Tag: अनुभव

एवरेस्ट शिखरावर!

एवरेस्ट शिखरावर!

प्रेरणादायी चित्रपट  ||  पूर्णा मनावथ  ||  एक संस्मरणीय अनुभव  ||  दिशा देणारा

Image result for poorna movie

प्रेरणा म्हणजे काय? मानसाच्या आयुष्यात प्रेरणा असणं इतकं महत्वाचं का असतं? आणि प्रेरणादायी प्रवास म्हणजे नेमका काय असतो?

आज सगळीकडे राखीपोर्णिमेचा सण साजरा केला जात आहे. बहीण भावाच्या नात्याचा हा उत्सव. योगायोगाने, नेमकं आजच “पूर्णा” हा चित्रपट बघण्यात आला. राखी पोर्णिमा हे केवळ भावा-बहिणीच नातं साजरा करायचा दिवस नसून तो भावंडांचा सण असतो. कोणाच्याही आयुष्यात पहिला मित्र-सोबती म्हणजे त्याचा भाऊ किंवा बहीण असतो. लहानपणी दोन बहिणी जितक्या जवळ असतात तितकं जवळचं कोणीच असत नाही. अगदी याच प्रकारचं बहिणी-बहिणीतील अतूट नातं पूर्णा या चित्रपटात पाहायला मिळतं.

राहुल बोस दिग्दर्शित हा चित्रपट पूर्णा मलावथ हिच्या संघर्षमय अन प्रेरणादायी प्रवासाचं सुरेख वर्णन करतो. पण ही पूर्णा कोण? खरं तर चित्रपट बघेपर्यंत हे मलाही माहीत नव्हतं. पण चित्रपट संपताच ह्या मुलीबद्दल मनात प्रचंड आदर आणि अभिमान वाटू लागला. वयाच्या अवघ्या तेराव्या वर्षी माऊंट एवरेस्टचं शिखर सर करणारी मुलगी!

बर्‍याचदा संघर्ष काय आहे हे संघर्ष करणार्‍यालाही माहीत नसतं. संघर्षाचा प्रवास तर सुरू झालेला असतो, त्याचा शेवट कुठे आणि कसा होईल याचं भान प्रवासाच्या सुरूवातीला नसतं. पण आपण नियतीच्या भव्यदिव्य योजनेचे साधक आहोत याचं भान आलं की प्रवासाचं गांभीर्य येतं. हा प्रवास सुरू जरी आप्तांच्या साथीने झाला असला तरी शेवटाकडे जाताना प्रवास एकट्यानेच पूर्ण करावा लागतो. आणि त्या एकांतक्षणी, त्या घटकेत धावून येतात मनाच्या गाभार्यात खोल कुठेतरी घर करून असलेल्या अमूल्य आठवणींचा ठेवा. तोच आपल्याला प्रेरणा देऊन जातो अन विश्वाची सर्व शक्ति आपल्या अंगी संचारते. मग येणारा प्रत्येक अडथळा हा त्या शक्तिपूढे गुडघे टेकतो अन अश्वमेध यज्ञ संपन्न व्हावा तसा विजय होतो.

पूर्णाच्या आयुष्यात तिच्या थोरल्या बहिणीला खूप महत्वाचं स्थान असतं. संपूर्ण चित्रपटातून जर कुठली भावना जर ठळकपणे अधोरेखित होत असेल तर ती ह्या नात्याची आहे. आयुष्यात कोणीतरी लागतो जो तुम्हाला परभवाच्या क्षणी उभं राहण्यास प्रेरित करतो. पूर्णाच्या आयुष्यात तिची मोठी बहीण हेच सर्वस्व असते. केवळ चांगलं खायला मिळेल म्हणून तेलंगणा मधील आदिवासी पाड्यातील ही मुलगी सरकारी वसतिगृहात दाखल होते. आणि तेथून एवरेस्ट सर करण्याचा जो प्रवास आहे तो अक्षरशः थक्क, स्तिमीत अन स्तब्ध करून टाकणारा आहे. राहुल बोस या सर्जनशील माणसाने ह्या चित्रपटवर घेतलेली मेहनत प्रत्येक फ्रेम अन प्रत्येक संवादातून जाणवते.

