 रुपये Issue Price असलेला हा IPO 270 रुपयांपर्यंत सेटल झाला. म्हणजे 20000 रुपये नफा!!!

9. Cochin Shipyard

नावावरून अंदाज येतो की जहाजबांधणी व बंदर क्षेत्राशी संबंधित कंपनी असावी. सध्याच्या सरकारचा transportation वर अधिक भर आहे हेही काही लपून राहिलेलं नाही.

432 च्या Issue Price ने दिलेला share listing day ला 520 पर्यन्त गेला. म्हणजे एका लॉटमागे 2000 रूपयांचा नफा.

शेअर बाजार e-book – मराठीत

10. Apex Frozen

अन्नप्रक्रिया क्षेत्राशी संबंधित असलेली ही कंपनी. 175 च्या दराने दिलेला IPO listing च्या दिवशी 200 रुपयांवर जरी अडकला असला तरी आज त्या share ची किम्मत आहे 650 च्या अधिक. म्हणजे पहिल्या दिवशी 2000 चा नफा आणि तोच जर होल्ड केला असेल तर 30000 अधिक नफा!!! लॉटरी याहून वेगळी काय असू शकते???

10. Dixon Technology

कधी कधी अनपेक्षितरीत्या लॉटरी लागते तो किस्सा इथे आहे. कंपनी नेमकी कोणत्या क्षेत्रात कार्यरत आहे किंवा अजून काय याबाबत फार चर्चा नव्हती. पण listing झाल्यावर कंपनीने अनेक गुंतवणूकदारांचं वेधून घेतलं. जोरदार नफा मिळवून देणारा IPO म्हणता येईल. Electronics व तंत्रज्ञान क्षेत्रात diversified असलेली कंपनी.

1766 ची Issue Price असलेला share पहिल्याच दिवशी, listing ला थेट 2800 चा टप्पा ओलांडतो. म्हणजे जवळपास एका लॉटमागे 8000 नफा!

11. Prataap Snacks

सप्टेंबर 2017 मध्ये आलेल्या ह्या IPO ने अपेक्षा नसतानाही जोरदार नफा मिळवून दिला. त्या अर्थाने अपरिचित अन फार ऐकिवात नसलेली ही कंपनी. Packed food चा व्यवसाय असलेली ही कंपनी.

938 च्या issue price वर सामान्य गुंतवणूकदारांना shares देणारी कंपनी list झाली ते 1200 च्या आसपास. पहिल्याच दिवशी IPO ने चार ते पाच हजार रूपयांचा नफा मिळवून दिला.

12. Godrej Agrovet

Godrej सारखा दर्जेदार आणि माहितीतील उद्योग समूह. कंपनीचा उद्योग हा poultry processing, animal feed, oil palm plantations and agri inputs अशा क्षेत्राशी निगडीत. एका Diversified portfolio मध्ये रिकामी जागा भरून काढता येईल असा share. सामान्य गुंतवणूकदाराला बर्‍यापैकी आकर्षित करणारा IPO.

460 ची Issue Price असताना listing च्या दिवशी 600 चा आकडा या share ने ओलांडला. अजूनही हा share बर्‍यापैकी तेजीत आहे. साधारणपणे 5000 रूपयांचा नफा या IPO share ने मिळवून दिला.

13. Reliance Nippon

अनिल अंबानी ग्रुपमधील कंपनी. अनिल अंबानी यांचा उद्योगसमूहातील कंपन्या विविध अडचणीमधून जात असताना हा IPO बाजारात आला. हा IPO सामान्य गुंतवणूकदाराला फार आकर्षित करू शकला नसला तरी बर्‍यापैकी परतावा या कंपनीने दिला.

252 ची Issue price असताना listing day ला share 290 पर्यन्त झेपावला. साधारणपणे 2000 हजारांचा नफा पहिल्या दिवशी या IPO ने मिळवून दिला.

14. HDFC Life

Non-banking Finance संस्थेला बरे दिवस येत असताना ह्या कंपनीने IPO बाजारात आणायचं ठरवलं. Insurance आणि काही अंशी NBFC क्षेत्रात कार्यरत असलेली ही कंपनी. ICICI General Insurance, SBI Life, GIC इत्यादी कंपन्यांचे IPO बाजारात फार चमक दाखवू शकले नसताना हा IPO बाजारात आला. एका बाजूला Share बाजार नवनवे शिखर गाठत असल्याचा फायदा ह्या share ला तर झालाच पण योग्य Issue Price आणि Brand यामुळे IPO ला चांगला प्रतिसाद मिळाला.

नोवेंबर 2017 मध्ये 290 च्या rate ने हा शेअर सामान्य गुंतवणूकदाराला देऊ केला होता. बाजारात याची listing 315 च्या आसपास झाली असताना अनेक गुंतवणूकदारांनी याला खुल्या बाजारातून विकत घेतल्याने पहिल्याच दिवशी या शेअर ची किम्मत 350 जवळ गेली. आज हा शेअर 400 च्या वर कार्यरत आहे.

