Tag: माझंमत

…ताकही फुंकून प्यावे!

…ताकही फुंकून प्यावे!

भारतीय शेअर बाजार   || आर्थिक मंदी  ||  Indian Share Market  ||  शेअर बाजारातील पडझड  ||  गुंतवणूक

Image result for share market

शेअर बाजारात सर्वात वाईट काळ कोणता? असा प्रश्न केला तर सामान्य गुंतवणूकदार “पडझडीचा” काळ हाच धोकादायक किंवा वाईट काळ असं म्हणेल. पण त्याहीपेक्षा एक वाईट phase शेअर बाजारात किंवा एकंदरीत अर्थव्यवस्थेत असते. ती म्हणजे indecisive किंवा unpredictable phase. अशी परिस्थिती जेंव्हा काय होत आहे आणि काय होणार आहे याचं प्रत्येक गणित जर बाजार चुकवू लागला तर ती स्थिती सर्वात घातक आणि निराशादायी असते. गेल्या काही दिवसांपासून भारतीय शेअर बाजारात तीच अवस्था दिसून येत आहे.

अखंडपणे अर्थव्यवस्था अन शेअर बाजाराशी संलग्न बातम्यांचं विश्लेषण करणारे न्यूज चॅनलवर अन तिथे उपस्थित असलेले तज्ञांचेही याबाबतचे आडाखे चुकताना दिसत आहेत. कोणत्या क्षणी बाजार कसा दिशा बदलेले हे सांगणं कठीण होत आहे. पण दहा दगड मारल्यावर एक नेमका निशाण्यावर बसला की त्याचंच प्रदर्शन करून इतर चुकलेले नेम विसरून जायचे असा प्रघात असल्याने ते आपली लाल मिरवत असतात. असो!

भारतीय शेअर बाजाराची अवस्था प्रेमभंगी तरुणासारखी झाली आहे. सगळीकडे सगळं व्यवस्थित सुरू असताना याचा मूड मात्र खराबच असतो. जुनी प्रेमळ आठवण आली की हा स्वतःशीच हसतो आणि प्रेमभंग झाल्याचं लक्षात येताच हा रागराग करू लागतो. याच्या मूडचं काहीच विश्लेषण करता येत नाही. हा लहरी बनतो. तसाच आपला भारतीय शेअर बाजार लहरी अर्थात volatile बनला आहे. कधी ह्या मूडमध्ये तर कधी त्या मूडमध्ये.

तज्ञ मंडळी आणि मार्केट analyst त्यांच्या पद्धतीने त्यांच्या अभ्यासानुसार ह्या परिस्थितीचा मागोवा घेत आहेत आणि त्यातून काही मतही समोर ठेवत आहेत. पण अलीकडे काही गोष्टी समोर आलेल्या माझ्या निरीक्षणात आल्या त्याही मला मार्केटच्या ह्या तेजी-मंदी चा खेळ समजावून देऊ शकतात. सध्या भारतीय शेअर बाजार उच्चांकी पातळीवर जाऊन थोडासा खाली आला आहे. 15 September 2008 ला लेहमन ब्रदर्स ही वित्तसंस्था डबघाईस अर्थात दिवाळखोरीत निघाली होती. जागतिक अर्थव्यवस्थेत भूकंप घडवणार्‍या ह्या घटनेनंतर जगभरातील शेअर बाजार हळूहळू कोसळू लागले होते आणि अनेक अर्थव्यवस्था बुडीत निघाल्या होत्या. त्या घटनेला आता दहा वर्षे पूर्ण झालीत. त्यानिमित्ताने विविध वृत्तपत्रात, मासिकांत आणि न्यूज चॅनल वर यासंदर्भात लेख लिहिले जात आहेत, रीपोर्ट सादर केले जात आहेत आणि चर्चा केली जात आहे. साधारणपणे असं मानलं जातं की दर दहा बारा वर्षांनंतर जागतिक मंदी येत असते. ह्या सगळ्या रीपोर्ट आणि वृत्तांकानाने जुन्या जखमेवरची खपली निघाली आहे आणि लोकांना ते दिवस आठवू लागले आहेत. म्हणजे, ज्यांनी ते दिवस पहिले आहेत ते लोक. सध्याच्या जागतिक कटकटीत पुन्हा एकदा मंदी डोकं वर काढते की काय ही भीती व्यक्त होत आहे. सध्या जगभरात महत्वाच्या देशांत उजव्या विचारसरणीच्या पक्षांची सत्ता आहे. जागतिक हितापेक्षा कडवा राष्ट्रवाद हा प्रत्येकाने अंगिकारलेला दिसतो आहे. त्यामुळे व्यापारयुद्ध, करेन्सीमध्ये होणारी चढउतार आणि आयात-निर्यात धोरण ही टोकाला पोहिचली आहेत. या सगळ्याची फलनिष्पत्ती अनिश्चित अर्थव्यवस्था असेल असं दिसत आहे.

लेहमन ब्रदर्सच्या पतनानंतर भारतीय अर्थव्यवस्था लागलीच कोसळली नाही. ते संकट आपलं नाही असं आधी भारतीयांचा व्होरा होता. पण कालांतराने त्याचे पडसाद भारतीय अर्थव्यवस्थेवर दिसू लागले अन मंदी अवतरली. मंदी की कधीही अचानक येते. त्याची पूर्वचिन्हे जाणवत असतात; जसं मोठा भूकंप येण्याच्या आधी भूकंपाचे लहान-मोठे धक्के बसतात तसं; पण त्यातून काही उपाययोजना केल्या तर ठीक आहेत अन्यथा सगळं निरर्थक.

सध्या डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे होणारे अवमूल्यन हे भारतीय शेअर बाजारच्या प्रेमभंगाचं प्रमुख कारण मानलं जात आहे. हे संकट क्षणिक आहे, भारतीय अर्थव्यवस्था मजबूत आहे किंवा इतर नेहमीची विधाने बघितली तर हे संकट फार काळ टिकणार नाही असं म्हणणारा एक गट आहे तर दूसरा गट हेच निमित्य ठरून जागतिक मंदी याच पाउलाने येईल असं म्हणत आहेत.

ते तसं असेलही, पण त्यासोबत बर्‍याच पातळीवर ह्या बाबी जाऊन पोहोचतात. नोवेंबरमध्ये अमेरिकेत सिनेटच्या निवडणुका आहेत. त्यात कोणता पक्ष विजयी होतो हे बघणे महत्वाचं आहे. ती डोनोल्ड ट्रंपसाठी इशार्‍याची घंटा असू शकते. दुसरीकडे, भारतातही निवडणुका येऊ घातल्या आहेत. काही विशिष्ट तज्ञ असं मानतात की सध्याचा शेअर बाजार हा फुगवटा आहे जो एकेदिवशी फुटणार आहे. सध्याची Index ची किम्मत ही खूप वाढीव आहे असं ते मानतात. मग हा पैसा आला कोठून? तर हा सगळा पैसा परदेशातील आणि भारतातीलही गुंतवणुकीच्या माध्यमातून शेअर बाजारात येतो आहे असा संशय व्यक्त केला जातोय. येणार्‍या निवडणुकीत हा पैसा वापरता यावा यासाठी तो बाजारातून टप्प्याटप्प्याने काढला जाऊ शकतो. शिवाय सामान्य गुंतवणूकदाराला राजकीय अस्थिरता आणि जागतिक मंदी यासोबत ‘कॅपिटल प्रोटेक्षण’ हा प्रकार महत्वाचा वाटत असल्याने ते जरासे घाबरलेले आहेत. ह्या सगळ्याचा सार म्हणजेच सध्याच्या बाजारातील आंनिश्चितता आहे असं वाटतंय.