चित्रपटात “तुला एवरेस्ट का सर करायचं आहे?” याचं उत्तर नसलेली पूर्णा ते “मेरको ये करने दो” असा हट्ट करणारी पूर्णा हे क्षण खूपच हळवे अन तितकेच प्रेरणादायी ठरतात. ते क्षण केवळ पडद्यावरच न राहता आपण प्रेक्षकही ते अनुभवू शकतो इतक्या प्रभावी पद्धतीने ते चित्रित केलेले आहेत. चित्रपटात एक क्षण आहे जेंव्हा पूर्णा एवरेस्ट सर करते आणि काही फ्रेम्स अतिशय silently डोळ्यासमोरून जात असतात. त्यात प्रवीण कुमार हातात फोन घेतात, गावाकडे त्या क्षणाची आतुरतेणे वाट बघणारी मंडळी जल्लोष करतात आणि पूर्णा त्या सर्वोच्च शिखरावर भारताचा तिरंगा घेऊन उभी असते… ते क्षण, चित्रपटातील त्या सायलंट फ्रेम्स प्रेक्षकांना एवरेस्ट वर असलेल्या शांतातेचा अनुभव करून देतात. संपूर्ण चित्रपटातील त्या मुलीचा संघर्ष बघितल्यावर त्या शांत क्षणाला पहिली भावना ही “क्या बात है, तू करून दाखवलंस!” अशीच उमटते. अश्रुंचा एक एक थेंब हा यशाच्या यज्ञात संघर्षाची, वेदनेची आहुती दिल्याची साक्ष देत असतो. तेंव्हा जाणवतं की हा चित्रपट फक्त चित्रपट नाही तर त्याहीपेक्षा जास्त काहीतरी देऊन जातोय. पूर्णा मलावथ ने तिच्या आयुष्यात जितका संघर्ष केला आहे तो ह्या चित्रपटाद्वारे आपल्या काळजाला भिडतो अन रसिकप्रेक्षक त्याच्याशी संलग्न होतो. चित्रपटाची भाषा वेगळी आहे, शैली वेगळी आहे. कोणाचंही नायकीकरण किंवा नेगेटिव shades दाखवण्यापेक्षा परिस्थितीचे गडद रंग जास्त ठसठसशीतपणे नमूद केले आहेत. प्रत्येकात चांगले वाईट गुण असतात. सिस्टममध्येही चांगल्या-वाईट प्रवृत्ती असतात. पण जेंव्हा प्रेरणादायी प्रवासाचा पोवाडा गायचा असतो तेंव्हा चांगल्या गुणांची मांडणी करून चित्र खुलवता येतं. सरकारी अधिकारी, राजकरणी ते मित्र असे अनेकजण पूर्णाच्या आयुष्यात असतात ज्यांनी केलेली मदत अन दिलेला आधार हा मोलाचा ठरतो. तोच इतरांनीही अवलंबावा हा संदेश महत्वाचा वाटतो. आयुष्यात गुरु, Guide अर्थात चांगला मार्गदर्शक भेटणं किती महत्वचं आहे हेही चित्रपटातून तितक्याच सुंदरपणे मांडलं आहे.

चित्रपटाची गती सुरूवातीला थोडीशी संथ वाटते. एखाद्या सामान्य चित्रपटाप्रमाणे हा चित्रपटही थोडासा अडखळत पुढे जात असतो. पण मध्यंतरानंतर चित्रपट जो पकड घेतो तो सर्वोच्च शिखरावर घेऊन जातो. चित्रपटाचा प्रवासही एखादं उत्तुंग शिखर सर केल्याप्रमाणे आहे. चित्रपटाला विनाकारण आर्ट मूवी करण्याचा प्रयत्न केला नाही किंवा विनाकारण कमर्शियल मूवीचा साज चढवण्याचा प्रयत्न झाला नाही ही या चित्रपटाची विशेषता म्हंटली पाहिजे. चित्रपटाचं narration हे सर्वात प्रभावी आहे. राहुल बोसने निभावलेली भूमिकाही सुरेख जमली आहे. संगीत अजून प्रभावी करता आलं असतं पण जे गीत-संगीत आहेत ते चित्रपटाला अन विषयाला साजेसे आहेत.

वो तूफ़ान क्या, चट्टानें जिसका मोड़ दे
वो उड़ान क्या, जो ऊँचाई पे दम तोड़ दे…

चित्रपटात हे गाणं दोनदा येतं जे स्फूर्ति देणारं आहे एवढच सांगेन. कारण तो अनुभव रोमांचकारी आहे.

चित्रपटात एक संवाद आहे जो एका विशिष्ट परिस्थितीत येतो.