साधारणपणे listing च्या दिवशीचा हिशोब गृहीत धरला तरी एका lot मागे सामान्य गुंतवणूकदारणे 3000 रुपये नफा मिळवला.

15. Astron Papers

2017 वर्षाच्या शेवटाला हा IPO आलेला. पेपर क्षेत्राशी संबंधित कंपनी. चीनमधील पेपर सेक्टरवर निर्बंध आल्याने भारतातील पेपर सेक्टर ला चांगले दिवस येतील अशी शक्यता निर्माण झाली होती अशा काळात हा IPO बाजारात आला. शिवाय Share बाजारही तेजीत होता.

फक्त 50 रुपयाने सामान्य गुंतवणूकदाराला हा share देऊ केला होता. सर्व सकारात्मक वातावरणात हा share बाजारात 120 रुपयाने list झाला. साधारणपणे अडीच पट!!!

या share च्या एका lot मागे जवळजवळ वीस हजार रूपयांचा नफा. तोही फक्त दहा दिवसांत!!!

16. Apollo Microsystems

Quality Electronics क्षेत्रामध्ये कार्यरत असलेल्या ह्या कंपनीने 2017 च्या शेवटाला IPO आणलेला. सामान्य गुंतवणूकदारांसाठी 275 रुपयांच्या rate ने दिलेला हा IPO बाजारात List झाला 478 rate ला. या IPO च्या एका Lot मागे सामान्य गुंतवणूकदाराला जवळपास 8000-10000 रूपयांचा नफा दिला.

याशिवाय अन्य काही IPO आहेत ज्यांनी छोट्या प्रमाणात नफा मिळवून दिला आहे. दुसर्‍या बाजूला असेही काही IPO आहेत जे गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षेवर खरे उतरू शकले नाहीत. SBI Life किंवा ICICI General Insurance किंवा GIC, New India Insurance अशा काही IPO नी निराशा केली. ह्या सर्व दर्जेदार कंपन्या आहेत. सुरूवातीला यांनी नुकसानीची बाजू दाखवली असली तरी नंतरच्या काळात यांनी चांगला नफा दिला. पण याव्यतिरिक्त बरेच IPO आहेत ज्यांनी गुंतवणूकदारांचा अपेक्षाभंग केला. पण कोणत्या IPO साठी appy करायचं हे सर्वस्वी आपल्या हातात आहे. त्यामुळे जाणकाराचा सल्ला घेऊन आपण IPO तून चांगला नफा कमवू शकतो.

 

How to apply for IPO (Initial Public Offering) Online

भाषिक अस्मिता

भाषिक अस्मिता

मराठीचा मारेकरी  ||  भाषिक वाद  ||  मराठी भाषाप्रेम  || हिन्दी भाषेचा द्वेष  ||  इंग्रजी भाषेचा अतिरेक  ||  #माझंमत

भाषावार प्रांतरचना होऊन आता साठ वर्षे लोटून गेलीत, पण अजूनही भाषिक अस्मितेवरून आरोप-प्रत्यारोप व वाद होत असतात. ते भविष्यातही होतच राहतील याबाबत खात्री आहे. भाषा हे संवादाचं माध्यम असताना वरचेवर ते वादाचं कारण बनताना दिसत आहे. याला अनेक गोष्टी कारणीभूत आहेत. नेहमीप्रमाणे प्रत्येक भारतीय नागरिक अशा वादांसाठी कुठल्यातरी नेत्याला, पक्षाला किंवा वर्गाला आरोपीच्या पिंजर्‍यात उभं करून स्वतः मात्र दोषमुक्त होत असतो.

भाषा की फक्त संवादाचं माध्यम असती तर हे मुद्दे इतके टोकाला कधीच गेले नसते. पण भाषा ही संस्कृतीची ओळख असते. कुठल्याही संस्कृतीचा अभ्यास करताना त्या भाषेशी आधी ओळख करू घ्यावीच लागते, आणि जेंव्हा संस्कृतीचा प्रश्न येतो तेंव्हा गदारोळ होणारच असतो.

बाकीचा सगळा फाफट पसारा सोडला तर मूळ मुद्दा आहे मराठी भाषा अन संस्कृतीचा! ते विविधतेत एकता, सर्व भाषा चांगल्या वगैरे गोष्टी सांगून फायदा नसतो.