पुढे काय होईल माहीत नाही, पण तूर्तास ताकही फुंकून पिण्याची वेळ आली आहे…

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991 (Not a Market Analyst. Just an Observer)

DEMATERIALIZATION अनिवार्य

पीपली लाईव्ह

पीपली लाईव्ह

पीपली लाईव्ह  ||   हिन्दी चित्रपट समालोचन  ||  Review  ||  चित्रपट समजून घेताना  ||

Image result for peepli live movie

माणसाला जगण्यासाठी किती पैसा लागतो. अगदी अत्यल्प पैशातही तो आनंदाने जगू शकतो. पण अधिकाधिक पैसा मिळवणे हेच त्याच्या आयुष्यचं ध्येय बनून जातं. केवळ पैसाच नाही तर जिंकणं, त्यातही प्रतिस्पर्ध्यापेक्षा मागे न पडणे याला आजच्या युगात जास्त महत्व आलेलं आहे. स्वतःच्या विजयासाठी माणूस कुठल्याही थराला जाऊ शकतो. मग त्यापुढे दुसर्‍यांच्या विवंचना, वेदनांची पायमल्ली केली तरी त्याची खंत वाटत नाही. आपला समाज इतका संवेदनाहीन अन व्यवहारी विचारांचा झाला आहे. अगदी हीच संकल्पना “पीपली लाईव्ह” या चित्रपटातून अतिशय मार्मिकपणे मांडली आहे.

आपल्या लोकशाही व्यवस्थेत जे काही महत्त्वाचे भाग मानले जातात त्यात सामान्य माणूस, राजकारणी, प्रशासकीय अधिकारी आणि माध्यमं हे महत्वाचे भाग आहेत! पीपली लाईव्ह या चित्रपटातून ह्या सर्वांचे मुखवटे उतरवले आहेत. केवळ स्वतःच्या स्वार्थासाठी जगणार्‍या यंत्रांचं यामधून दर्शन घडतं. एक संवेदनाहीन समाजाचं वास्तविक दर्शन घडतं.

एक माणूस मरतोय, आत्महत्या करतोय याबद्दल कुठलही खेद नसणार्‍या व्यवस्थेत आपण राहतोय याची जाणीव होते. एका माणसाचा मृत्यू हा केवळ एक इव्हेंट असतो. स्वतःचं स्वार्थ साधणारा! स्वतःचे हेतु साधणारा!

नथ्था आणि त्याचा थोरला भाऊ बुधीया हे भारतातील सामान्य शेतकरी. एका सर्वसामान्य शेतकर्‍याची असते तीच त्यांची विवंचना. जगणं महाग होतं तेंव्हा ते मरणाची वाट धरतात. आत्महत्या केली तर आपल्या पूर्वजांची जमीन वाचेल, मागे राहिलेलं कुटुंब तरी दोन वेळची भाकरी खाऊ शकेल हे त्यामागचं साधं गणित. गावातल्या स्थानिक राजकरणी आणि ठाकुर कडे जेंव्हा ते भाऊ स्वतःची अडचण घेऊन जातात तेंव्हा त्यानेच त्यांना मरायचा सल्ला दिलेला असतो हे विशेष. कुटुंबाच्या जगण्याचा संघर्ष, कुटुंबाची फरफट आत्महत्येने संपेल अशी भोळी आशा हा अडाणी शेतकर्‍यांना असते.

हरिणीची वाट चुकलेला पिल्लू जंगलात भटकावं अन सदा शिकरीच्या शोधात असणार्‍या लांडग्यानी त्याला शिकार बनवावं अशी घटना घडते. TRP च्या मोहात अडकलेले माध्यमांना ही आत्महत्येची बातमी कळते अन सुरू होतो मृत्युचा सोहळा! चहूबाजूंनी लचके तोडले जातात.

माध्यम! ज्यांना आपण लोकशाहीचा चौथा स्तंभ मानतो. जर सरकारदरबारी न्याय मिळाला नाही तर आपल्यावर झालेला अन्याय जगासमोर मांडता येतील असं हक्काचं व्यासपीठ म्हणजे माध्यमं. पण दुर्दैवाने, ज्या चौथ्या स्तंभावर लोकशाही टिकून ठेवायची जबाबदारी आहे तोच स्तंभ आज डगमगतोय आणि व्यावसायिकरणाच्या नादात आपली प्रतिष्ठा गमावतोय हे या चित्रपटातून अधोरेखित केलं आहे.

त्यांना नथ्था च्या जगण्या-मरण्याशी कसलही देणं-घेणं नाही. त्यांना फक्त प्रतिस्पर्ध्याला मागे टाकून अव्वल नंबर गाठायचा आहे. स्वतःचं चॅनल मोठं करायचं आहे. आणि त्याहीपलीकडे जाऊन त्यांना पोसणार्‍या राजकारण्यांना खुश ठेवायचं आहे.

समाजातील समस्या, अनाचार सरकारसमोर मांडायचा, जगासमोर आणायचा हे खरं कर्तव्य असणारी माध्यमे क्रमवारीच्या गणितात मागे पडू नये म्हणून नसलेल्या बातम्या निर्माण करतात, राजकारण्यांच्या इच्छेनुसार कार्य करतात ही भीषण वास्तविकता चित्रपटातून समोर येते. हे केवळ चित्रपटातच आहे असं नाही, तर चित्रपट हा समाजाचा आरसा असतो. 26/11 चा हल्ला, याकुब मेमन फाशी, इंद्राणी मुखर्जी केस ते तैमुरचं बालपण इथपर्यंतचं सत्य तर आपण डोळ्यांनी पाहतो आहोत. माध्यमांनी स्वतःचं कर्तव्य बजावलं नाही हे तर ढळढळीत सत्य आहे.

संवेदनशीलता हरवलेल्या, पूर्णतः व्यवहारी बनलेल्या निष्ठुर माध्यमांचा कुरूप चेहरा चित्रपटातून विडंबनात्मक पद्धतीने समोर आणला आहे. बातमी येताच झुंडीने गावात शिरणार्‍या माध्यमांच्या व्हॅन आणि बातमी संपताच कचरा अस्ताव्यस्त टाकून गाव सोडून जाणार्‍या व्हॅन येथेच चित्रपटाचा खरा अर्थ दडलेला आहे.

राजकारण्यांना तर माणसांच्या रूपात मते दिसत असतात. मरनारा सामान्य शेतकरीही ते जातीच्या चष्म्यातून बघतात आणि प्रत्येक घटना त्यांच्या दृष्टीने मतांची बेगमी करणारा तमाशा वाटत असतो. शह-काटशहाच्या राजकरणात लोकशाही व्यवस्थेचे धिंडवडे काढले जात असतात. सत्ता-संपत्तीचा वापर करून माध्यमांना शय्यासोबती करणार्‍या ललनेप्रमाणे वापरलं जातं. मग कसलाच हिशोब राहत नाही. निर्ढावलेले राजकरणी आणि लज्जा सोडलेली माध्यमे अन दलाल बनलेलं प्रशासन देशाच्या अब्रूची लफ्तरे वेशीवर टांगतात.

People play politics. Either you are a victim or you just can clap. You don’t own the right to not to play the game.  

चित्रपट एवढंच भाष्य करत नाही. त्याचा आवाका अजूनच मोठा आहे. त्यातून सांगितलेल्या बाबी अजूनच महत्वाच्या आहेत. चित्रपटात माध्यमांसोबतच राजकरणी, प्रशासन, पोलीस प्रशासन, ग्रामीण जनजीवन, आणि शेतकरीही यांच्यावरही हा चित्रपट भाष्य करतो. शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या हा मूळ विषय असला तरी त्याला अनेक पदर आहेत.