“तुम्हारा दिल टुट गया है| इसका मतलब ये नही की तूम कमजोर हो|”

हा संवाद खूप महत्वाचा आहे. कुठलीही लढाई जिंकणे किंवा कुठलही यश प्राप्त करने यासाठी मनाने तयार असणं गरजेचं असतं. आत्मविश्वास असला की माणूस काहीही करू शकतो. पूर्णाचे शिखराच्या दिशेने पडणारे अखेरची काही पाहुले तिच्या आयुष्यातील प्रत्येक आठवणीला जागं करत असतात. अगणित दुखाचे डोंगर करून हे यशाचं शिखर पार होत असताना तिच्या मनाची होणारी घालमेल प्रेक्षक स्पष्टपणे मेहसुस करू शकतो. एक पर्व संपलेलं असतं. उदय होत असतो. वेगाने मागे जाणारे क्षण अन हळुवारपणे स्पर्श करणारा सुखाचा क्षण! सगळं असंस्मरणीय!

संपूर्ण चित्रपट येथे बघा!

 

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

चित्रपटातील मित्र!

आधुनिक अस्पृश्यता

आधुनिक अस्पृश्यता

आधुनिक अस्पृश्यता   ||  Un-touchability  ||   सामाजिक  ||  जातीव्यवस्था  ||  Something सामाजिक 

आपला समाज जरा वेगळ्या दृष्टीकोणातून…

दुपारचा एक वगैरे वाजला होता. माझी जेवणाची वेळ झाली होती. पायात चपला सरकावुन मी मेसच्या दिशेने निघालो.रूमच्या जवळच असलेल्या मेसमध्ये पोचलो. मेस तशी लहान जागेतच, घरगुती वगैरे. आमच्या मेसमध्ये बसण्यासाठी मुख्य दोन टेबल आहेत, तिसरा टेबल गर्दी असेल तरच ‘अरेंज’ केला जातो.

मी मेसवर पोचलो तेंव्हा दोन तरुण (कदाचित मित्र, कलीग वगैरे असावेत) एका टेबलवर जेवत बसले होते. दोघेही अगदी भारी कपडे इन करून वगैरे होते; कुठेतरी चांगल्या कंपनीत काम करत असणार… त्या दोघांना कशाला अडचण म्हणून मी दुसर्‍या, रिकाम्या असलेल्या टेबलवर जाऊन बसलो.

मेसवाल्या काकांनी मी काहीही न सांगता रोजप्रमाणे माझ्यासाठी थाळी लावायला सुरुवात केली होती. त्या मेसच्या खोलीत मस्त सुवास पसरला होता. त्या दोन तरुणांपैकी कोणीतरी किंवा कदाचित दोघांनीही (मी विचारलो नाही आणि जवळ जाऊन वासही घेऊन बघितला नाही!) भारीचा डेओड्रन्ट वगैरे मारला असावा. त्या दोघांना मी मेसवर प्रथमच पाहत होतो.

दोघांचं जेवण करत करत गप्पा मारणं चालू होतं. मला काही देणं-घेणं नव्हतं. काकांनी माझी थाळी आणली आणि समोर चालू असलेल्या टीव्हीत बघत-बघत माझं निवांतपणे जेवण सुरू झालं.

पाच मिनिटे झाली नसतील तोच एक तरुण मुलगी मेसवर आली. ही पुण्यातील घटना आहे. पलीकडच्या टेबलवर दोघे तरुण होते आणि इकडे मी… ती मुलगी काहीतरी विचार करून माझ्या टेबलवर, माझ्या विरुद्ध दिशेला येऊन बसली आणि तिनेही थाळी वगैरे मागवली. तिलाही त्या दोन तरुणांना ‘डिस्टर्ब’ करावं वाटलं नसावं. कारण माझ्यासमोर येऊन बसायला मी खूप देखणा-रुबाबदार वगैरे नव्हतो. समोरची खुर्ची रिकामी होती एवढाच काय तो योगायोग. आणखी एक सांगायचं म्हणजे, मी काही डेओड्रन्ट मारला नव्हता, उलट तो वास तिकडून, त्या दोन स्मार्ट तरूणांकडून येत होता. यावरून एक गोष्ट पक्की की, टीव्हीवर डेओड्रन्टच्या ज्या जाहिराती दाखवतात त्यात अजिबात तथ्य नाही, की असा वास मारल्यावर मुली तुमच्याकडे खेचल्या जातात. त्या निव्वळ मादकपणा निर्माण करतात. ह्या जाहिराती आधुनिक काळातील अंधश्रद्धा आहेत… अंनिस ने याची दखल घ्यावी. केवळ धर्मातील सुधारणा करण्यानेच समाज सुधारतो असं नाही. असो…

सगळं व्यवस्थित चालू होतं. आता मेसवर एक तरुण आला. त्याने एक क्षण विचार केला आणि तो त्या दोन तरुणांच्या टेबलवर रिकाम्या असलेल्या खुर्चीवर जाऊन बसला. त्याचा निर्णय साहजिक होता. इकडच्या टेबलवर ती मुलगी होती. तिच्या बाजूला किंवा एकदम समोर येऊन बसणं बरोबर वाटलं नसेल म्हणून तो तिकडच्या रिकाम्या खुर्चीवर जाऊन बसला. त्यानेही थाळी वगैरे मागवली.