              एका उदाहरणाने सुरुवात करुयात. आम्ही काही मित्र एकदा देवदर्शनासाठी दक्षिणेत गेलो होतो. आमच्यातील एक मित्र अगदी कट्टर मराठी. इकडे महाराष्ट्रात असताना, कुठेही जा मराठीत बोला, महाराष्ट्रात फक्त मराठीतच बोललं पाहिजे, ज्या राज्यात जाल तेथील भाषा शिकली पाहिजे, हिन्दीत संवाद करूच नये असं सांगायचा. अगदी कट्टर मराठी विचारांचा माणूस.

आता परराज्यात निघताना त्याचे हे विचार त्याच्या गिनतीत नव्हतेच. पण आम्ही मित्रांनी त्याची फिरकी घ्यायची ठरवलं होतं. आम्ही त्याला सांगितलं, आता ज्या राज्यात आपण जात आहोत तेथे तू, तेथील भाषेत बोलून सर्व व्यवहार करायचे, हिन्दीचा चुकूनही वापर करायचा नाही, इंग्लिश बोलू शकतोस. ठरलं.

गडी हुशार तसा. अगदी लहानपणापासूनच. हसत-हसत त्याने आमचं आव्हान स्वीकारलं. आम्ही त्याला कसलंही सहकार्य करणार नाही असं सांगितलं होतं.

रेल्वे स्टेशन आलं अन आम्ही उतरलो. पहाटेची वेळ. सोबत सामान बरच होतं. मित्राची परीक्षा सुरू झाली होती. एक कुली (हमाल) आला आणि त्याच्याशी मोडक्या-तोडक्या हिंदीत व इंग्रजीत संवाद साधून आम्ही भाव वगैरे ठरवला. आमचं ठरलं. तो मित्र आमच्या तोंडाकडे बघत उभा होता. दूसरा कुली आला. आमचा मित्र अस्लखित का काय म्हणतात तसलं इंग्रजी बोलू शकतो. तो फाडफाड इंग्रजीत त्या कुलीशी बोलत होता. कुलीला फक्त “लगेज” हा शब्द कळाला. पण तो लगेच तयार नाही झाला. त्याने हातवारे, इशारे व तोंड वेडंवाकडं करत भावना पोचावल्या. नो नो, यान्न बिन्न करत सौदा ठरला. पंधरा मिनिटे गेली पण आमच्या मित्राने पहिला पेपर काढला होता.

पुढच्या टप्प्यावर गेलो. आम्ही चहा वगैरे घेतला. दक्षिणेत हिन्दी अजिबातच बोलत नाहीत असं नाही. रोज कमवून खाणारे कुली, टपरीवाले, ऑटोवाले वगैरे जमेल त्या भाषेत संवाद साधून, कस्टमरची गरज ओळखून काम करत असतात. हिंदीत बोललं की तिकडे थेट मारतात असा गैरसमज महाराष्ट्रातच जास्त पसरला आहे.

तर, आम्ही चहा घेतला. आमच्या मित्रानेही चहा वगैरे घेतला. त्याच्या बॅगची चैन खराब झाली होती अन त्याला हवी होती मेणबत्ती. बिचारा त्या दुकानदाराला बराच वेळ इंग्रजीत सांगत होता, हातवारे करत होता पण त्या दुकानदाराला काय समजेना. तो काडीचीपेटी, शम्पो वगैरे वगैरे दाखवत होता. शेवटी आमच्या हुशार मित्राने मोबाइलवर भाषांतर केलं आणि मेणबत्ती मिळवली. बराच वेळ गेला पण मित्र पास झाला. शेवटी पैज ती पैज!

पुढे बर्‍याच ठिकाणी कमी जास्त प्रमाणात असेच प्रसंग झाले. तेथील सर्वांना इंग्रजी समजत नाही, मराठीचा तर प्रश्नच नाही आणि ह्याला काही त्यांची भाषा समजत नाही. तसं कायमचा इकडे स्थायिक होणार असता तर क्लास वगैरे लाऊन त्याने ही भाषा शिकली असती इतका ज्ञानी तो नक्कीच आहे, पण चार दिवसाच्या दौर्‍यात अशा काय अडचणी येतील असं त्याला वाटलं नव्हतं. एका ठिकाणी अवाजवी प्रसंग घडला. एका भाजीवाल्या महिलेला तो काय सांगू बघत होता काय माहीत, तिने याला नीट शिव्या घालायला सुरुवात केली. तिला वाटलं हा काहीतरी अश्लील हातवारे करतोय की काय. पण आम्ही वेळेत मध्यस्ती केली अन वाचला बिचारा. जोडे खाता खाता वाचला बिचारा. नंतर तो शांत शांत राहू लागला. जेवताना तर असे वांधे व्हायचे बिचार्‍याचे की सांगायला सोय नाही. भाज्यांचे व पदार्थांचे इंग्रजीत नावे सांगायचा जे त्या लोकांनी बापजन्मी कधी ऐकले नसायचे. हिन्दी वापरायची मुभा नसल्याने नेहमी नेहमी भाषांतर करून त्याला सांगावं लागायचं. भाषेचा मोठा अडसर ठरू लागला. संवाद कमी अन नाट्यशास्त्राचा अभ्यास जास्त होऊ लागला.