एका बाजूला नथ्था आणि त्याचा भाऊ राष्ट्रीय पातळीवर चमकत असतात आणि दुसरीकडे एक सामान्य शेतकरी असतो, होरीमिथा नावाचा! त्याचीही शेती जप्त झालेली असते तोही तितकाच गांजलेला असतो. पण परिस्थितीला शरण न जाता तो कष्टाने जगत असतो. आत्महत्या हा पर्याय तो निवडत नाही. जोपर्यंत शक्ति आहे, संघर्षाने तो जगतो आणि एके दिवशी त्याच स्वाभिमानाने मरूनही जातो. हा मार्ग नथ्था आणि त्याचा भाऊ निवडत नाहीत. ते पळवाट निवडतात. त्यांची अवहेलना होते. आत्महत्या हा पर्याय नाही हे अतिशय ठळकपणे, ठाशीवपणे इथे मांडण्यात आलं आहे. होरीमिथाच्या संघर्षाची कथा जगाला कळायला हवी असते पण पळवाट शोधणार्‍याची कथा माध्यमं हाताळतात, ज्यातून काहीच निष्पन्न होत नाही. प्रेरणा ही संघर्षातून येत असते, आत्मसन्मानाच्या लढाईतून येत असते. माध्यमांनी जर होरीमिथा ला हीरो बनवलं असतं तर ना राजकारण झालं असतं ना कोणाच्या मृत्युची अवहेलना. उलट समस्येच्या मुळाशी जाता आलं असतं. पण ते होत नाही ही आपल्या समाजाची शोकांतिका आहे.

चित्रपटातून दिला गेलेला हा संदेश जागतिक आशयाचा आहे. कष्टाला पर्याय नाही. सुख साध्य करण्याची कसलीही पळवाट नाही. आळस, लाचारी पराभूत मानसिकता ही लयालाच घेऊन जाते. मात्र, जगण्यासाठी संघर्ष, कठोर मेहनत लागते. एका बाजूला मृत्युची वाट पत्करून कुटुंबाला जगवू पाहणारा नथ्था आहे तर दुसरीकडे सर्वस्व पराभूत होऊनही दिवसभर राबून, माती खणून दोन वेळची भाकरी पोटात ढकलून मृत्युला सामोरं जाणारा होरीमिथा आहे. निवड आपल्या समाजाला करायची आहे. माध्यमांनी ठरवलं पाहिजे, कोणाचं नायकीकरण करायचं. राजकारण्यांनी ठरवलं पाहिजे कोणाच्या पाठीशी उभं राहायचं. प्रशासनाने ठरवलं पाहिजे कोणाला मदत करायची आणि सामान्य माणसाने ठरवायचं की आपल्याला काय बनायचं आहे.

लहान मुलं अतिशय एकाग्र होऊन साबणाच्या बुडबुड्यांशी खेळत असतात. त्यात त्यांना कोण आनंद होत असतो. पण हा निरर्थक, आभासी खेळ खेळण्यात गुंतलेलं मन जेंव्हा भानावर येतं तेंव्हा बराच वेळ निघून गेलेला असतो. एक दिवस या सगळ्यातून बाहेर आलं पाहिजे ही जाणीव महत्वाची. ती आपल्या समाजाला, व्यवस्थेला कधी होईल देव जाणे.

समाज तुमच्या-माझ्यासारख्या गुण-अवगुणांनी भारलेल्या माणसांनीच बनतो. कोणच ईश्वर नसतं. पण सुंदर समाज बनवायचा असेल तर ती प्रत्येकाची जबाबदारी असते. ती प्रत्येकाने स्वीकारली पाहिजे. ही व्यवस्था रूजली पाहिजे, समाज फुलला पाहिजे. तेंव्हा “पीपली लाईव्ह” करायला जग उभं राहील.

  • – अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

चित्रपटातील मित्र!

दक्षिण दुभंग

दक्षिण दुभंग

लोकसत्ता वृत्तपत्रात “दक्षिण दुभंग” या गिरीश कुबेर यांच्या अग्रलेखावर प्रतिक्रिया!

https://t.co/Igq06e0Tug?amp=1

15 ऑगस्ट 1947 ला स्वतंत्र झालेला भारत हा विविध संस्थांनात विखुरलेला होता ज्याला टप्प्याटप्प्याने भारत राष्ट्राचा आकार प्राप्त झाला। तसं पाहिलं तर दक्षिण आणि उत्तर भारत हा भेद अन मतभेद खूप पूर्वीपासून आजतागायत सुरू आहेत।

शरीरातील प्रत्येक अवयवाला महत्वाचं काम असतं। त्यात कमी-जास्त असं काही नसतं। शरीर म्हणून ते एकत्र असतं।

#लोकसत्ता मध्ये गिरीश कुबेर यांनी लिहिलेला लेख अनेकांच्या डोळ्यात झणझणीत अंजन घालणारा आहे।

70 वर्षे झाली तरीही हा देश एकत्रित नांदतो आहे याचं आश्चर्य अन अभिमान वाटला पाहिजे।

उत्तर भारताने अनेकदा परकीय आक्रमण झेलली। फाळणी बघितली। राजकीय अस्थिरता, सांस्कृतिक उलथापालथ अनुभवली। या विविध कारणांनी तिथे आर्थिक स्थैर्य नांदू शकलं नाही। पण आजूबाजूच्या परिस्थितीमुळे राजकीय भूमिका बजावण्यात ते अग्रेसर होते।

पण दक्षिण भारतात बऱ्यापैकी स्थैर्य होतं अन सांस्कृतिक, भाषिक अस्मिता टिकून राहिल्या। लेखात नमूद केल्याप्रमाणे दक्षिण भारतातील साहित्यात फाळणी बद्दल फार उल्लेख नाहीत। त्याचप्रमाणे उत्तर भारतात दक्षिणेतील घडामोडीकडे फार लक्ष दिलं जात नाही।

महाराष्ट्र त्यांच्या मध्यावर आहे। ही सगळी आक्रमणे आपल्या इथे येऊन धडकली। काही विरली, काही पुढे गेली। मूळ विषय आहे प्रत्येक राज्याच्या भूमिकेचा! प्रत्येक राज्य व विभागाने स्वतःची भूमिका घेतली आहे। देशाच्या राजकारणाची सूत्रे उत्तर भारतात आहे हे सत्य आहे। तो अगदी पारंपरिक प्रघात आहे। दक्षिण भारताने संशोधन, आर्थिक स्थैर्य यात प्रामुख्याने वाटा उचलला। जसा पंजाबने सुरक्षा वगैरे बाबतीत। विषय असा आहे की, प्रत्येकाला स्वतःची भूमिका माहीत असताना स्वायत्त वगैरे विषय येतात कसे। माझं स्वतंत्र पाहिजे वगैरे…

शरीरात अवयवाला काम आहे, कुटुंबात प्रत्येकाची जबाबदारी आहे तशी देशातही आहे। तसेच देशातही! मग मध्ये मध्ये ही स्वायत्त, स्वतंत्र वगैरे येतं कुठून?

दक्षिण विरुद्ध उत्तर हा वाद नवा नाहीच। भाषा वगैरे थोपवणे हेही नवं नाही। पण अन्याय होतोय म्हणून स्वतंत्र अस्तित्व हवं हे चूकच।

आपल्या इथेही अशी मागणी होत असते। पण मुंबई पुणे स्थित माध्यमे नागपूर विदर्भातील बातम्याही देत नाहीत यामुळे महाराष्ट्राचे दोन तुकडे होऊ नाही शकत। भाषेचंही तसंच। कोण किती महसूल देतो, विकासात किती वाटा उचलतो वगैरे पेक्षा एक राष्ट्र ही संकल्पना स्वीकारली असताना हे दुभंग अवैध!