दोन मिनिट जातात तोच मेसमध्ये एकच आवाज घुमला!! महाराष्ट्राच्या पुरोगामित्व का काय म्हणतात त्याला, आधुनिक समाजाच्या विचारधारेला, शाहू-फुले-आंबेडकर यांच्या तत्वांना तडा घालू पाहणारा तो आवाज होता,

“अये, उठ… केसं पडायलेत सगळे… दुसरीकडे जाऊन बस… चल…”

तिथे बसलेल्या त्या दोनपैकी एका तरुणाने त्या नुकत्याच आलेल्या तरुणाला हे बोल सुनावले होते…

गोष्ट अशी होती की, तो जो नुकताच आलेला तरुण होता, तो होता न्हावी, अर्थात कटिंग करणारा! मी रूमवरुण इकडे-तिकडे जाताना त्याला त्याच्या कटिंगच्या दुकानात पाहिलेलं होतं. त्या अपमानास्पद गर्जनेसह तो जागेवरून उठला होता. झालं असं होतं की त्याच्या शर्टवरचे वगैरे कटिंगचे केस (इतरांचे) तिथे टेबलवर पडले आहेत असं त्या ओरडणार्‍या तरुणाचं म्हणणं होतं. तो न्हावी तरुण बिचारा लागलीच टेबलजवळून लांब सरकला होता. आपल्या गलिच्छपणाचा लोकांना, त्यातल्या त्यात अशा सुशिक्षित, स्मार्ट लोकांना त्रास होत आहे हे जाणून तोच लांब सरकला होता. त्याचे डोळे लाल झाले होते, चेहरा एकदम पडला होता. तो तसाच उभा होता, मेसवाल्या काकांकडे बघत… त्या गर्जनेसह काकाही तो सगळा प्रकार पाहतच होते म्हणा… काका कोणालाच काही बोलू शकत नव्हते… दोघेही त्यांचे गिराईक अन त्यातल्या त्यात परमब्रम्ह अन्न ग्रहण करण्यासाठी आले होते…

आज नेमक्या तिसर्‍या टेबलवर त्यांचं काहीतरी सामान ठेवलं होतं… काका माझ्या जवळ आले अन हळूच म्हणाले, “हा बसला तर चालेल न?” एकदा नजर माझ्याकडे अन दुसर्‍यांदा समोरील मुलीकडे… दोघांनीही काही हरकत नसल्याचं सांगितलं… मीही आंघोळ न करताच आलो आहे हे काही मी त्यांना सांगितलं नाही… काकांनी त्या तरुणाला बोलावलं, माझ्याजवळची खुर्ची माझ्यापासून थोडी लांब नेऊन टेबलच्या दुसर्‍या टोकाला ठेवली अन तेथे त्याला बसायला सांगितलं… तो तरुण तसेच लालबुंद डोळे अन थरथरणारं शरीर घेऊन तेथे येऊन बसला…

त्याचवेळी टीव्हीवर बातमी चालू होती, तीही पुण्यातीलचं… मॅकडॉनल्ड का डोमिनोज मध्ये एका लहान, गरीब मुलाला येऊ दिलं नाही आणि त्या हाय-फाय शॉपमधून बाहेर हाकललं…

