उत्तरायण – कर्ण का आवडतो?

उत्तरायण – कर्ण का आवडतो?

उत्तरायण  ||  कर्ण का आवडतो ?  ||  महाभारत  ||  अध्यात्म  ||  मृत्युंजय  ||

 

महाभारतातील तुमचं आवडतं पात्र कोणतं हा प्रश्न विचारला तर त्यात कृष्ण आणि कर्ण ही दोन उत्तरे प्रामुख्याने मिळतात. त्यातल्या त्यात पुरुषांकडून कर्ण हे उत्तर मिळतं आणि स्त्री वर्गाकडून कृष्ण हे उत्तर मिळतं. तुम्हाला दुसरं पात्र आवडत असेल तरी ठीक आहे. त्यात वाईट वाटून घेण्याचं काही कारण नाही.

पण ज्यांना कर्ण हे महाभारतातील सर्वात उत्तम व्यक्तिमत्व वाटतं त्यांच्यापैकी बहुसंख्य मंडळींनी “मृत्युंजय” किंवा “राधेय” ही कादंबरी वाचलेली असते. म्हणजे,त्यांच्यावर त्या लेखनाचा,त्या लेखकाने ज्या पद्धतीने कर्ण मांडला आहे त्याचा प्रभाव जाणवतो. त्या कादंबरीच्या,म्हणजेच त्या लेखनाने त्यांच्यावर इतका प्रभाव झालेला असतो की त्यांना कर्ण हाच महाभारतातील महानायक वाटू लागतो. (खुलासा – तो महानायक नाहीये असं काही माझं म्हणणं नाहीये.) पण असं म्हंटलं जातं की महाभारतातील कुठलंच पात्र,कुठलीच व्यक्ति पुर्णपणे निष्पाप किंवा पुर्णपणे धर्मानुसरण करणारी नव्हती. प्रत्येकाची काळी-पांढरी बाजू होती,प्रत्येकात गुण-दोष होते. असं असतांनाही कर्ण उजवा वाटतो यामागे काय रहस्य असलं पाहिजे?हा केवळ लेखनाचा प्रभाव असेल की आणखी काही…?म्हणजे,तशी पात्रांची तुलना करायची नाहीये,पण राजकुमार हिराणी चा “संजू” बघितल्यानंतर संजय दत्त जर कोणाला आवडत असेल तर त्याचं श्रेय लेखक-दिग्दर्शकाला नक्कीच दिलं पाहिजे. असो!

मूळ विषय असा आहे की पुरूषांना (बर्‍याच) कर्ण का आवडतो?त्यामागचा शोध घेतला असतो खूप भारी कारण मिळालं!

कर्ण म्हणजे खरं तर राजपुत्र. पराक्रमी! धाडसी! त्यागवीर! दानशूर! वगैरे वगैरे. पण त्याला काय मिळालं?तर जन्मापासून अवहेलना… केवळ माणसांकडूनच नाही तरी नियतीने त्याची अवहेलना केली,उपेक्षा केली. त्याला कधीच न्याय मिळाला नाही. त्याच्या नशिबी फक्त भोग आले. अगदी जन्मापासून ते मृत्यूपर्यंत!

कर्ण एक चांगला मुलगा होता,चांगला पती होता,चांगला भाऊ होता,चांगला मित्र होता,चांगला शासक होता,चांगला योद्धा होता… सगळी कर्तव्ये प्राणपणाने निभावली असताना त्याच्यावर नेहमीच अन्याय झाला हे कर्णाबद्दल सर्वश्रूत आहे. म्हणजे,“मृत्युंजय” किंवा “राधेय” किंवा अन्य कादंबरीमधून हेच प्रतीत होत राहतं.

मी इतका चांगला मुलगा होतो,आई-बापाला सांभाळतो,त्यांच्यासाठी सर्व करतो तरी आई-बाप माझ्यापेक्षा इतर भावंडांवर जास्त प्रेम करतात. मी माझ्या भावंडांना इतकं सांभाळतो,आयुष्यभर त्यांच्यासाठी कमी केलं का,तरीही लेकाचे संपत्तीच्या वाटणीत जास्तीचा हिस्सा मागतात. मी ऑफिसमध्ये इतकं राबतो तरीही बॉस त्याला भाव देतात,पगारवाढ देत नाहीत. मी इतका चांगला मित्र आहे त्याचा तरीही त्याने मला अशी वागणूक का द्यावी. वगैरे वगैरे वगैरे…

प्रत्येक पुरुष स्वतःशी असा संवाद करत असतो. पुरुष हे स्वतःची दुखं,वेदना,भावना जे काही असेल ते उघडपणे व्यक्त करीत नाहीत असं म्हणतात. त्यांना नेहमी असं वाटत असतं की आपल्यावर काहीतरी अन्याय झालाय (वाटणे आणि असणे यात फरक),आपण सर्वांसाठी सर्वकाही करतो तरीही आपल्याला योग्य न्याय मिळत नाही. अशा प्रकारच्या भावना उरात दडपून ठेवणारा हा पुरुष जेंव्हा मृत्युंजय,राधेय किंवा कर्णबद्दल कुठे वाचतो-बघतो तेंव्हा त्याच्या भावनेचे-वेदनेचे बांध फुटतात आणि तो स्वतःला कर्णामध्ये पाहू लागतो. कर्णाची आणि आपली दुखे सारखीच आहेत असं त्याला वाटायला लागतं. अगदी द्रौपदी खरी तर माझीच होती,माझ्याच पराक्रमाला शोभून दिसणारी होती पण केवळ सुतपुत्र (आपल्याकडे पैसा,घर वगैरे नसल्याने एखाद्या मुलीने नाकारणे ही भावना) असल्याने तिने आपल्याला झिडकारलं ही भावनाही कर्ण आवडण्यासाठी पुरेशी असते.

असो! इतकी कारणीमीमांसा पुरेशी आहे की कर्ण हेच महाभारतातील सर्वोत्तम व्यक्तिमत्व आहे असं वाटायला.

खुलासा – लेखातून महारथी कर्णाला कुठेही कमी लेखण्याचा प्रयत्न केला नाही. कर्ण हा महाभारतातील शूर योद्धा तर होताच शिवाय सर्वांपेक्षा सरस होता. लेखाचा उद्देश एवढाच की कुठलाही व्यक्ति पुस्तक वाचत असताना किंवा चित्रपट बघत असताना स्वतःला relate करत असतो. स्वतःला शोधत असतो. स्वतःशी संवाद साधायचा प्रयत्न करत असतो. यामधून समजण्यासारखी एक गोष्ट म्हणजे,लेखक आणि दिग्दर्शकात इतकी ताकद असते की तो एखाद्या व्यक्तीबद्दल,घटंनेबद्दल,प्रश्नाबद्दल जगाचा दृष्टीकोण बदलू शकतो. लेखन जर तितकं प्रभावी असेल तर त्यात जगाला दृष्टी देण्याची क्षमता असते. त्यामुळे लेखकाने (म्हणजे प्रभावी लेखकाने,माझ्या सरख्यांनी नाही) ते भान नेहमी जपायला हवं!

Abhishek Buchake   ||   @Late_Night1991

उत्तरायण

 

© 2018, ||-अभिषेकी-||. All rights reserved.

Leave a Reply

Be the First to Comment!

Notify of
avatar
wpDiscuz
error: Content is protected !!