कल्याण

कल्याण

मराठी कथा  ||  Marathi Story  ||     पौगंडावस्था   ||  वैफल्य  ||   चुकलेली वाट ||  #मित्र

आज माझा मुलगा अंगद शाळेत जाणार नाही असा हट्ट करत होता. सहावीत आहे तो. असं कधी करायचा नाही पण आज काय झालं ते कळायला मार्ग नव्हता. त्याला माझ्या बायकोने रागावून शाळेत जायला भाग पाडलं तरीही तो जाण्यास तयार नव्हता. आजीने समजावून सांगायचा प्रयत्न केला तरीही तो कोणाचं काहीही ऐकायला तयार नव्हता. मी हे सगळं शांतपणे पाहत होतो. मनात एक अडगळ असते, कुठेतरी तळघरात… तिथून काहीतरी बाहेर येऊन समोर उभं राहतं अन आपण काही क्षण स्तब्ध होतो. मला माझे शाळेतले दिवस आठवत होते, त्या जुन्या आठवणी अचानक डोळ्यासमोर ठळकपणे उभ्या होत्या.

मी अंगदला शाळेत जाऊ नकोस असं सांगितलं. त्याला त्याच्या आजोबाबरोबर चित्रपट बघायला जाण्याची परवानगी दिली. यामुळे माझी बायको माझ्यावर प्रचंड संतापली, असले लाड पुरवू नका, भलत्या हट्टाला शरण जाऊ नका असं म्हणत होती. पण काहीही उत्तर देण्याच्या मनस्थितीत नव्हतो. बायकोलाही माझं वागणं वेगळं वाटल्याने तीही शांत झाली.

मी त्या दिवशी कामावर गेलो नाही. मी ज्या शाळेत शिकलो तिथे गेलो. बर्‍याच दिवसांनी लक्ष देऊन मी त्या शाळेकडे बघत होतो. कितीतरी बदल झाले होते. अनेकदा मी शाळेसमोरून जात-येत असेन, पण तेथील बदल मला कधी इतक्या प्रकर्षाने दिसले नव्हते जितके आज दिसत आहेत.

शाळेसामोरील एका झाडाखाली बसून होतो मी. डोळ्यासमोर कल्याणचा चेहरा सतत दिसत होता. आठवणीचा पेटारा उघडल्या गेला होता, त्यातून नेमकं काय काय बाहेर निघेल याची शाश्वती नव्हती.

कल्याण! माझा शाळेतील मित्र. पाचवीपासून तो आमच्या वर्गात होता. आम्ही एकाच बाकावर बसायचो. तो माझा चांगला मित्र झाला होता.

सहावीत असतांनाची घटना ती! कल्याणने अचानक शाळेत येणं कमी केलं होतं आणि हळूहळू ते बंदही झालं. त्या काळी काही फोन नव्हते की लागलीच एकमेकांचे हालहवाल विचारता यावेत असं.

एके दिवशी वर्ग चालू असताना कल्याणचे वडील वर्गात आले आणि म्हणाले, “कल्याण आहे का? त्याला भेटायचं आहे…”

कल्याण तर शाळेत नव्हताच. शिक्षकांनी त्याचा हजेरीपट त्याच्या वडलांना दाखवला. त्याची गैरहजेरी खूप होती. त्याच्या वडलाला धक्का बसला. ते म्हणाले की कल्याण तर शाळेत जाण्यासाठी रोज घरातून बाहेर पडतो. मग मी त्याचा मित्र म्हणून मला बोलावून त्याची चौकशी केली. मलाही काहीच माहिती नव्हतं. तो शाळेत का येत नसावा याबद्दल मलाही तितकस माहीत नव्हतं. पण त्याच्या स्वभावात झालेला बदल मला जाणवत होता.

काही दिवसांनातरची गोष्ट जी माझ्या मनात कायमची लक्षात राहिली. त्या दिवशी शाळेत कल्याणला घेऊन पोलिस आले होते. सोबत त्याचे वडीलही होते. आमच्यासमोर हा प्रकार घडत होता.

कल्याण शाळेतून गायब असतो हे कळताच त्याच्या वडलांनी त्याच्यावर लक्ष ठेवायला सुरू केलं होतं. ते त्याचा पाठलाग करायचे तेंव्हा त्यांना कळलं की काही टपोरी मुलं त्याला त्रास देत होती. ती टपोरी मुलं याचं दफ्तर ताब्यात घ्यायची आणि दिवसभर त्याची टिंगल टवाळी करायची, त्याच्याकडून आपली लहान-मोठी कामे करून घ्यायची. ती टपोरी मुलं चांगल्या वळनाची नव्हती. त्यांनी कल्याणला धमकी दिली होती की त्याने जर हे कोणाला सांगितलं तर ते त्याला घरात घुसून मारतील. सहावीत असणार्‍या मुलाला खर्‍या-खोट्याची काय ती जाणीव असणार. तो घाबरून काहीच बोलला नाही आणि सर्व सहन करत होता. कल्याणच्या वडलांनी त्याचा पाठलाग करून सगळ्या गोष्टी जाणून घेतल्या आणि थेट पोलिसांना सांगून त्या टपोरी पोरांना पकडून दिलं.