चार दिवसांत पुरता सुकून गेला बिचारा. इथे Theory मांडताना अन practical करताना किती त्रास होतो याचा अनुभव त्याने घेतला. भाषा कुठलीही असो, ती संवाद पूर्ण करण्यासाठी, एकमेकांचं बोलणं समजावून घेण्यासाठी असते हा महत्वाचा भाग. मग मी माझीच भाषा धरून बसणार आणि तो त्याचीच भाषा धरून बसणार असं झालं तर व्यवहारच काय तर साधा संवादही होणार नाही. भारतासारख्या देशात भाषेच्या बाबतीत कितपत अट्टाहास अन किती लवचिकता बाळगली पाहिजे याचा विचार त्याने कधीच केला नव्हता. धोरणकर्ते एकंदरीत स्वार्थासाठी भाषा लादतात, मूर्ख आहेत आणि आपल्यालाच आपल्या मात्राभाषेची अधिक काळजी आहे असा त्याचा गैरसमज कमी झाला असावा.

भारतात इतकी राज्य आहेत अन त्यांच्या इतक्या भाषा आहेत की सामान्य माणसाला त्या सर्व भाषा किमान कामापुरता शिकायच्या म्हंटलं तरी ते शक्य नाही. पर्यटन करण्यासाठी जर मी देशातील प्रत्येक राज्यात जाणार असेल तर चार-सहा दिवसांच्या कामासाठी मी ती स्थानिक भाषा शिकणे अपेक्षित आहे का? हे सर्वथा अशक्य आहे. पण मी जर नोकरी किंवा इतर कामानिमित्त जर कायमचा किंवा जास्त काळासाठी तिथे राहणार असेल तर मला ती स्थानिक भाषा शिकणे सोयिस्कर आहे. ही गरज बघूनच कदाचित धोरणकर्त्यानी एखादी संवाद भाषा असावी अशी मागणी केली असावी किंवा तशी सोय असावी असं त्यांना वाटलं असावं. पण हिन्दी ही राष्ट्रभाषा नाही नाही नाही हे अनेकदा सांगावं लागतं आणि ती केवळ संवाद करण्यासाठीची भाषा आहे असं मला वाटतं.

आता महत्वाचा मुद्दा हा की हिंदीच का? इतर भाषा काय वाईट आहेत का? तर नाही. हिन्दी ही भाषा देशातील बहुसंख्य लोक किमान बोलू व समजू शकतात. ती सर्वांना लिहिता यावी, वाचता यावी अशी अपेक्षाही नाही. याचा अर्थ असा नाही की हिन्दी ही राष्ट्रभाषा असावी. पण उत्तरेतील राज्ये, गुजरात, राजस्थान, महाराष्ट्र, ओरिसा, बंगाल इत्यादी राज्यांत ज्या भाषा आहेत त्यात अन हिंदीत काही सारखे शब्द आहेत. [या भाषांचा उगम कसा व कोठून आहे याचा “अभ्यास” नाही हेही स्पष्ट करू इच्छितो.] म्हणजे तेथील लोक किमान तोडक्या-मोडक्या पद्धतीने ह्या भाषेत संवाद साधू शकतात.

उद्या जर एखादा तामिळ माणूस तामिळ भाषेत बोलत महाराष्ट्रात दारोदारी त्याचं उत्पादन विकू लागला तर त्याला कोणी दारातही उभं करणार नाही. कारण तो काय बोलतोय यातील एकही शब्द कोणाला समजणार नाही. पण तोच एखादा गुजराती तुटक हिन्दी+गुजराती भाषेत जर काही सांगू लागला तर किमान चार-सहा ओळखीचे शब्द ऐकून त्याला काय म्हणायचं आहे हे समजून घेता येईल. असही आपल्याकडील लोकं सेल्समन दिसला की स्वत:हून “केवडेको दिया, क्या लाया” करत हिन्दीतूनच बोलतात. ती भाषा त्यांनी कुठेतरी चित्रपट किंवा इकडे-तिकडे ऐकलेली असते. अशिक्षित असले तरीही.

इथे कोण कोणावर आपली भाषा लादत नव्हता. गरज असल्याने दोन्हीही बाजूंनी तडजोडी होऊन एका सामायिक भाषेद्वारे संवाद पूर्ण केला गेला.

