… रहे कोई सौ परदों में, डरे शरम से

… रहे कोई सौ परदों में, डरे शरम से

भाग 3

Musical Journey  ||  चित्रपटाचा संगीतमय प्रवास 

Image result for pyar deewana hota hai

आता कमल आणि पूनमची गाठभेट वाढत आहे. पूनमच्या डोळ्यात दिसणारा एकटेपणा, तिचं अबोल असणं, तिच्या आतमध्ये असलेली एक मुलगी यावर कमल भाळु लागतो. तो तिच्या प्रेमात पडतो. पण मित्राची विधवा पत्नी म्हणून तो तिचा तितकाच आदरही करत असतो. तिच्यासमोर कसं व्यक्त व्हावं याबद्दलही त्याच्यात थोडासा बुजरेपणा असतो. काही प्रसंगातून हे जाणवतंही.

आयुष्यात घडलेल्या दुखद घडामोडी विसरण्यासाठी कमल मदिरेच्या आहारी गेलेला असतो. एका प्रसंगात पूनम कमलला म्हणते, जीवन की शांती और मन के संतोष के लिए, क्या इंसान को झुठे सहारो की जरूरत पडती है? ___ संसार में हर आदमी दुखी है, अगर शराब दुखो को मिटा सकती तो हर आदमी शराबी बन जाता!

पूनमचे हे शब्द कमलच्या मनाला भिडतात. येथे तो तिच्यात पुर्णपणे गुंततो. कमलला ती एका पवित्र देवीप्रमाणे वाटू लागते . तिच्या ह्या शब्दामुळे तो दारू सोडून देतो.

पण दुसरीकडे, आपल्या चुकीच्या निर्णयामुळे एका चांगल्या माणसाचं (कमलचं) आयुष्य भरकटत आहे हे शल्य पूनमच्या मनात असतं. त्याला योग्य मार्गावर आणण्यासाठी ती कमलला मदत करत असते. तीही हळूहळू कमलमध्ये गुंतत असते. पण एक विधवा म्हणून ती स्वतःला सावरतही असते.

हा प्रसंग याच्यासाठी महत्वाचा आहे कारण, दोघांचं आयुष्य कटी पतंग सारखं भरकटत असताना दोघांनाही वेगळी दिशा भेटते, एकमेकांचा आधार भेटतो.

दोघांची वरचेवर भेट होत असते. कमल स्वतःला पूनमसमोर व्यक्त करू लागतो. तिचं त्याच्या आयुष्यात येण्याने तो जुनं दुखं विसरू लागतो. तिच्या बेरंग आयुष्यात प्रेमाचे, हास्याचे रंग भरण्यासाठी तो पुरेपूर प्रयत्न करत असतो. तो तिला वाढदिवसाच्या समारंभासाठी आमंत्रित करतो. तिच्या येण्याची तो आतुरतेणे वाट बघत असतो. तीही येते!

इथे आहे चित्रपटातील दुसरं गाणं. राजेश खन्ना आपल्या नेहमीच्या शैलीत, पियानो वाजवत, मान तिरपी करून नायिकेकडे डोळे रोखून हे गाणं म्हणतो. हे गाणं खूपच अद्वितीय पद्धतीने चित्रित केलं आहे. राजेश खन्ना आणि आशा पारेख यांच्या भावना डोळ्यांतून, close shot मधून खूप उत्कटपणे सादर केल्या आहेत. सूरीलं संगीत अन राजेश-आशा यांचा नजरेचा खेळ गाण्याला अजरामर-सदाबहार बनवून टाकतं.

ते गाणं आहे… प्यार दीवाना होता है मस्ताना होता है, हर खुशी से, हर गम से बेगाना होता है

https://www.youtube.com/watch?v=DYHm7kGxpD8

आरडी बर्मनचं संगीत, आनंद बक्षी यांचे शब्द आणि किशोर कुमारचा मोहक आवाजात हे गाणं समोर येतं…

पहिल्या गाण्यात प्रेम वगैरे नको म्हणणारा, प्रेमापासून दूर पळणारा, जीवनाबद्दल निराशा बाळगणारा कमल ह्या गाण्यातून त्याच्या विपरीत भावनेने व्यक्त होतो. रहने दो, छोडो भी जाने दो यार हम ना करेंगे प्यार असं म्हणणारा कमल आता प्यार दीवाना होता है मस्ताना होता है, हर खुशी से, हर गम से बेगाना होता हैअशा पद्धतीने व्यक्त होत आहे. कारण त्याच्या निराशेच्या जीवनात आता पूनम आलेली आहे. कटी पतंग ला दिशा भेटलेली आहे!