पोलिसांनी आणि कल्याणच्या वडलांनी शाळेत सगळा प्रकार सांगितला आणि अजून कोण मुले यात अडकू नयेत याची काळजी घ्यायला सांगितली.

त्या दिवसानंतर सगळी मुलं कल्याणकडे वेगळ्याच नजरेने बघत होती. तो आमच्या सगळ्यात वेगळाच वाटत होता. तो अजूनही माझ्याच शेजारी बसायचा. पण आता त्याचा स्वभाव पूर्णतः बदलला होता. तो पहिलेसारखा राहिला नव्हता. त्याच्या वागण्यातही थोडासा टपोरीपणा आल्यासारखा वाटत होता. फार विक्षिप्त झाला होता. छोट्या-छोट्या गोष्टींवरून कोणाचीही कॉलर पकडून मारामारी करायचा. आम्ही पहिलेसारखे फार बोलत नव्हतो. त्याचं अभ्यासातही लक्ष नसायचं. सतत कसल्यातरी गहन विचारात तो असायचा. दुसर्‍यांचे डबे जबरदस्तीने किंवा चोरून खायचा. तो कल्याण राहिला नव्हता.

काही दिवसांनी त्याने मला काही गोष्टी सांगायला सुरू केल्या तेंव्हापासून तर मला त्याची खूपच भीती वाटू लागली. त्याने मला सांगितलं की त्याच्या आईवर कोणीतरी करणी केली आहे. त्यांच्या घरात कुठेही लिंबू-मिरची-हळद असल्या गोष्टी सापडतात. त्याची गुरांसारखी ओरडायची म्हणे, उगीच रडायची. तिला जिथे-तिथे किडे-पाली अन साप दिसायचे म्हणे, जेवणाचं ताट ती फेकून मारत म्हणे. तिने कल्याणलाही फेकून मारलं होतं म्हणजे ज्याच्या कपाळावर झालेल्या जखमा त्याने मला दाखवल्या. तिच्यावर कोणीतरी काळी जादू केलीय असं तो मला सांगायचा. मला तेंव्हा यातील फार काही माहिती नव्हतं, पण मला खूप भीती वाटत होती. कल्याण जेंव्हा माझ्याकडे बघायचा तेंव्हा मला त्याची खूप भीती वाटत असे. त्याचा वर्ण काळा होता अन पिंगट डोळे होते. त्याने केस वाढवल्याणे तो मला भयावह वाटे. मला तो आता नकोसा झाला होता. तो कल्याण नाहीच असं मला वाटे.

एकदा त्याने एका मुलाच्या अंगावर लिंबू-मिरची अन कुंकू टाकलं होतं. मुलं त्याला घाबरत होती. मग मी सरांना सांगून माझी बसायची जागा बदलून घेतली. माझा त्याचा संपर्क कमी झाला होता, पण एकाच वर्गात असल्याने आमची भेट होत असे. पण मी त्याला टाळत होतो.

काही दिवसांनी तो स्वतः माझ्याजवळ आला आणि गळे पडून रडत-रडत म्हणाला, “माझी आई मेली, तिला मारलं… करणी केली होती कोणीतरी… सगळं रक्त बाहेर पडलं तिचं…”

आमची वये कोवळी होती. न त्याला व्यवस्थित व्यक्त होता येत होतं न मला त्याला सावरता येत होतं. बास तेवढाच शेवटचा मला खराखुरा कल्याण भेटला होता. त्यानंतर तो पुर्णपणे बिथरला. तो वाट्टेल तसा वागत होता. वर्गात येणारा प्रत्येक शिक्षक त्याला तुडवत असे. तोही निगरगट्ट असल्याप्रमाणे ते सगळं सहन करत. त्याचं आयुष्य चुकीच्या मार्गाने जात होतं.

त्यानंतर माझा व त्याचा संबंध संपला होता. तो शाळेतही कधी दिसला नाही. एकदा नववीत असताना मला तो बाहेर एका रस्त्यावर भेटला. आता तो अत्यंत टपोरी दिसत होता. चेहर्‍यावर निरागसपणा लवलेशही नव्हता. त्याने मला ओळखलं, पण मी नाही.

त्याने मला त्याच्या नवीन मित्रांशी भेट घालून दिली. ती मुलही तशीच टपोरी दिसत होती. त्याने मला आवर्जून सांगितलं की, ही तीच मुलं आहेत जी त्याला सहावीत असताना त्रास द्यायची. माझी तर भंबेरी उडाली. मला भीती वाटत होती. कल्याण मला समोरून म्हणाला, “घाबरू नकोस आम्ही त्रास देणार नाहीत तुला, पण काही पैसे असतील तर देतोस का…?”