भाषिक अस्मितेत एक मुद्दा खूप महत्वाचा असतो, तो म्हणजे भाषा लादणे! हा खूप भयंकर प्रकार आहे. भाषा म्हणजे संस्कृती अशी ओळख असलेल्या देशात भाषा लादली जाणे खूप धोकादायक आहे. कारण भाषेच्या आडून संस्कृती व प्रादेशिक अस्मिता संपवण्याचा प्रयत्न देश तोडण्याचे काम करेल. [[भाषावार प्रांतरचना होत असताना देश कोणत्या स्थितीतून गेला असेल याची कल्पना आजच्या (म्हणजे माझ्या) पिढीला नसावी. फाळणीनंतरची फाळणी टळली हे त्याकाळातील राजकीय नेतृत्वाचं तात्कालिक यश म्हणावं लागेल.]]

तत्कालीन व आजच्या परिस्थितीला राजकीय पदर आहेत जे ह्या लेखाचा भाग नाहीत. सध्या सत्तेत असलेला भाजपसारखा पक्ष, ज्याला उत्तर भारतातील पक्ष म्हंटलं जायचं, हिन्दी भाषा इतर राज्यांवर लादत आहे असा आरोप होत असतो ज्यात काही अंशी तथ्य आहे. कारण ते त्यांच्या राजकीय सोयीचं आहे. पण ह्या पक्षाचे नेतृत्व करणारे नरेंद्र मोदी हे गुजराती अस्मिता व भाषा याबाबतीत किती कट्टर आहेत हे माहिती असताना ते हिंदीचा आग्रह का धरतील असा प्रश्नही समोर येऊ शकतो. भाजपबद्दल असलेली नाराजी हिन्दीचा दुस्वास करण्यासाठी कारणीभूत आहे का? याचाही शोध घेतला गेला पाहिजे. कारण बरीच मंडळी भाषिक अस्मितेच्या मुद्दयाकडे राजकीय चष्म्यातून बघत असतात.

हिन्दीतून शिक्षण, हिन्दीची ओळख होणे आणि लादणे यात फरक आहे. हल्ली इंग्रजी जशी बालवाडीपासून शिकवली जाते तसं हिन्दी पाचवीपासून शिकवतात. त्याचं कारण इतकच की त्या भाषेची थोडीफार ओळख व्हावी. नंतर तो विषय ऐच्छिक असतो. दूसरा भाग म्हणजे केंद्रीय सरकारी कार्यालयात, बँकांत हिन्दीचा वापर. तेथे स्थानिक भाषेला प्राधान्य असायलाच हवं याच्याशी सहमत. पण त्यानंतर हिन्दी असायला हरकत नाही. म्हणजे प्रामुख्याने मराठी आणि पर्याय म्हणून हिन्दी. त्यानिमित्ताने हिन्दीतील चार शब्द समजून ते उपयोगी पडतील अशी अपेक्षा असते. गेली अनेक दशके ह्या हिन्दी पाट्या बँका व कार्यालयात वगैरे आहेत, पण असा एकही माणूस नसेल की जो ह्या पाट्या वगैरे वाचून हिन्दीकडे आकर्षित होऊन त्याने आपली भाषा सोडून दिली असेल. हे अशक्य आहे. ते ‘हम हिन्दी भाषा उपयोग का स्वागत करते है|’ अशा पाट्या असल्या तरी तेथील कर्मचारीसुद्धा ती भाषा फार वापरत नाही. लाया क्या, भेजा क्या यापुढे त्या भाषेचा उपयोग होत नाही. पण महाराष्ट्राच्या कार्यक्रमात हिन्दीचा वापर हा निव्वळ मूर्खपणा आहे हेही सत्य.

ह्या लेखाचा भाग नसला तरी सांगण्यासारखी गोष्ट म्हणजे, आज दैनंदिन वापरत असलेले मराठी शब्द विविध भाषेतून आलेले आहेत. अजाणतेपणी आपण ते सर्रास वापरतो. जे सोपे होते ते अंगिकारले. जसे संस्कृतमधील शब्द इंग्रजीने घेतले तसे. ह्या नियमानुसार हिन्दीचे चार शब्द मराठीत आले असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही, पण हिन्दी भाषेने इतर भाषेवर अतिक्रमण केलं असं त्यामुळे म्हणता येणार नाही. आज वापरत असलेल्या सर्वच भाषेत हे आढळून येईल.

एक साधा विचार करण्यासारखी गोष्ट आहे ती म्हणजे चित्रपटांची! महाराष्ट्र हे मराठी राज्य असूनही महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागात पहिल्यापासून हिन्दी चित्रपट बघितले जातात, गाणी ऐकले जातात. पण असं का? कोणी मराठी माणसावर ते बघण्या-ऐकण्यासाठी जबरदस्ती केली होती का? का पैसे देत होते? याला लादणे म्हणतात का? हिन्दी भाषा समजलीच कशी? महाराष्ट्रात उद्या तामिळ, कानडी भाषेतील दर्जेदार चित्रपट आणून लावा, किंवा हिंदीतीलच दर्जेदार चित्रपट कानडी, तेलगू भाषेत लावा.. बघूयात किती लोकं ती बघायला तयार असतात ते… आपण मराठी चित्रपटही आवर्जून बघत नाहीत तो भाग तर वेगळाच अजून!