दोन्हीही घटनांत साम्य होतं…

Image result for प्रश्न

त्या न्हावी तरुणाच्या मनात काय वादळ निर्माण झालं असेल? स्वतःच्या गलिच्छपणावर त्याला राग येत असेल की स्वतःच्या व्यवसायाची, स्टेटस ची लाज वाटत असेल ? पण त्याने त्या दोन तरूणांकडून ते ऐकून का घेतलं असावं असा प्रश्न मला पडला. का त्यानेच मनाशी ठरवलं होतं की मी त्या दोन तरुणांपेक्षा कुठेतरी कमी, अस्वच्छ अन लो स्टेटस चा आहे ?त्याने हे सगळं सहन करण्याची गरजच नव्हती. अर्थात, प्रतिक्रिया द्यावी की देऊ नये तो स्वभावाचा गुणधर्म झाला म्हणा. पण मी जेवत असताना त्याच्या कपडे-शरीरावरील केस किंवा घाण माझ्या ताटासमोर पडत असेल तर मलाही ते किळसवाणा प्रकार अप्रियच वाटेल. कारण आरोग्य अन स्वच्छतेच्या निकषावर तो चुकीचाच असणार आहे. फक्त मी तशी अपमानास्पद प्रतिक्रिया दिली नसती. किंबहुना, माझ्याकडे असलेला पैसा, पद, प्रतिष्ठा इत्यादिमुळे मला माज असता तर मी तसं केलं नसतं तरच मी माणूस असं म्हणता येईल…

जेवता जेवता विचारचक्र सुरू झालं… अगदी कुठलेही संदर्भ आठवू लागले…

पूर्वीच्या काळी अशा घटनांना जातीयतेचे संदर्भ होते… आता ते वर्गाचे, अर्थात गरीब-श्रीमंत, शहरी-ग्रामीण, स्वच्छ-अस्वच्छ वगैरे वगैरे असे झाले आहेत… मेसमध्ये घडलेल्या प्रकारात कोणाचीच जात कोणाला माहीत नव्हती… मग्रुरीने बोलणार्‍या त्या तरुणाची जात माहिती नव्हती, न्हावी तरुण कोणत्या जातीचा आहे हेही माहीत नव्हतं आणि त्याने काही फरकही पडत नव्हता. ते दोघे एकाच जातीचे असते तरी हा प्रकार घडलाच असता… ही अस्पृश्यता जातीतून नव्हे तर पद-पैसा-प्रतिष्ठा-वर्ग अन राहणीमानातील भिन्नता यातून जन्मली असावी. इथे अस्पृश्यता पाळणारा ब्राम्हण आणि अस्पृश्य हा दलित वगैरे होता असं समजण्याचं कारण नाही…

विचार करायचं म्हंटलं तर मीही स्वतःहून कधी अशा अस्वच्छ व्यक्तीच्या बाजूला बसेन अशी शक्यताच नव्हती. टपरीवर चहा पिताना बाजूला कुठला सफाई कामगार, मजूर येऊन बसला तरी आपल्याला कसतरी होतं. आपण त्याला उठायला लावत नाही हा संस्कृती, सभ्यता म्हंटली पाहिजे. आणि तीच महत्वाची.

हे तर केवळ एक उदाहरण आहे… आपण किती स्वच्छ आहोत, किती सुवासित आहोत, किती सुंदर वगैरे-वगैरे आहोत आणि आपल्यासमोर हा शरीराने गलिच्छ, अस्वच्छ, दुर्गंधीत येऊन बसतो… याने आपल्याला किळस येत आहे, त्यात मी वर्चस्ववादी असल्याने त्याला येथून हाकलणे हा आपला अधिकार आहे असं त्या तरुणाला वाटत असावं… तो स्वतः असं कोणाच्या जवळ जाऊन, त्याला तेथून उठवून स्वतः तेथे बसेल असंही घडलं नसतं….

पूर्वीच्या काळीही कदाचित असच घडत असावं का? एक वर्ग सकाळी-सकाळी लवकर उठून मस्त आंघोळ करून, देवाची-ज्ञानाची उपासना करत असेल,त्यातल्या त्यात त्याला समाजात किम्मत असेल, आर्थिकदृष्ट्या तो मजबूत असेल आणि त्याच्यासमोर जर कोण शारीरिक कष्ट करणारा, ज्याच्या अंगाला शारीरिक कष्टाने उगम पावलेला घाम, त्याचा येणारा दुर्गंध जर कोणी आला तर पहिला वर्ग दुसर्‍या वर्गाशी असाच वागत असेल… त्या दोन भिन्न राहणी, दिनचर्या आणि संस्कार असलेल्या वर्गात भेद निर्माण झाले असावेत आणि नंतर मग त्याला जातीचे पदर असतील…?जातीय परंपरा अन मग अनुचित रूढी येथूनच उगम पावल्या असाव्यात का?

असो!! पूर्वीच्या काळी मी नव्हतो.