दफ्तरात होते तेवढे पैसे मी त्याला देऊन टाकले. त्याने मला मिठी मारली आणि जाऊ दिलं. मग मी दोन-तीन दिवस शाळेत गेलो नाही. नंतर काहीतरी कारण करून मी आई-बाबा ला घेऊन शाळेत जात होतो.

काही वर्षांपूर्वीची गोष्ट, मला पेपरमधून कळलं की कल्याणचा encounter झाला आहे. तो अट्टल गुन्हेगार झाला होता आणि पोलिसांनी त्याला ठार मारलं होतं. मी ती बातमी वाचून बधिर झालो होतो. एकेकाळीचा माझा जवळचा मित्र, आज त्याने काय करून घेतलं…? चुकत गेलेला रस्ता सतत चुकतच गेला अन त्याचा अंत असा भयावह अन दुर्दैवी झाला. चांगल्या घरातला मुलगा असा…

त्याच्या आयुष्यात क्रमाने घडलेल्या घटना त्याच्यात संक्रमण घडवत गेल्या. दुर्दैवाने प्रत्येकवेळेस ते बदल नकारात्मकच होते. एक चुकीचं वळण त्याच्या आयुष्यासाठी इतकं घातक ठरलं. रस्ता चुकायला नको आणि त्यात वाटकरी तर अजिबात चुकायला नको… सगळं नेस्तनाबुत होतं…

सगळ्या घटना डोळ्यासमोरून जात होत्या. मन अस्थिर झालं होतं. शाळेचा बदललेला परिसर बघत मी बदललेला काळाचा ओघही बघत होतो. मन अतिशय खट्ट झालं. खिशातील सिगारेट काढली; त्या धुराबरोबर, त्या झुरक्याबरोबर सगळं विसरून जाणार होतो. मी सिगारेट पेटवणार तितक्यात शाळेतील काही मुले माझ्यासमोरून जात असताना मी बघितलं. माझं मलाच चूक वाटलं. मी ती सिगारेट फेकून दिली. त्या मुलांसमोर सिगारेट ओढणे मला अनैतिक वाटलं.

रात्री घरी गेलो. अंगद चित्रपट बघून अतिशय आनंदित झाला होता. मला बरं वाटलं. शाळेचा ताप त्याच्या डोक्यात नव्हता. जेवण वगैरे झाल्यावर मी त्याच्याजवळ गेलो आणि म्हंटलं की, कधीही कसलीही अडचण आली तर तुझा बाप कायम तुझ्यासोबत असेल… तू चूक असलास तरीही…

मी इतक्या गंभीरपणे काय सांगतोय अशा आश्चर्यचकित नजरेने अंगद माझ्याकडे बघत होता.

अडचण कसलीही येऊ देत पण कितीही सोपा वाटला, तरी आपल्याला योग्य मार्ग कोणता हे आपल्याला निवडता आलं पाहिजे. लहानपणी, तुझ्याएवढा असताना माझा एक मित्र असाच चुकला होता, तोही शाळेत जायला नको म्हणायचा.. त्याचं वाईट झालं नंतर… तू शाळेत जायला का नको म्हणतोस यालाही काही कारणे असतीलच… ती काहीही असोत, पण एकमेव मीच तुला त्यातून बाहेर काढून योग्य मार्गावर नेऊ शकतो. एकदा वळण चुकलं की मग खूप त्रास होतो.

अंगद एक-दोन दिवस शाळेत गेला नाही. पण त्या रात्री त्याने मला सत्य सांगितलं. त्याने मला ते सांगितलं यातच माझा विजय होता. त्याचं कल्याण व्हावं आणि कल्याणसारखं होऊ नये यासाठी मलाच काळजी घ्यावी लागणार होती. त्याला शाळेतीलच काही मुलं त्रास देत होते. ही गोष्ट त्याने सगळ्यांपासून लपवून ठेवली होती. मला त्याच्यात कल्याण जन्म घेताना दिसत होता. पण मी ते कदापी होऊ देणार नव्हतो. कदापी नाही… माणसाने चुकांतून शिकावं, अनुभावातून शहाणं व्हावं…

मी अंगदच्या शाळेत जाऊन योग्य त्या गोष्टी केल्या. त्यानंतर अंगदला त्याबद्दल विचार करायला वेळ भेटू नये अशी सोय केली. कल्याणच्या आयुष्यात ज्या चुकीच्या घटना घडल्या त्या अंगदपासून कशा लांब राहतील यासाठी मी सतत दक्ष होतो…

अंगद योग्य मार्गावर राहिला. मी त्याला मुकलो नाही. त्याच्यासोबत कायम उभा होतो. कदाचित कल्याण नावाचा धडा माझ्या आयुष्यात आला नसता तर माझ्या मुलाला चुकीच्या व अज्ञात मार्गावर जाण्यापासून मी रोखू शकलो नसतो. कधीकधी अंधारातील सावल्याही बरचकाही शिकवून जातात…

===समाप्त===

सर्व हक्क सुरक्षित @ अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

पाटील पेटले

© 2017, ||-अभिषेकी-||. All rights reserved.

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz
error: Content is protected !!