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

पॉपकॉर्न आणि बरच काही

15 ऑगस्ट आणि चर्चा

15 ऑगस्ट आणि चर्चा

लोकशाही  ||  देश  ||  स्वातंत्र्य  ||  मानवी मूल्य  ||

Image result for तिरंगा

काल रात्री जवळपास तीन वाजेपर्यंत दोन मित्रांसोबत conf call वर लोकशाही, स्वातंत्र्य आणि भारत देश याबद्दल चर्चा सुरू होती.  मध्ये मध्ये आयडिया, जिओ आणि एयरटेल आमच्या चर्चेमध्ये अडथळा आणायचा प्रयत्न करत होते पण पंगत बहरत असताना सोडून जायची इच्छा कोणाचीच नव्हती. प्रत्येकाने आपआपल्या जागा बदलत, हेलो हेलो करत नेटवर्कशी चिवटपणे लढा देत चर्चा सुरू ठेवली. आमची चर्चा ऐकण्यासाठी साक्षात वरूनदेव हजर होता. काहीजण आमच्या ह्या गहन चर्चेला रिकामटेकडेपणा म्हणू शकतात पण रात्री तीन वगैरे वाजेपर्यंत देशावर चर्चा करणे ही देशाप्रती असलेली बांधिलकी म्हणता येईल.

स्वातंत्र्य, पटेल-नेहरू-सावरकर, फाळणी, इंदिराजी, अटलजी ते मोदी या व्यक्तिमत्वांवर आणि परराष्ट्रनीती, पाकिस्तान, सामाजिक विकास, आरक्षण, वित्तीय तूट, भाषिक अस्मिता, पॉपकॉर्न इत्यादि विषय त्वेषाने मांडले गेले. मधून मधून जयाच्या जांभयाचा आवाज वगळता बाकी चर्चा जोरात चालू होती. मध्ये-मध्ये अमर्‍या ने सरकारचा निषेध वगैरे केल्याचंही ऐकू आलं पण नेटवर्कनेच त्याचा आवाज दाबला.

गहन चर्चा आणि मंथनानंतर असा निष्कर्ष निघाला की “जबतक सनिमा है तबतक लोग *** बनते रहेंगे..”

चर्चेत ज्याने उत्तम मुद्दे मांडून आपला प्रभाव इतर दोघांवर टाकला त्याने आज गोल्ड चित्रपट दाखवायचं ठरलं.

बाकी गमतीचा विषय बाजूला ठेवला तरी चर्चा खरच बरी झाली. भारतासारख्या अगडबम देशात, जिथे पावलोपावली सामाजिक संदर्भ, भाषा, जगण्याचे अर्थ, जाती, संस्कृती बदलत जाते त्या देशावर केंद्र सरकार पाच वर्षे समर्थपणे, कसलीही चूक न करता समर्थपणे काम करू शकत नाही अशी ओरड देशाच्या प्रत्येक कोपर्‍यतून होत असते. ज्या भूमीत एक समृद्ध संस्कृती नांदत होती ती आठशे वर्षे परकीयांच्या गुलामगिरीत जखडल्या गेल्यानंतर सत्तर वर्षात संपूर्ण सक्षम बनेल असा आशावाद जरा भोळसट वाटतो. म्हणजे सरकार पाच वर्षे व्यवस्थित कारभार करू शकलं नाही असं म्हणताना आपण एखाद व्यवसाय, संस्था वगैरे पाच वर्षे कसलीही चूक न करता चालवू शकतो का? संस्था वगैरे सोडा पण ट्विटरवर पाच वेगवेगळी अकाऊंट किंवा WA ग्रुप तरी चालवू शकतो का? पण ती अपेक्षा आपण सरकारकडून ठेवतो. म्हणजे कॉंग्रेसच्या काळातही असच होतं हा खुलासाही करावा लागेल. अनेक प्रांतिक अस्मिता, भाषिक अस्मिता, विविध जाती-धर्मांचे प्रश्न, भौगोलिक रचना वगैरे वगैरे लक्षात घेऊन केंद्र सरकार कार्यरत असतं. असे अनेक मुद्दे होते ज्यावर डायलोगफेक अन शायरीबाज चर्चा झाली.

आपण राज्यामध्ये दोन वेगळ्या जिल्ह्याचे म्हणून भांडतो; देशात दोन वेगळ्या भाषेचे-राज्याचे म्हणून भांडतो, जगामध्ये दोन वेगळ्या देशाचे म्हणून भांडतो. आता बाहेरून कोणी हल्ला केला तर पृथ्वीचे म्हणून एकत्रित होऊ. म्हणजे त्या Independence Day चित्रपटात दाखवतात तसं. पण राष्ट्रांतील सरहद ही आजची वस्तुस्थिती आहे. मानवी उत्क्रांतीत राष्ट्र ही भावना कोठून आली काय माहीत. धर्माने सांगितलं, संतांनी सांगितलं, कायद्याने सांगितलं तरी मानव काही सुधारत नाही. स्वातंत्र्यदिनी देशाच्या विकासाची फुटपट्टीवर मोजमापे काढली जातात पण मानवी मूल्यांचं मोजमाप कोणत्याच राष्ट्राच्या स्वातंत्र्यदिनी होत नाही. कारण त्यात फार काही विकास झालाय असं वाटत नाही. विश्वशांतीसाठी यज्ञ बिज्ञ करणारे जरी मूर्ख वाटत असले, दिखावा जरी करत असले तरी त्यांची भावना खूप महत्वाची आहे. संतांनी, अवतरांनी जे सांगितलं, शिकवलं ते संपूर्ण मानवी समाजासाठी होतं. पण आपण संकुचित झालो. चालायचंच!

लहानपणी झेंडा वंदनला खाऊ मिळतो म्हणून खास आकर्षण असायचं. मग सुट्टी मिळते म्हणून झेंडा वंदन आवडू लागला. मग बेरोजगारीच्या काळात काहीच फरक पडत नव्हता. आता तर कोणी बोलवतही नाही आणि जातही नाही. त्या “निशाणी डावा अंगठा” चित्रपटात एक संवाद आहे, “झेंडा वंदन नसतं तर लोक 15 ऑगस्ट अन 26 जानेवारीही विसरले असते.” कटू असलं तरी यात तथ्य आहे. ज्या भूमीला स्वातंत्र्य मिळावं म्हणून अनेकांनी प्राण दिले, आयुष्य वेचलं त्या स्वातंत्र्यचे संदर्भ फारच संकुचित झाले असावेत. महाभारतात सांगितलं आहे, धर्माची स्थापना व्हावी म्हणून इतका संहार झाला. माणसं मेली हे बघण्यापेक्षा कोणत्या प्रवृत्तीच पतन झाल्यानंतर धर्म वगैरे स्थापन झाला हे बघायला पाहिजे. मानवतेच्या प्रवासात राष्ट्र महत्वाचा भाग आहे.

दुपारी बर्‍यापैकी झोप झाली असल्याने रात्री जागरण करायला काही वाटलं नाही. आज गोल्ड चित्रपट बघून ह्या मैफिलीची भैरवी करायची.

बाकी, वंदे मातरम… जय हिंद…!    