माझ्या डोळ्यासमोर घडलेली घटना फारच वाईट होती. त्या तरुणाच्या मनाला खोलवर घाव देणारी घटना होती. त्याच्या मनात काय वादळ उठलं असेल हे त्यालाच माहीत. कदाचित त्याने स्वतःला अपराधीही ठरवलं असेल. ते दोन तरुण जे सुशिक्षित, स्मार्ट वगैरे होते ते त्यांच्या जागेवर ठीक अशासाठी होते की, अशी अस्वच्छता (limit of hygienicness) समाजातील उच्चाभ्रू लोकांना आवडत नाही. ते कुठल्याही जातीचे असोत, ते स्वतःला इतर सर्वांपेक्षा भारी समजतात. पंचतारांकित हॉटेलमध्ये जेवणारे,AC ऑफिसमध्ये बसणारे, भारी गाड्यांत फिरणारे, महागडे सूट-बूट घालणारे स्वतःला फुटपाथवर चालणार्‍या-राहणार्‍या लोकांच्या बरोबरीने राहू शकतील का किंवा त्यांच्या गळ्यात गळे घालून वावरू शकतील का ? हा मोठा प्रश्न आहे.

हे सगळं बरोबर का चूक हे मी सांगत नाही, ती माझी पात्रताही नाही. प्रश्न असा आहे की शाहू-फुले-आंबेडकर होऊन गेले, त्यांनी समाजाला योग्य दिशा दिली तरी ही साली अस्पृश्यता तशीच का? ती आजही तशीच आहे, फक्त वेगळ्या स्वरुपात आहे. जाती मागे पडल्या असून ‘वर्ग’ झाले आहेत.

खेड्यातुन येणार्‍या आपल्या साध्या, ग्रामीण भागातील लोकांना पुण्या-मुंबईसारख्या शहरात आल्यावर तेथील लोक कोणत्या नजरेने बघतात???गावाकडचे लोकं ग्रामीण पेहराव करून शहरात आली तर त्यांच्या राहणीकडे बघून कमीपणाची वागणूक दिली जाते. कुठल्या मोठ्या हॉटेलमध्ये लुगडं घातलेली आजी अन धोतर घातलेले आजोबा गेले तर आधी पैशाचा फलक दाखवला जातो. असो, भयंकर आहे हे सगळं…

माझं मेसवर जाणं चालूच आहे. कधी आंघोळ करून तर कधी आंघोळ न करता (फक्त इतरांना काही सांगत नाही मी). ती दोन तरुण मुले मेसवर परत कधी दिसली नाहीत. तो तरुण न्हावी येतो, पण थाळी पार्सल बांधून नेतो…!

===समाप्त???

          सर्व हक्क सुरक्षित @ latenightedition.in  || लेखन – अभिषेक बुचके

Something सामाजिक या e-book मधून…

मजूर

समुद्र किनारा

समुद्र किनारा

भावविश्व  || मनातलं काही || व्यक्त

ठिकाण: पोर्ट कोची , केरल दि :६/१२/१२

आज खूप महिन्या नंतर समुद्र किनाऱ्या वर जाण्याचा योग आला,

तसे घडाळ्याच्या काट्यावर धावणाऱ्या जीवनाची कसरत करत जगात असताना मुंबईत समुद्रावर जायला फारसा वेळ मिळतो कुठे ?

असो पण का कोण जाने समुद्र किनारा नेहमीच आपल्याला अंतर्मुख व्हायला लावतो ?

कादाचीत हा सगळा त्या किनाऱ्या वरील वातावरणाचा प्रभाव असावा, तुम्हाला काय वाटते? म्हणजे बघा ना सूर्यास्ताची वेळ त्यात समुद्र पक्ष्यांचे उडणारे थवे, समुद्रात कोणत्या एका कडेला स्तब्ध उभे असणारे भले मोठे जहाज त्या जहाजाच्या पुढे-पुढे घुटमळणारे छोटेसे पण तरतरीत छोटे जहाज, दूरवरून येऊन किनार्याला मिळणाऱ्या लाटा आणि आजूबाजूला वाहणारी कोरडी-खारी थंडगार हवा. अशा वातावरणात आपण जेंव्हा किनार्यावर रपेट मारतो किंवा नुसतेच वाळूत बसून आजूबाजूच्या गोष्टींकडे पाहतो तेंव्हा नक्कीच घडाळ्याचा सेकंदाचा काटा रोजच्या पेक्ष्या थोडा हळू चालू लागतो.