पण याला काही कारण आहेत. मराठी व हिन्दी भाषेत असे अनेक सारखे शब्द आहेत. मग गुजराती, राजस्थानी, बंगाली वगैरे भाषा अन हिन्दी यात काहीतरी साम्य आहे जेणेकरून हिन्दी ही सर्वांना किमान समजता येईल अशी भाषा बनु शकते असं वाटतं. हिन्दीला राष्ट्रभाषा म्हणणे हे हिन्दी लोकांचं आपल्या भाषेवरील प्रेम असेल अन हिन्दीला राष्ट्रभाषा बनवणे हे हिन्दी नेत्यांचं स्वार्थी राजकारण असेल. उद्या मराठीला राष्ट्रभाषेचा दर्जा जर कोणी देत असेल तर कोण मराठी माणूस त्याला विरोध करेल? आपआपल्या भाषेवर प्रत्येकाचं प्रेम असतं. भाषेच्या आडून राजकारण केलं जात असेल तर त्याला राजकीय प्रत्युत्तर मिळणे साहजिक आहे, पण सामान्य माणसाने एकमेकांच्या भाषेला कमी लेखणे किंवा द्वेष करणे हा अतिरेक आहे.

उद्या जर मराठी, तमिळ, तेलगू किंवा इतर प्रादेशिक भाषा संवाद भाषा म्हणून स्वीकार करून तिचा प्रसार करायचा निर्णय सरकारने घेतला तर आनंदच आहे, पण ती भाषा त्या-त्या राज्याच्या बाहेर किमान समजता येईल का हे बघावं लागेल.

मी मागेही म्हंटलं होतं की, जिथे रोजगार व पोटापाण्याचे मूलभूत प्रश्न बर्‍यापैकी सुटलेले असतात तिथे भाषिक अस्मितेचे मुद्दे प्रामुख्याने उचलले जातात. हे मी आजच्या काळातील बोलत आहे. अर्थात मुंबई-ठाणे पट्टा त्याला अपवाद आहे, कारण मुंबईत मराठी भाषा अस्तित्वाचा प्रश्न आहे. मराठी संस्कृतीची छाप मुंबईवर असणे यासाठी कट्टर आणि कट्टर मराठीचा मुद्दा रेटून किंवा लादून पुढे न्यायला काहीच हरकत नाही. मुंबईत भाषाप्रेम हे खूप महत्वाचं आहे, नाहीतर मुंबईतून मराठी भाषा व संस्कृती नामशेष होण्याची भीती आहे. पण इतरत्र तसं नाही. सध्या मी फक्त महाराष्ट्राच्या बाबतीत बोलतोय.

उर्वरित महाराष्ट्रात भाषिक अस्मितेचा मुद्दा फोल ठरतो. कारण जिथे रोजगाराचे, शेतीचे, अगदी पाण्याचे प्रश्नही सुटलेले नाहीत तिथे मराठीचा आग्रह आणि मराठी भाषा वाढीसाठी प्रयत्न हे म्हणजे दुष्काळपट्ट्यात LED TV विकण्यासारखी गोष्ट होईल. कारण ह्या माणसाला आपल्या मूलभूत गरजेपुढे ते बाकीचे प्रश्न अक्षरशः गौण वाटतील. मुळात ग्रामीण भागातच मराठी भाषा व संस्कृती अजूनही टिकून आहे हे सांगावं लागेल. शहरीकरण, आधुनिकीकरण किंवा जागतिकीकरण असं काहीही नाव द्या, पण मोठी शहरं आपली संस्कृती व भाषा व पर्यायाने आपली ओळख हरवून बसत आहेत हे सत्य आहे. मग तेथे असलेल्या लोकांना अचानक मराठी भाषा व संस्कृतीचा मुद्दा मोठा वाटू लागतो; परदेशात मराठी भाषा प्रतिष्ठान वगैरे असतात तसे. कारण मराठीचा वापर कमी झालेलं त्यांना आढळून येतं. मराठीवर हिन्दीपेक्षा इंग्रजीचं आक्रमण जास्त झालेलं असतं.