“मोहजालात” अडकले…

“मोहजालात” अडकले…

“मोहजालात” अडकले…  ||

फार पाल्हाळ न लावता अगदी सुरुवातीलाच सांगतो की माझ्या “मोहजाल” नामक एका भयकथेला (?) प्रतिलिपी मराठी कथा या पोर्टलवर एका कथास्पर्धेत तिसरा वगैरे क्रमांक मिळाला आहे. तसं यात आग्रहाने सांगायचं निमित्त म्हणजे ही कथा काय आहे मलाही फार आठवत नाही.

पाच-सहा दिवसांखाली एका मित्राने मला सांगितलं की तुझ्या अशा अशा कथेचा तिसरा क्रमांक वगैरे आला आहे. मला विश्वास बसला नाही. मी तपासून बघितलं तेंव्हा खात्री पटली. आपण कधी कधी एखादं फूल तोडण्यासाठी प्रचंड धडपड करतो, ते आपल्याला मिळत नाही आणि कधीतरी फोनवर बोलत झाडाखाली थांबल्यावर त्या झाडावरूचं फूल हातात येऊन पडतं तसा भाग!

मोहजाल ही अत्यंत रद्दी कथा आहे असं माझं मत होतं. त्याला भयकथा म्हणावी की अर्धवट राहिलेली प्रणयकथा हे मलाच माहिती नाही. पण “मेरा नाम जोकर” सारखे अपघात चालूच असतात.

मोहजाल ही अत्यंत सामान्य दर्जाची कथा आहे असं माझं मत होतं. ते आजही आहे. त्याला भयकथा म्हणावी की अर्धवट राहिलेली प्रणयकथा हे मलाच माहिती नाही. पण “मेरा नाम जोकर” सारखे अपघात चालूच असतात.

माझ्या “खिडकी” अन “नरक्षी” या त्यातल्या त्यात बर्‍या असलेल्या कथांचा पहिला क्रमांक थोडक्यात हुकला होता. त्याचं रेटिंग आजही उत्तम आहे, अन प्रत्येक वाचकाला ती आवडतेच. पण मागील एका कथा स्पर्धेदरम्यान त्या कथा वाचकांपर्यन्त पोचल्या नाहीत. म्हणजे मराठी चित्रपटांचं होतं तसं झालं. त्यावेळेस एका मित्राने मला सांगितलेलं की कथेचं नाव काहीतरी सेंसेशनल ठेव. म्हणजे असं काहीतरी confusing ठेव की लोकांनी title बघितल्यावर वाचकांनी किमान ते वाचावं. मग ठरलं “मोहजाल.” या नावावरून “रसिक” नेमके आकर्षित होतील असं त्याचं म्हणणं होतं जे खरं ठरलं.

यावरून एक अनुभव आला! TRP काय असतो! आपल्याला काय आवडतं, काय वाटतं, काय पटतं यापेक्षा प्रेक्षकांना, वाचकांना काय हवं आहे ते महत्वाचं. चित्रपटात आयटम song त्यामुळेच असतात. news channel वरही असलंच भडक कंटेंट असतं. लोकांना तेच हवं असतं. म्हणूनच सलमान खानचे कथा नसलेले चित्रपट चालतात आणि श्रीदेवी कशी मेली याचं बाथटब मध्ये झोपून प्रात्यक्षिक दाखवणार्‍या वृत्तवाहिन्या TRP मध्ये अव्वल ठरतात.

सब #मोहजाल है…

असो!!! खालील लिंकवर “मोहजाल” ही कथा आहे!

https://marathi.pratilipi.com/story/%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B9%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%B2-ubLi2BNdyIka

केजरीवाल साठी खालील लिंकवर कथास्पर्धेचे निकाल!

https://marathi.pratilipi.com/blog/result-online-katha-mahotsav-91wu2s3pe7l6e64

संजू और दिमाग का दही…!

संजू और दिमाग का दही…!

जनहित में जारी

संजू चित्रपट  ||  संजय दत्त बायोपिक   ||  राजकुमार हिराणी  ||  साधू का शैतान  ||  गुन्हेगारांचं नायकीकरण 

Image result for sanju

संजू चित्रपट प्रदर्शित झाला आहे. खरं तर हा चित्रपट बघावा का नाही हा पेच आहे. कारण बॉलीवूडने नकारात्मक व्यक्तिमत्वांचं नेहमीच उदात्तीकरण केलं आहे. गुन्हेगारांचं नायकीकरण! दाऊद, मन्या सुर्वे वगैरे यांना वलय प्राप्त करून देण्यात, त्यांची गुन्हेगार ही प्रतिमा मोडून त्यांना त्यापेक्षा मोठं काहीतरी करण्यात ह्याच बॉलीवूडचा मोठा सहभाग आहे. लेखक-दिग्दर्शकांना अशाच प्रतिमा खुणावत असतात म्हणे. म्हणजे आपल्या समाजात चित्रपट बनवावेत असे चांगले व्यक्तिमत्व, तशी चांगली माणसे नाहीतच का काय असा प्रश्न पडतो. एकीकडे प्रकाश आमटे किंवा सिंधुताई सपकाळ यांच्या संघर्षमय, त्यागपूर्ण जीवनाला रुपेरी पडद्यावर आणणारी मंडळी असताना संजय दत्त वगैरे सारख्या लोकांवर चित्रपट बनवणं कितपत योग्य आहे हा प्रश्न पडतोच. समाजासाठी काम करणारे, समाजात चांगलं काहीतरी घडावं यासाठी आयुष्य वेचणारे आपल्या समोर आदर्श म्हणून यावेत की ज्यांचं आयुष्य वादग्रस्त राहिलं आहे त्यांच्या आयुष्यात आपल्याला रस वाटावा इतका चांगला चित्रपट बनवून तो आपल्यासमोर आणावा?


संजय दत्तने समाजासाठी काय दिलं आहे? तसा तो चांगला नट आहे यात वाद नाही. तो माणूस म्हणूनही चांगला असेल. त्याला माणूस म्हणून जगण्याचा अधिकार नाही असं काही मी म्हणत नाही. त्याला बहिष्कृत किंवा अस्पृश्य करावं असही मत नाही. उलट त्याला मित्र बनवण्यातही मला काही अडचण वाटत नाही. कदाचित परिस्थितीने त्याला वाईट बनवलं असेल अन चुकीच्या मार्गाचा अवलंब केल्याने त्याच्या आयुष्याची वाताहत झाली असेल. मग त्याला झालेली शिक्षा अन त्याच्या आयुष्यात घडलेल्या चुकीच्या घटणांमुळे तो सुधारलाही असेल. कुठलीच शक्यता नाकारता येत नाही. त्याच्या आयुष्यातील चढ-उतारातून अनेक गोष्टी शिकता येऊ शकतात. पण बॉलीवूडला नेहमी असे वादग्रस्त चेहरेच नायक म्हणून का उभे करावे लगातात? असे व्यक्तिमत्व समोर आणून विचारशून्य समाजाला कोणती दिशा देण्याचा प्रयत्न आपण करत आहोत? आपल्या देशातील प्रेक्षक इतका निर्बुद्ध आहे की तो चित्रपट बघितल्यावर स्वतःच्या चुकीच्या गोष्टीचं समर्थनही करू लागेल अन कसलाही विचार न करता चुकीच्या सवयींचा अवलंबही करेल. म्हणजे मुन्नाभाईने केलेल्या चुका, त्याचा शेवट हे न बघता त्याची स्टाइल, बोलण्या-चालण्याची ढब, कॉपी करून पास होणे वगैरे बाबी तरुण बेलाशकपणे उचलत असतो. 

या सगळ्यात एक बरं आहे की कोणताही पक्ष अजूनतरी या चित्रपटच्या वादात पडला नाही. ते शक्यही नाही. कारण सगळ्याच पक्षांनी या व्यक्ति अन विचाराला जादू की झप्पी मारली असल्याने तूर्तास त्यांनी चुप्पी साधली आहे.