आपण आजूबाजूच्या लोकांना विसरून समुद्राच्या लाटांकडे आकर्षित होतो, आपले मन लाटांच्या होणाऱ्या लयबद्ध आवाजावर केंद्रित होते, मग जसा समुद्र आपल्या लाटांबरोबर बऱ्याच गोष्ठी किनार्यावर आणून सोडतो तसेच आपले मनही खोल कुठे तरी रुतलेल्या-दबलेल्या, लपलेल्या किंवा लपवलेल्या गोष्ठी, प्रसंग, संवाद पुन्हा वर घेऊन येते आणि काही वेळा करता सुरु होतो विचारांचा कल्लोळ हो कल्लोळच .. पण हा कल्लोळ फार काळ टिकत नाही कारण जसा समुद्रकिनारा दोन लाटांच्या दरम्यान सोज्ज्वळ होऊन निघतो तसेच आपले मन हि शांत होऊन त्या गोष्टींचा विचार, मंथन करते आणि हे सर्व विचार मनात साठून ना राहता ते लाटां सारखे प्रवाही होतात आणि याचा परिणाम आपले मन पहिल्या पेक्ष्या नक्कीच हलके होते .

मी यावर म्हणेन कि समुद्र किनारा हा नक्कीच नैसर्गिक मनोचिकीस्तक तज्ञा पेक्ष्या कमी नाही त्यामुळे वेळ मिळेल तेंव्हा जरूर समुद्र किनार्यावर एकटे जात जा .

मूळ लेखक व रचनाकार – बोलघेवडा

 

योग आणि नशीब

योग आणि नशीब

#वास्तु_लग्न_पैसा  ||  मराठी कथा   ||  अनुभव  ||  Destiny   

बर्‍याचदा आपण वयस्कर मंडळींकडून किंवा जेष्ठांकडून ऐकत असतो, ‘शेवटी जे नशिबात असेल ते होईल.’ किंवा ‘योगायोगाची गोष्ट असते.’ हे वाक्य तर आपण नेहमीच ऐकत असतो. अशी वाक्ये ऐकल्यावर आपल्याला त्याचा कधी-कधी रागही येतो. योग किंवा नशीब वगैरे असं काही नसतं असं म्हणणरेही भरपूर आहेत. कोणाचा अशा गोष्टींवर विश्वास असतो तर कोणाचा अजिबात नसतो. बरं, याचा अन सुशिक्षित-अशिक्षित असल्याचा काहीच संबंध नाही.

वास्तु, पैसा अन लग्न ह्या योगायोगाने अन नशिबात असणार्‍या गोष्टी असतात असं बरेचजण सांगत असतात. गेले काही दिवस ह्याच ‘योगाचा’ अनुभव मला येत आहे. लग्नाच्या किंवा पैशाच्या नाही. तर वास्तूच्या!

पुण्यात आनंदनगर मध्ये गेली तीन वर्षे एका फ्लॅट मध्ये भाड्याने राहत होतो. तो फ्लॅट असाच योगायोगाने भेटला होता. म्हणजे ओळखीच्या एका गृहस्थांकडून तो मिळाला होता. चांगली साडेतीन वर्षे काढली तिथे. त्या वास्तुचं किंवा त्या मालकांचं आम्ही देणं लागत असू असा काहीतरी तो योग! म्हणजे तितके दिवस आम्ही तिथे राहिलो हे आमचं नशीब! नंतर नवीन जागेची शोधाशोध सुरू केली. २८ एप्रिलला सकाळ पेपरमध्ये एक जागेसंबंधी जाहिरात वाचली. त्या जागामालकाशी संपर्क केला आणि एक महिन्याचं advance भाडं देऊन नवीन जागा बूक करून टाकली. पण तिथे राहणारा जो आधीचा भाडेकरू होता त्याच्या घरी श्राद्ध होतं. त्यामुळे चार तारखेपर्यन्त थांबावे लागणार होते. म्हणजे जुन्या वास्तूशी अजून चार-सहा दिवस जास्तीचा सहवासयोग होता. मग चार तारखेला नवीन जागेत गेलो. व्यवस्थित राहू लागलो. पण सात-आठ तारखेला त्या मालकाचा फोन आला. त्यांना स्वतः त्या जागेत राहायचं होतं. मग काय. पुन्हा शोधाशोध! त्या मालकाविषयी अन संपूर्ण घटनेविषयी सविस्तर ‘उघडणी’ मी नंतर ‘अशी ही बनवाबनवी’ ह्या मालिकेतून करणारच आहे.