कमलच्या आयुष्यात घडणार्‍या घडामोडी, त्याची मानसिक-भावनिक अवस्था, ते स्थित्यंतर ह्या दोन गाण्यांतून अप्रतिमरीत्या समोर आणलेली आहे.

शमां कहे परवाने से, परे चला जा 
मेरी तरह जल जायेगा, यहाँ नहीं
वो नहीं सुनता, उसको जल जाना होता है
हर खुशी से

ह्या ओळीतून मनातील द्विधा अवस्था व्यक्त होते. प्रेमात त्रास होणार आहे हे माहिती असतांनाही मन पुन्हा-पुन्हा त्याच दिशेने येत आहे… प्रेमात केवळ दुखं नसून हवीहवीशी वाटणारी वेदना, रुखरुख आहे असं मतपरिवर्तन कमलमध्ये झालेलं आहे हे ह्या ओळींतून नमूद होतं.

रहे कोई सौ परदों में, डरे शरम से 
नज़र अजी लाख चुराये, कोई सनम से
ही जाता है, जिसपे दिल आना होता है
हर खुशी से


वरील ओळी कमल पूनमला, तिच्या जीवनातील परिस्थितीला उद्देशून म्हणतो. पूनम आपल्यावर प्रेम करते पण ती बंधनात अडकून आहे असं त्याला वाटत असतं. कदाचित याच बंधनामुळे ती आपल्यापासून, जगापासून दूर राहत आहे अशी त्याची भावना असते. पण याच गाण्यात आशा पारेखच्या चेहर्‍यावरील भाव हे तिची मधु म्हणून असलेली अवस्थाही दाखवून देतात. मधुला कमलसमोर व्यक्त तर व्हायचं असतं पण ना ती पूनम म्हणून व्यक्त होऊ शकते आणि ना मधु म्हणून!

गाण्याच्या दरम्यान दोघे एकमेकांच्या मनातील भावना जाणून घेतात. आता दोघांनाही एकमेकांबबतीत विश्वास वाटू लागतो. एक पाऊल पुढे टाकायला आता कमल सज्ज असतो. गाण्यानंतर दोघामध्ये होणारे संवाद हे प्रेमाची पहिली पायरी ठरते. कमल पहिल्यांदाच पूनमला आपल्या मनातील भावना उघडपणे व्यक्त करतो.

 

कमल – जीवन की शांती और मन के संतोष के लिए, क्या इंसान को झुठे सहारो की जरूरत पडती है? राकेश की दुकान पे आपने यही कहा था न? ….. तब से मैने शराब का सहारा लेना छोड दिया है|

पूनम (आश्चर्याने अन लाजून) – कोई किसी के केहने से शराब छोड सकता है क्या?

कमल – कोई, किसी और आपमें फर्क है पूनमजी!

इथे त्यांचा संवाद आपवरून तूम वर येतो.

कमल – अपनेपण के लिए किसी को अपना बनाना जरूरी नही| जिससे भी अपनापण मिल जाए, वही अपना!

दुसर्‍या गाण्यासह चित्रपट पुढे जातो. पहिल्या गाण्यात नायकाची मानसिक-भावनिक अवस्था, आयुष्याची पार्श्वभूमी वगैरे वगैरे समोर येते. दुसर्‍या गाण्यासह एक नायक-नायिकेमध्ये निर्माण होणारं प्रेमाचं नातं समोर येतं. यातूनच चित्रपटाची कथा पुढे जाते.

क्रमश: (लेखाचा पुढील भाग याच वेबसाइटवर प्रसारित)

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991   ||  latenightedition.in

© 2018, ||-अभिषेकी-||. All rights reserved.

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz
error: Content is protected !!