हे सगळं सोडून द्या. आता विषय असा आहे की हा चित्रपट बघणार्‍यांना शिव्या द्याव्यात की चित्रपटावर टीकेची झोड उठवणार्‍यांचे समर्थन करावे. कारण दोन्हीकडूनही योग्य मीमांसा मिळू शकते. 


कलेला बंधने नसतात, ती अभिव्यक्ती असते, वाटातून चांगलं शिकता येतं वगैरे म्हणून तो चित्रपट बघताही येईल. असेही राजू
हिराणीचे पांचट जोक्स चित्रपटाला चमकावतील.

त्या चित्रपटावर बहिष्कार टाकणे जरा अतिरेकही वाटू शकतो. कारण एखाद्या व्यक्तीबद्दल अशी अस्पृश्यता ही चुकीची वाटते. का त्याचं आयुष्य आबाद से बरबाद कसं झालं हे जाणून घेण्यासाठी चित्रपट बघावा.
टाळायचाच असेल तर पॉपकॉर्नच्या किमती इतकं कारणही पुरेसं आहे. शिवाय तो गुंड, गुन्हेगार वगैरे आहे तर त्याचा चित्रपट का बघावा?
दोन्हीही बाजू समसमान!


जाऊ देत… मी नेहमीसारखी बोटचेपी भूमिका घेतो… कोणी चित्रपट फुकट दाखवला तर बघता येईल, नाहीतर पैसे घालून बघण्यापेक्षा विरोधकांच्या सीटवर बसून शहीद होता येईल!

पॉपकॉर्न आणि बरच काही

पॉपकॉर्न आणि बरच काही

मुजोर Multiplex आणि गोंधळ  ||  मनसे मारहाण  ||  खाद्यपदार्थ किमती 

काल-परवा मनसेच्या काही कार्यकर्त्यांनी मॉल मॅनेजरला मारहाण केल्याची बातमी बघितली. त्यांची तक्रार होती की पाच-दहा रुपयांचं पॉपकॉर्न ते दोन-अडीचशे रुपयांना का विकतात. ही ग्राहकांची लूट वगैरे आहे असं त्यांचं म्हणणं होतं. हीच पक्षाची अधिकृत भूमिका असेल असंच दिसतय. पण त्या मॅनेजर (इथे त्याला बिचारा म्हणून सहानुभूती मिळवून देणं योग्य ठरणार नाही. कारण असे मॅनेजर मॉलचे मालक असल्यासारखे वागत असतात अन तोरा मिरवत असतात. असो)

तर मनसैनिकांनी त्या मॅनेजरला हानला ज्याचे विडियोही आले. यात मनसेने नवीन काही केलं आहे अशातला भाग नाही. एकट्या-दुकट्याला, निर्बल असणार्‍याला मारणं ही त्यांची जुनीच सवय आहे. यांचा हात अशा सामान्य माणसावरच उठतो. जे त्यांना विरोध करू शकणार नाहीत अशांवर ते झुंडीने तुटून पडतात अन त्याला तुडवून स्वतःला रांगडे मर्द, महाराष्ट्र सैनिक वगैरे म्हणवून घेतात. खरं तर त्यांना मंदसैनिक म्हंटलं पाहिजे. कारण मेंदू असणारा माणूस अन त्यातल्या त्यात राजकीय कार्यकर्ता असलेला माणूस असला मूर्खपणा करणार नाही. त्या मॉलमध्ये विकल्या जाणार्‍या वस्तूचे भाव तो मॅनेजरच ठरवत असतो असा त्यांचा समज असावा. कारण व्यवस्थापकीय संचालक, Business Strategist वगैरे पदं असतात आणि ते हा सगळा प्रकार ठरवत असतात हे त्यांच्या मेंदूच्या बाहेरचं असावं. म्हणजे धोरणकर्ते नावाची व्यक्ति असते हे त्यांनी कधीच गृहीत धरलं नाही. समोर दिसेल त्याला तोडत सुटायचं असा त्यांचा वोरा असतो. बरं हे फक्त मनसैनिकांच्या बाबतीत नाही तर सर्वपक्षीय विचारधारा आहे. पण मनसे वेगळा का? तर त्यांचं सर्वोच्च नेतृत्व अशा उद्योगांना खतपाणी घालत असतं. ते याला “खळखट्टाक” वगैरे म्हणतात. दहा-बारा वर्षे झालं हेच चालू आहे. म्हणजे राजसाहेब थेट करण जोहरला वगैरे भेटून प्रश्न मिटवतात ते इथे मॉल मालकांना वगैरे भेटून सोडवता आले नसते का हा विषय आहे. बर्‍याचदा राजकीय कार्यकर्ते स्वतःचा वैयक्तिक राग झुंडीच्या माध्यमातून बाहेर काढतात. त्यांच्या चकचकीत गाड्यांना पार्किंगला जागा दिली नाही, त्यांच्याकडून पार्किंगचे पैसे घेतले किंवा हवं तसं घडलं नाही तर त्यांच्यातील समाजकारणी जागा होतो अन तो समोरच्याला मारत सुटतो. समोरची माणसेही काही साधू-संत किंवा त्यागमूर्ती नसतात. तीही डांबिसच असतात. त्या दोघांचा राडा बर्‍याचदा सामान्य माणसाला सुखावून जातो.

असो. हा सगळा राजकीय फेरफटका झाला. त्यावर कितीही खर्च केला तरी बॅलेन्स रिकामाच राहतो. मूळ विषय आहे पॉपकॉर्नचा! मॉल ही सामान्य (म्हणजे मध्यमवर्ग वगैरे) माणसाने जाण्याची अन तेथे जाऊन एंजॉय करण्याची जागा आहे का हाच खरा प्रश्न आहे. कारण हा सामान्य माणूस केवळ तेथील झगमगाट बघण्यासाठी तेथे जात असतो. सरकारच्या कृपेने आपल्याकडे कुठल्या चांगल्या बागा, स्मारकं किंवा पर्यटन स्थळे नसल्याने बाहेरगावचे पाहुणे आल्यावर आपण त्यांना मॉल वगैरे बघायला घेऊन जातो. तिथे एक-दोन फोटो काढून परत येतो. बर्‍याचदा तिथे एखाद्या वस्तूची किम्मत विचारायचीही धास्ती वाटते. कारण तो झगमगाट आपल्यासाठी नाही हे त्या सामान्य माणसाला माहिती असतं. त्याची त्याबद्दल तक्रारही नसते. फार तर स्वतःचं Income तितकं नाही एवढा दोष स्वतःलाच लावून तो पुढे सरकतो.

आपल्याकडे शेतकरी सोडला तर सर्वांना स्वतः निर्माण केलेल्या उत्पादनाची किंवा विक्रीला ठेवलेल्या उत्पादनाची किम्मत ठरवण्याचा अधिकार आहे. त्यात मॉल सुद्धा आले. प्रत्येक माणूस स्वतःच्या आर्थिक सक्षमतेनुसार तेथे जाऊन खरेदी वगैरे करत असतो. मॉलमध्ये विकल्या जाणार्‍या वस्तूची किम्मत किती असावी हा ठरवण्याचा अधिकार त्यांनाच आहे. कारण तो झगमगाट मेंटेन करण्यासाठी किती खर्च येत असेल हे त्यांनाच माहिती अन त्यानुसार ते त्याचा रेट ठरवत असतील. ते तुम्हाला त्या वस्तु घेण्याची जबरदस्ती करत नाहीत. अन ती वस्तु तेथून घेतली नाही तर सामान्य माणसाचं काही अडतही नाही. तो तुमच्या हौशेचा, अर्थसक्षमतेचा अन ऐच्छिक विषय आहे. तो तुमच्या मूलभूत जगण्याचा विषय नाही. सरकारी कारखाने, कंपन्या, सहकार क्षेत्र हे नफ्याचं गणित झुलवू शकत नाहीत म्हणून बुडीत निघतात. अर्थात, तिथे भ्रष्टाचार असतो हा भागही महत्वाचा.

