कटी पतंग की डोर…

कटी पतंग की डोर…

अखेरचा भाग

कटी पतंग चित्रपट  ||  हृदयस्पर्शी चित्रपट 

Image result for kati patang

आजपर्यंत ही गाणी अनेकदा ऐकली-बघितली असतील. गाणी अप्रतिम आहेत एवढच वाटायचं. पण जेंव्हा चित्रपट बघितला तेंव्हा हे विश्व वेगळं आहे, भव्य आहे, डोळे दिपून टाकणारं आहे  याची जाणीव झाली. गीत-संगीताच्या माध्यमातून चित्रपट कसा प्रभावी ठरतो त्याचं हे उत्तम उदाहरण म्हणता येईल. अलीकडच्या काळात “सैराट” चित्रपटात संगीताचा तितक्या प्रभावी पद्धतीने वापर केलेला दिसून येईल. असे गाणे हे फक्त प्रमोशनपुरता किंवा बजेट आहे म्हणून टाकायची बाब नाही. त्या गाण्यांना अर्थ असला पाहिजे. त्या गाण्यातून, ते ज्याच्यावर चित्रित झालं आहे किमान त्याची मनस्थिती तरी व्यक्त व्हावी इतकी अपेक्षा असते. जसं चित्रकला, साहित्य हे व्यक्त व्हायचं माध्यम आहे तसच संगीत हेही व्यक्त होण्याचं तितकच सक्षम माध्यम आहे. एखादा चित्रपट खूप वाईट वाटतो, पण त्यातील गाणी आवडतात. असं असण्याचे कारण हे त्या गाण्यातून व्यक्त होणारे भाव हे थेट भिडतात.

“कटी पतंग” हा चित्रपट विविध गाण्यांच्या माध्यमातून पुढे सरकत जातो. मागे म्हंटलं त्याप्रमाणे, गीत-संगीत-संवाद हेच ह्या चित्रपटाचा आत्मा आहेत. राजेश खन्ना आणि आशा पारेख यांच्यावर हे गाणे चित्रित झालेले आहेत. दोघेही अभिनयसंपन्न असल्याने त्यांनी गाण्याचे भाव आपल्या अभिनयाद्वारे अतिशय ठसठशीतपणे उमटवले आहेत. सलग 19 चित्रपट हिट देणे साधी गोष्ट नाही. राजेश खन्ना हा अतिशय उत्तम अभिनेता होता. पात्राला तो ज्या पद्धतीने उभा करायचा त्याला तोड नाही. चित्रपटात त्याचं वागणं-बोलणं, त्याचा वावर हा खूपच नैसर्गिक असतो. हॅट्स ऑफ काका!

कटी पतंग काय सांगतो?

बरंच काही! म्हणजे सामाजिक विषय तर आहेच, पण त्यात मानवी नात्यांतील गुंतागुंत. वर नमूद केलं त्याप्रमाणे मानवी स्वभावाचे विविध रंग चित्रपटातून बघायला मिळतात. एका स्त्री ला समाजात जगत असताना आधार हा लागतोच असं वाटतं. अन्यथा तिची अवस्था “कटी पतंग” प्रमाणे होते. त्या पतंगाला ‘हासिल’ करण्यासाठी किंवा स्वतःच्या खेळासाठी त्याची मस्करी करणारेही खूप असतात. पण त्याला दिशा दाखवणारा, विश्वासाने हात देणारा एखादाच असतो.

चित्रपटाची कथा ही मानवी जीवनाइतकीच गुंतागुंतीची आहे. कथेच्या माध्यमातून मानवी स्वभावातील विविध रंग, विविध छटा आपल्यासमोर येत राहतात. समाजात राहणार्‍या विविध प्रवृत्तीच दर्शनही येथे घडतं. खासकरून वेगवेगळ्या पुरुषी स्वभाव समोर येतात. सुरूवातीला केवळ एका scene मध्ये असणारे नायिकेचे मामा जे स्वतःच्या मुलीप्रमाणे भाचीला सांभाळतात आणि तिच्याकडून विश्वासघात होताच प्राण सोडतात. एक असतो कैलाश (प्रेम चोप्रा) जो स्त्रियांचं शोषण करणारा, स्त्रियांना उपभोगाची वस्तु समजणारा, पैशांसाठी हपापलेला पुरुष दिसतो. एका प्रसंगात स्त्रीला एकटं बघून लुटणारे लांडगी प्रवृत्तीचे पुरुष दिसतात… तर दुसरीकडे कमल (राजेश खन्ना) सारखा स्त्रियांचा सन्मान करणरा, रक्षण करणारा पुरुष दिसतो. चित्रपटात पुरुष म्हणून कुठलं पात्र सर्वात प्रबळ असेल तर ते आहे नायिकेच्या सासर्‍याचं. सुनेला मुलीसारखं समजणारा, तिच्याकडून फसवणूक झाली तरी एक स्त्री म्हणून तिची बाजू समजून घेणारा, तिची जबाबदारी घेणारा एक बाप असं ते पात्र काही क्षण नायकापेक्षाही जास्त अवकाश व्यापून घेतं.

कटी पतंग ही एक संवेदनशील कलाकृती आहे! एका नदीप्रमाणे आहे. कुठे डबकं म्हणून अडणारी, कुठे झर्‍याप्रमाणे खळखळत कोसळणारी, कुठे धरण म्हणून अडून राहणारी तर कुठे मृत शरीराचे अस्थी घेऊन वाहणारी. एकदा बघावाच असा चित्रपट!

===समाप्त===

अभिषेक बुचके ||  @Late_Night1991  ||  latenightedition.in

© 2018, ||-अभिषेकी-||. All rights reserved.

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz
error: Content is protected !!