Image result for destiny quotes

आठ मे पासून पुन्हा शोधाशोध सुरू. त्या वास्तूचा योग केवळ चार दिवसच होता. नंतरचे दिवस विनियोग होता. मग शेवटी कटकट करत पुढच्या चार तारखेला ती वास्तु नावाची भंगार जागा सोडली. त्या वास्तुच्या नशिबात आम्ही कमी दिवस होतं यात त्या वास्तुचं कमनशिब अन आमचं चांगलं नशीब म्हणावं लागेल. पण नंतर मिळून तरी जागा कोठे मिळाली; तर त्याच सोसायटीत अगदी समोरचीच. सोसायटीचं नाव #शिवपुष्प होतं. मग तिथे काही दिवस काढले. त्या तिसर्‍या वास्तूत राहायला गेलो पंधरा जून ला. नंतर मग दहा जुलै ला परत त्या मालकांचा फोन. ते स्वतः त्या जागेत पुन्हा राहायला येणार होते. अवघ्या महिनाभरात त्यांचा निर्णय बदलला. मग पुन्हा शोधाशोध!

ह्या सगळ्यातून सांगायचं एकच आहे. योग! म्हणजे मी तीन महिन्यांत तीन जागा बदलल्या. म्हणजे त्या तीन वास्तूंचं अन त्या तीन मालकांचं मी काहीतरी देणं लागत असतो म्हणे! त्या शिवपुष्प सोसायटी मधले कर्मकठिण तीन महीने हे माझ्या नशिबात लिहिले गेले होते. त्या तिन्ही वेळेस स्वतः मालक त्या-त्या जागेत राहायला येणार होते. एकाचा निर्णय चार दिवसांत बदलला. एकाचा महिन्याभरात. पण त्यापेक्षा महत्वाचा भाग म्हणजे ते तीन महीने ती वास्तु अन माझा योग जुळून आला होता. योग चांगला नव्हता हा भाग नशिबाचा!

त्यातच अजून एक वास्तु योग जुळत होता. भाड्याच्या घरात राहून उगाच भलते योग नशिबी येत होते म्हणून मग स्वतःचं घर बघत होतो आम्ही. बराच शोध घेतल्यावर एक वास्तु सापडली. चांगली होती. सगळं व्यवस्थित होतं. आमच्या सगळ्या गरजा व मागण्या त्या वास्तूकडून पूर्ण होऊ शकल्या असत्या. वास्तु पसंत पडली. पैशांचा प्रश्न आडवा येत होता पण तोही बेमोसमी ढगांप्रमाणे पुढे सरकत गेला. वास्तु अन आमचा योग जुळत होता पण पुन्हा माशी शिंकली. त्या वास्तूवर काहीतरी लहानशी कोर्ट केस, तीही ग्राहक न्यायालयात चालू होती. पुढे सरसावलेले हात पुन्हा मागे आले. जुळत असलेला योग अर्धवट राहिला. ती पसंत पडलेली वास्तु नशिबी नव्हती! ती वास्तु आमच्या अन आम्ही त्या वास्तूच्या नशिबी नसू कदाचित. अन वास्तु खरेदीचा योग नसावा. तत्पूर्वी अशीच एक घटना घडली होती. आम्हाला एक वास्तु पसंत पडली होती. पण नंतर समजलं की ती ईमारतच अंनधिकृत असून, रस्ता रुंदीकरण प्रक्रियेत जाणार आहे. तेथेही योग जुळला नाही. वास्तु घेताना पैसे देणे-घेणे व्यवहार असतात. आपण त्याचं देणं अन आपल्याकडून त्याचं येणं असा काहीतरी तो योग असतो म्हणे. त्यात वास्तु ही जीवंत असते असं आपल्याकडे मानतात. त्या वास्तूशी आपलं जितकं काही देणं-घेणं आहे ते होतच.

वर म्हंटल्याप्रमाणे वास्तु, लग्न अन पैसा ह्या गोष्टी नशिबात अन योगात असतात. मी शेअर मार्केट मध्ये काम करतो. तिथे तर पैसा अन नशीब-योग यांचा खूप जवळचा संबंध असतो. आज विकलेला शेअर उद्या दुपटीने वाढतो तेंव्हा काल विकल्याचं दुखं असतं पण तेंव्हा समजतं की इतकाच पैसा आपल्या नशिबी होता. किंवा लग्नाचं म्हणाल तर जुळत असलेल्या गाठी केवळ क्षुल्लक कारणाने तुटतात आणि पुन्हा काहीतरी कारणाने त्याच जुळल्या जातात. हे योग असतात.

मूल जन्मल्यावर सटवाई त्याचं नशीब लिहून जाते, असं आपल्याकडे मानलं जातं. पण मग योगायोगचं काय? ते घडणारे किंवा न घडणारे योगायोग कुठे लिहिलेले असतात?

—*—

अभिषेक बुचके  }{   @Late_Night1991

गल्लोगल्ली नटसम्राट!!!

error: Content is protected !!