आवडत्या सुपरस्टारचा चित्रपट बघण्यासाठी बरेचजण 800 ते 1000 रुपये इतक्या रुपयांचं तिकीट काढतात. ती त्यांची हौस आहे, ऐच्छिक विषय आहे अन त्यांच्याकडे तितके पैसेही आहेत. मॉल हा जीवनशैलीचा भाग आहे. Entertainment! तिथे ज्या वस्तु मिळतात त्या बाहेर मिळत नाही असं थोडीच आहे. तुम्हाला परवडत नसतील तर तुम्ही त्या बाहेरून घ्या.

फाइवस्टार हॉटेलमध्ये साधा चहा 300 रुपयांना असतात असं म्हणतात. आम्ही तर चहा पिण्यासाठी सुद्धा कुठलं हॉटेल न बघता टपरीवरचा चहा पितो. मग काही उद्या तिथे जाऊन हाणामारी करावी का? की सामान्य माणसाला परवडत नाही वगैरे म्हणावं. आजपर्यंत इतके चित्रपट बघितले पण एकदाही तो साठ रुपयेवाला समोसा, पेप्सी किंवा पॉपकॉर्न घेतला नाही. त्या पदार्थांसाठी तितके पैसे मोजायची आमची तयारी नसते. बास! विषय इथेच संपतो.

कांद्याचे किंवा भाज्यांचे भाव वाढले तर त्या आपोआप आपल्या ताटातून कमी होतात. आपण शेतकर्‍यांना जाऊन मारणार का, की मला परवडत नाही स्वस्तत दे. आपण त्यासाठी सरकारशी भांडतो. कारण ते धोरणकर्ते आहेत. त्या पॉपकॉर्नच्या केसमध्येही त्या मॅनेजरलाला मारून काय उपयोग होता. पण सामान्य माणसाला यातून आनंद मिळतो. एखादी महाग वस्तु आपल्याला स्वस्तात मिळेल या आशेने ते अशा कार्यक्रमाला पाठिंबा देतात. एकतर त्यांचा या वर्गावर रागही असतोच. कोणीतरी त्यांना मारत आहे हे बघून त्यांना आनंद होणं साहजिक आहे. ग्राहक मंच, सुप्रीम कोर्ट यांनी या मॉल वाल्यांना वठणीवर आणण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यांना नियम व अटी घालून देण्याचे प्रयत्न चालू असावेत. हे कशा पद्धतीने राबवता येतील यावर राजकीय कार्यकर्त्यांनी लक्ष दिलं पाहिजे. पण निर्बल, एकट्या अन कसलही संरक्षण नसणार्‍या, अधिकार नसणार्‍या व्यक्तींना मारहाण करून काहीही साध्य होणार नाही. हे मंदसैनिकाना कळलं पाहिजे.

यात दूसरा मुद्दा आहे तो बाहेरून आणल्या जाणार्‍या पदार्थांचा. कोर्टाने वगैरे त्यासाठी मल्टीप्लेक्स वाल्यांचे कान टोचले आहेतच. पण वांदा असा आहे की बाहेरून आणले जाणारे पदार्थ यावरही काही निर्बंध असतील का? सरकारच्या कृपेने आता ते प्लॅस्टिकमध्ये आणता येणार नाहीत, त्यासाठी स्टीलचे डबे आणावे लागतील. सुरक्षेच्या कारणास्तव त्या सगळ्याची तपासणी करावी लागेल. बरं आपण जपानी माणसांसारखे शिस्तबद्ध कुठे असतो. सार्वजनिक ठिकाणी घाण करतो तशी थिएटरही घाण करणार. लग्नाच्या पंगतीत जेवण्यासाठी दोन तास वाट बघणारे दोन तासाच्या चित्रपटादरम्यान काही न खाल्ल्याशिवाय राहू शकत नाहीत का हा प्रश्नही महत्वाचा आहे. जेष्ठ नागरिकांना वगैरे महत्वाच्या सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात यासाठी प्रयत्न केले पाहजेत. हे प्रश्न कसे सुटतील याचाही विचार झाला पाहिजे. आततायीपणा काही उपयोगाचा नाही.

मनसेचे काय?

खरं तर मनसेने स्वतःला चित्रपट, चित्रपटगृह या क्षेत्राशीच बांधून घेतलं आहे की काय असा प्रश्न पडतो आहे. दहा-बारा वर्षांपूर्वी राज ठाकरे जनतेच्या मनातील प्रश्न उचलायचे अन त्यावर ठाम असायचे. जनतेचा त्याला प्रतिसादही मिळाला. पण मग प्रसिद्धीसाठी अन प्रतिमानिर्मितीसाठी अन दुसर्‍यांना अडचणीत आणण्यासाठी आंदोलने होऊ लागली. पक्ष आणि पक्षनेतृत्व भरकटू लागलं. आज महाराष्ट्रात कोणते प्रश्न महत्वाचे आहेत याचा कसलाही विचार न करता हे असले पॉपकॉर्न सारखे तुलनेने कमी महत्वाचे प्रश्न हाताळले जाऊ लागले. समजाच्या महत्वाच्या मुद्द्यांवर कसलीही ठाम भूमिका अन कार्यक्रम पक्षाकडे नाही. मग भरकटलेले कार्यकर्ते जमेल तसे पतंग उडवू लागतात.

A Day…

A Day…

खरं तर आजचा दिवसच बेकार होता. रोजच्या आयुष्यातील कटकटी तर असतातच, पण त्यासोबत जेंव्हा अजून काही घटना समजतात तेंव्हा संवेदनशील मनाला आणखीनचं तडे जातात. आधीच विचारमग्न, चिंतेत अन अस्वस्थ असलेले आपण अशा घटना ऐकून-बघून अजूनच कोलमडले जातो. त्यावर कुठेतरी बोलावं, काहीतरी करावं असं वाटत असतं, पण मार्ग सापडत नाहीत.

नेहमीच्या वैतागात असताना दोन बातम्या आल्या ज्या धक्कादायक होत्या. एक होती काल-परवा घडलेली नगर मधील दोन राजकीय कार्यकर्त्यांच्या हत्येची. आणि दुसरी होती ती सिरिया मधील रासायनिक बॉम्ब हल्ल्याची. दोन्हीही घटना हिंसात्मक अन माणुसकिला काळिमा फासणार्‍या!

नगरच्या घटनेचे तपशील जसे-जसे समोर येत होते तशी तशी मनातील भीती वाढत होती. सोशल मीडिया आहे म्हणून ह्या गोष्टी सहजपणे पोहोचत आहेत, अन्यथा असले अत्याचार कधीच समोर आले नसते. नगरमधील बातम्या अन तेथील स्थानिक पत्रकाराची एक पोस्ट माझ्यापर्यंत पोचली तेंव्हा त्या घटनेतील भीषणता लक्षात आली. आपण कुठल्या समाजात राहतो अन काय समाज आपण स्वतः घडवत आहोत याबद्दल वैफल्य दाटून आलं. माणूस माणसाला तर मारतोच पण त्यानंतर पोलिस स्टेशनमध्ये जाऊन SP समोरून आरोपीला एक मोब उचलून नेतो अन पोलिस बघत बसतात??? हे अराजकतेच लक्षण नाहीतर काय? राजकीय नेते वाट्टेल तसे वागत आहेत अन आपण षंढ बनून बघत आहोत… आपल्यातली ही नपुंसकताचं ह्या देशाला निर्वंश करणार आहे असं दिसतय. कारण सामान्य माणसावर अन्याय झाला तर राजकीय पुढारी तर काहीच करू शकणार नाहीत, पण पोलिसही त्या गुंडांसमोर हतबल आहे हेच दिसतय. काल-परवाच एक बडा अमीरजादा पैशाच्या बळावर सहा वर्षांची शिक्षेतून वाचला अन आपली दळभद्री जनता त्याबद्दल नाचताना बघायला मिळाली.