              आपल्याकडील अनेक भाषाप्रेमींना तामिळनाडूचं असलेलं कट्टर भाषाप्रेम वगैरे बद्दल मोठं कौतुक असतं. तामिळनाडूकडे बघून त्यांना मराठी समाजाला अन महाराष्ट्राला भाषेची प्रयोगशाळा करायची तीव्र इच्छा होऊ लागते. जेंव्हा-जेंव्हा ‘भाषा’ यावर चर्चा होते तेंव्हा-तेंव्हा तामिळनाडूचं उदाहरण दिलच जातं. पण तो किती शतकांचा संघर्ष आहे व त्याची पाळेमुळे कुठे आहेत हेही आपल्याला ठाऊक नसतं. अगदी आर्य व द्रविड इथपासूनचा तो संघर्ष आहे. कधी-कधी तो डीएनए वरही जाऊन पोचतो. आधी संस्कृती, आचरण व धर्म येथून सुरू झालेला तो मुद्दा भाषेवर पोचला. भाषावार प्रांतरचना हा अध्यायही तेथेच सुरू होतो. एका गांधीवादी तेलगू नेत्याच्या बलिदानाने (56 दिवस उपोषण) भाषावार प्रांतरचना प्रकर्षाने समोर आल्याचा इतिहास आहे. हा अनेक वर्षांचा कटू संघर्ष आहे जो तामिळनाडूला स्वतःची ओळख देऊन जातो. सारखं तामिळनाडूचं उदाहरण महाराष्ट्रासमोर मांडून काय उपयोग? आपली संस्कृती, आपलं आचरण अन स्वभाव वेगळा आहे हे कधी लक्षात येणार? महाराष्ट्र हा उत्तर भारत व दक्षिण भारताच्या मध्ये असलेला प्रदेश आहे. उलट, ही अनेक वर्षांपासूनची संस्कृती इतक्या संक्रमणानंतरही कशी टिकून आहे याचा खरं अभ्यास केला पाहिजे.

Related image

कुठलही राज्य हिन्दीला आपली राज्यभाषा/राष्ट्रभाषा म्हणून स्वीकारायला तयार नाही (अगदी गुजरातही) आणि त्याची गरजही नाही. प्रत्येक प्रादेशिक भाषा समृद्ध आहे. ते लादणे वगैरे म्हणजे नुसता पोरखेळ आहे. त्याने काहीही हासिल होत नाही.

तसं पाहता मराठी भाषेतही अनेक मराठी भाषा आहेत. पुण्याची मराठी, मुंबईची मराठी, कोकणची मराठी, घाटी मराठी, वर्‍हाडी मराठी, अहिराणी अशा विविध बोली भाषा आहेत. पण आपण एकच मराठी का वापरतो? कागदोपत्री सर्व व्यवहार त्या मान्यताप्राप्त मराठीतच का? कोकणच्या लोकांना त्यांची मराठी नको का? का एकच मराठी सर्वांवर लादायची? हे असे प्रश्न उभे राहू शकतील का…? असो.

आता महत्वाचा मुद्दा. इंग्रजीचा! ज्या भाषेच्या अतिक्रमणामुळे भारतीय भाषा अपंग बनत आहे ती भाषा. ज्ञानपीठ पुरस्काराने सन्मानित व विविध भाषा-संस्कृतीचा गाढा अभ्यास असलेले भालचंद्र नेमाडे म्हणतात, इंग्रजी शाळांच्या जागी मुतार्‍या बांधायला पाहिजेत! ह्या वाक्याकडे कोणताही मराठीप्रेमी, राजकरणी, समाजकारणी गांभीर्याने बघताना दिसत नाही. कारण इंग्रजी ही ज्ञानाची भाषा, प्रगतिची भाषा अशा अंधश्रद्धेत तो वावरत असतो. इंग्रजीला विरोध केला तर आपले तथाकथित आधुनिक विचारांचे मुखवटे गळून पडतील अशी भीती त्यांना वाटते. कारण भारतीय भाषांचा अट्टहास हा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ व काही हिंदुत्ववादी संघटनेंचा मुद्दा असल्याने तो आग्रह तथाकथित आधुनिक विचारांची मंडळी ते करू शकत नाहीत. असो. या सगळ्यामुळेच, इंग्रजीला डोक्यावर चढवून ठेवल्याने मराठीची किती गळचेपी होत आहे याचा विचार कोण करत नाही. ही निव्वळ मानसिक गुलामगिरी आहे.

नवीन पिढी बालपणापासून इंग्रजी शिकत आहे. म्हणजे त्यांना शिकवली जात आहे. हळूहळू इंग्रजी हीच त्यांची संवाद भाषा बनत आहे. एका मराठी वाक्यात इंग्रजी शब्द ही संकल्पना जाऊन पूर्णतः इंग्रजी वाक्यात संवाद ही परिस्थिती समोर आहे. यामुळे ही पिढी मराठी साहित्य व संस्कारापासून तुटत आहे याची जाणीव कोणालाही नाही.