आपण त्याच लायकीचे आहोत असं वाटतय. कारण आपली लायकीचं नाही चांगलं काहीतरी बनण्याची, घडवण्याची अन देण्याची…

दुसरीकडे सिरिया

मधून जी बातमी येत होती ती तर सुन्न करणारी होती. तिथे कोणीतरी रसायनिक हल्ला केला म्हणे… पण त्यात जे विडियो समोर येत होते तिथे लहान लहान मुलांचे मेलेले शरीर, वेदनेने किंचाळणारी लहान गोंडस मुले बघून तर अक्षरशः काळीज पिळवटून जात होतं. इतक्या लहान जीवांनी कोणाचं काय बिघडवलं होतं? ती निष्पाप जीव असे जानवरासारखी ओरडत होती अन मरून पडली होती… कुठं फेडणार ही पापं???

मानव हा हळूहळू मानवी संस्कृतीच्या पलीकडे जातो आहे अन निव्वळ यंत्र म्हणून शिल्लक राहतो आहे असं वाटतंय… ती यंत्र ज्यांना फक्त स्वतःचे टार्गेट माहीत असतात अन त्यासाठी ते काहीही करू शकतात… मानवी संस्कृती आता हळूहळू शेवटच्या घटका मोजतेय… देव असतो का नाही माहीत नाही, पण विष्णूने कल्की अवतार धारण करावा… सगळी पृथ्वी निर्मनुष्य करावी अन पुन्हा एकदा प्रकृती पासून साध्या सरळ मानवाला जन्म द्यावा…

आ गए मेरी मौत का तमाशा देखने…

आ गए मेरी मौत का तमाशा देखने…

अहमदनगरचं हत्याकांड  ||  कायदा व सुव्यवस्था  ||  लोकशाहीची विटंबना  ||   भयभीत जनता  ||
#अहमदनगर मध्ये जे #हत्याकांड झालं ते चीड आणणारं आणि स्तब्ध करणारं आहे। पण त्यानंतर जे घडलं ते तर भीषण आहे। यावर सामान्य माणूस म्हणून काय प्रतिक्रिया व्यक्त करावी तेच कळत नाही। आज सोशल मीडिया, टीव्ही अन इतर ठिकाणाहून जे सत्य परिस्थिती समजते आहे ती भयंकर आहे।
👇👇👇
जनता किती कमकुवत अन मूर्ख असते याची पदोपदी जाणीव होत असते। आपण काय लोकांना निवडून देतो याचं भान आपल्याला तरी आहे का असा प्रश्न पडतो। कुठलीतरी गुंड लोक्स वर्षानुवर्षे लोकप्रतिनिधी म्हणून निवडून येतात हा आपलाच दोष असेल।
👇👇👇
#राजकारण किंवा #राजकारणी वाईट नसतात हे कितीही पटवून देण्याचा प्रयत्न केला तरी असल्या घटना त्यावर माती टाकतात।
आपण निव्वळ माझ्या जातीचा, माझ्या धर्माचा, माझ्या पक्षाचा, डॅशिंग, ऐकून घेणारा वगैरे वगैरे म्हणून निव्वळ #गावगुंडांना निवडून देतो।
👇👇👇
आज भले आपण त्यांना शिव्या देऊ, गुंड म्हणू पण उद्या परत त्यांनाच मते देणार हे त्यांनाही माहिती असतं। लोकप्रतिनिधी झाल्यावर हा माज तेथूनच येतो। मूठभर जातीची मतं अन मूठभर पैशांची मतं घेऊन हे कफल्लक लोक्स पुन्हा पुन्हा कायद्यावर उघडपणे बलात्कार करत असतात।
👇👇👇
राजकीय कार्यकर्त्यांची निर्घृण हत्या अन पोलीस स्टेशन फोडणे ही खरं तर सामान्य जणांना धमकी असते की जिथे पोलिस आम्हाला रोखू शकत नाहीत तिथे तुम्ही काय करणार। अशी गुंडगिरी सगळीकडे व सगळ्याच पक्षातील लोकांकडून होत असते।
👇👇👇
चार चांगल्या नेत्यांकडे बघून आपण राजकारणत मत देत असतो अन सकारात्मक विचार करत असतो आणि तेही राजकारणी अशा दबाव गटासमोर हतबल दिसतात। पण तेही दोषीच म्हणावे लागतील। द्रौपदी वस्त्रहरण होत असताना हतबल असलेल्या भीष्मालाही धर्माने शासन केलं होतं। तुमचंही तेच होणार।
👇👇👇
त्या मूठभर चांगल्या लोकांचं मौन हेच लोकशाही व्यवस्था व समाजाला घातक आहे।
उद्या ही गुंड लोकं सामान्य जनतेवर अन्याय करू लागली तर कोणाकडेच न्याय मागून उपयोग नसल्याचे पायंडे घातले जात आहेत।
👇👇👇
नेत्यांसमोर हात जोडून उभी राहणारी लाचार जनता काय क्रांती घडवणार अन कसला न्याय मिळवणार? दोषी जाहीर होऊन सुद्धा दिवसभरात जामिनावर सुटणारे अमिरजादे या डोळ्यांनी बघितल्यावर दुसरी काय भावना असणार म्हणा। उगीचच स्वतःला समाधान वाटेल अन स्वतःचा षंढपणा झाकता यावा म्हणून काही नाटकं!
👇👇👇
सगळ्यांना सत्ता देऊन पाहिली! सगळे युगपुरुष म्हणवून घेणारे नेते बघितले। लाखोंच्या सभा अन देशभर गाजलेली आंदोलनं अन क्रांतीचा जागर पाहिला। पण सगळा कारभार शून्य! चार दिवसांत सगळं गारेगार!
👇👇👇
पत्रकारांची तर बातच न्यारी असते। कधी उभे राहतील अन कधी गायब होतील याचा नेम नाही। त्याच माध्यम संपादकांचे हतबलतेचे ट्विट्स ही इथेच पाहिले। कारण तेही त्या खुर्चीवरून उठल्यावर सामान्यच असतात!
👇👇👇
कालची घटना फक्त उदाहरण आहे की लोकांचा विश्वास उठवायला अन भय निर्माण व्हायला। कारण डर के आगे जीत है हे फक्त म्हणायला सोपं असतं। उद्या आपल्यातील सामान्य लोकांना याचा अनुभव आला तेंव्हा याची दाहकता समजेल!
👇👇👇
तो #क्रांतिवीर चित्रपटातील नाना पाटेकरच बरा, जो स्वतःच्या अंगावर येइपर्यंत खिदळत असतो अन खाटेवर बसून मिसळ खात बसतो। पण नंतर तोच हत्यार उचलतो अन भय संपवतो! तेंव्हाही “आ गए मेरी मौत का तमाशा देखने…” असं म्हणून गप्प राहायचं!
अभिषेक बुचके  ।।  @Late_Night1991   ।।  latenightedition.in

error: Content is protected !!