इंग्रजीने मराठीची जागा घेतली तरी कोणालाही फरक पडताना दिसत नाही. इंग्रजी वाचता, लिहिता, बोलता येणे उत्तमच, पण संवाद इंग्रजीतून ?? ही धोक्याची घंटा नाही का? 125 कोटी भारतीयांपैकी असे किती लोक परदेशात जाणार आहे की त्यांनी इंग्रजी भाषा शिकावी? गरजेपुरता, माहिती मिळवण्याकरिता इंग्रजी आली तरी खूप आहे, पण हल्ली असं बिंबवलं जात आहे जणू इंग्रजी येत नाही म्हणजे ज्ञान-माहिती मिळवण्यासाठी तुम्ही अपात्र आहात. हा काय मूर्खपणा आहे. छोट्या शहरात व गावोगावी इंग्रजी शाळा उघडल्या आहेत. पहिलीपासून इंग्रजी शिकवलं जात आहे. यामुळे इंग्रजी ही नवीन पिढीची बोली भाषा व विचार करण्याची भाषा होत आहे. माहिती मिळवण्यासाठी इंग्रजी पुरेशी असताना इंग्रजीचा इतका अट्टहास का? भारतात किंवा महाराष्ट्रात दोन भारतीयांनी इंग्रजीत संवाद का साधावा? भारतीय म्हणून आपली एक संवाद भाषा असू नये का? पूर्वी संस्कृत न येणार्‍याला ज्ञान मिळवता येणार नाही (असं म्हणतात, मला माहीत नाही) तसंच सध्या इंग्रजीच्या बाबतीत होत आहे. कामापुरती इंग्रजी ठीक आहे, पण इंग्रजीतून संवाद हे धोकादायक आहे. कारण भाषेसोबत संस्कृतीही येते; हळूहळू ते चित्र आपल्याला दिसत आहे. इंग्रजी हीच मराठी व इतर भाषांना धोका आहे असं माझं ठाम मत आहे.

इंग्रजी आल्याने कोणीही ज्ञानी किंवा अधिक जाणकार होत नाही हे ठासून सांगितलं पाहिजे. म्हणजे स्वतःला ज्ञानी सिद्ध करण्यासाठी इंग्रजी येणं इतकाच निकष त्यांना पुरेसा वाटतो. पण बुद्धिजीवी लोकांचा एक अहंगड किंवा न्युनगंड असतो; आपण चार पुस्तके वाचली, तीही इंग्रजीतून, आपण माहिती मिळवली याचा अर्थ आपण जास्त जाणते झालो असा त्यांचा समज असतो. मग आपल्यापेक्षा कमी शिकलेला एखादा भाजीवाला, शेतकरी किंवा अगदी पानपट्टिवाला आपल्यापेक्षा चांगला विचार करूच शकत नाही असं त्यांना वाटत असतं. कारण आपले मुद्दे योग्य शब्दांत, इंग्रजीत, उदाहरणसहित मांडल्याने आपण अधिक विचारवंत आहोत अशी त्यांची समजूत असते. असो. तो मुद्दा वेगळा!

मुळात, आपण कसे मराठीचे मोठे सेवेकरी व पुरस्कर्ते हे दाखवून देण्यासाठी हिन्दी व इतर भाषांवर टिप्पणी केली जाते. कारण समोर शत्रू आहे असं दाखवल्याशिवाय इकडच्या फौजेचं नेतृत्व करायची संधी मिळत नसते. त्यासाठी हिन्दीला शत्रू दाखवलं जातं. त्याला राजकीय कारणं असू शकतात. पण इंग्रजीलाही तोच न्याय लावताना कोणी दिसत नाही. कारण आयचा घो पेक्षा what the fuck हे सभ्यतेच्या चौकटीत बसवून घेतलं असल्याने आपल्याला इंग्रजी ही खूपच अत्याधुनिक व नम्र वाटते. काही शब्द व वाक्य मराठीऐवेजी इंग्रजीत बोलल्याने तुमची वेगळी प्रतिमा तयार होत असेल तर अशा भाषेच्या चौकटी निरर्थक आहेत.

हे सगळं सांगायचं कारण म्हणजे भाषिक अस्मितांचा सुळसुळाट. भाषेचा मुद्दा कितपत कट्टरपणे आणि केंव्हा लवचिकपणे हाताळला पाहिजे हे समजलं पाहिजे. त्यासाठी तितका अनुभव असायला हवा आणि समाजातील प्रतिक्रियांचा, परिणामांचा विचार करता येण्याइतपत प्रगल्भता असावी लागते. निव्वळ पुस्तकातील माहिती उथळपणे मांडत राहणे काही कामाचं नाही. त्याने गर्दी जमा होईल पण एका पातळीनंतर ते सगळं निरर्थक ठरेल.

टीप:- कसलाही खुलासा नाही…. आपआपल्या बौद्धिक कुवतीनुसार अर्थ काढण्यास आपण मोकळे आहात…  

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

मराठी कथा – अभिषेक बुचके

 

error: Content is protected !!