Tag: लेख

BUYBACK – नफ्याची संधी

BUYBACK – नफ्याची संधी

शेअर बाजार मराठीत   ||  Share Market In Marathi  ||  Short Term Positional Investment  ||  Learn to Earn Without Risk


OPEN DEMAT ACCOUNT ONLINE

जेंव्हा कंपनी बाजारातून अर्थात, सामान्य shareholder कडून कंपनीचे shares परत विकत घेते याला BuyBack म्हणतात.

एखाद्या कंपनीने जर ठराविक rate ला shares buyback ची ऑफर देऊ केली असेट तर सामान्य shareholder (भागधारक) आपल्याकडील shares कंपनीला परत करू शकतो. Buyback चे दर हे सामान्यतः बाजार दरांपेक्षा जास्त असतात जेणेकरून सामान्य गुंतवणूकदार अधिक नफ्याच्या आशेने shares कंपनीला परत करेल. म्हणजे समजा, एखाद्या कंपनीच्या शेअरचा मार्केट रेट 70 रुपये असेल तर Buyback चा रेट हा सामान्यपणे 70 पेक्षा अधिक असतो. याला कारण असं की, गुंतवणूकदार अधिक रेट मिळणार या आशेने बाजारातून shares ची नव्याने खरेदी तर करतात आणि ते shares अधिक दराने देऊनही टाकतात.

Buyback केल्याने त्या कंपनीकडे स्वतःच्या कंपनीच्या shares ची मालकी वाढते. म्हणजे कंपनीचं shareholding वाढतं. आता जर स्वतः कंपनीच स्वतःच्या कंपनीत हिस्सेदारी वाढवते आहे तर नक्कीच त्या share चे रेट भविष्यात वाढणार आहेत असा त्याचा अर्थ होतो. जी कंपनी चांगला performance देत असते आणि ज्या कंपनीचा profit जास्त आहे त्या कंपनीलाच Buyback शक्य आहे.

वर्ष 2018 मध्ये अनेक कंपन्यांनी Buyback Offer आणलेली होती. यात मोठ्या कंपन्यासह PSU सुद्धा आहेत. खासकरून IT क्षेत्रातील कंपन्यांनी Buyback करण्याचं प्रमाण अधिक राहिलेलं आहे.

चांगल्या कंपन्यांचे Buyback offers असतील त्या काळात गुंतवणूकदाराला नफ्याची चांगली संधी असते. म्हणजे येणार्‍या काळात Tech Mahindra ही IT क्षेत्रातील मोठी कंपनी Buyback offer घेऊन येत आहे. सध्या तो शेअर 800 रुपयांच्या च्या आसपास कार्यरत आहे आणि Buyback चा रेट आहे 950. त्यासाठी 6 मार्च ही record date आहे. म्हणजे 6 मार्च पर्यन्त ज्यांच्याकडे हे shares आहेत ते गुंतवणूकदार Buyback साठी पात्र असतील. या Buyback मध्ये कंपनी सर्व गुंतवणूकदारांचे सर्वच्या सर्व shares Buy करत नाही. त्याचं एक प्रमाण निश्चित केलं जातं. म्हणजे माझ्याकडे 100 shares असतील तर त्यापैकी 40/45/48/35/13/66 असे ठरवून दिलेल्या प्रमाणात shares च कंपनी Buy करते.

एखादी कंपनी Buyback offer आणणार आहे अशी बातमी आधीच बाजारात असते. ती Business Channel किंवा Business Newspaper वगैरेच्या माध्यमातून सर्वांसमोर येत असते. जर Tech Mahindra सारखी कंपनी Buyback करणार आहे अशी बातमी समजल्यावर आपल्याला त्या कंपनीचे shares BUY करायला (जेवढे पैसे उपलब्ध आहेत तेवढेच) काहीच हरकत नाही. म्हणजे दोन महिन्यांपूर्वी Tech Mahindra 720 च्या आसपास होता त्यावेळेस जर हा share Buy करून ठेवला असता तर Buyback मध्ये 950 च्या रेटला तो देता आला असता.

खालील लिंकवर पहा Tech Mahindra च्या Buyback संबंधी बातमी-

https://www.moneycontrol.com/news/business/tech-mahindra-to-buyback-2-05-crore-shares-for-rs-1956-crore-3566641.html

सन 2018 मध्ये कोणत्या कंपन्यांनी Buyback offer आणली होती ती यादी पाहुयात. सोबतच येणार्‍या काळात कोणते Buyback आहेत त्याचीही माहिती घेऊ.

Aarti Drugs, Balrampur Chini Mills, Bharat Electronics, eClerx Services, Indiabulls Real Estate, KPR Mill and MOIL, While Mcleod Russel, ADF Foods, Indiabulls Real Estate, DCM Shriram, BSE, IOC, NMDC, Monte Carlo Fashions, SKF India, Oil India, HEG, Triveni Turbine Limited, Indian Energy Exchange, Baba Arts, NHPC, ONGC, Just dial, BHEL, Mphasis, Cochin Shipyard, KG Denim, KIOCL Limited, NLC India, National Aluminum,  Redington, Pressman Properties, NLC India, Navneet, TCS, DB Corp, HCL Tech, Navneet, Jagran Prakashan, Coal India, Tech Mahindra, Bosch, Ajanta Pharma, Tata Investment,

खालील लिंकवर पहा Buyback करणार्‍या कंपन्या व त्यासंदर्भातील माहिती-

https://www.sebi.gov.in/sebiweb/home/HomeAction.do?doListing=yes&sid=3&ssid=22&smid=17

Buyback ची news असेल तर ती एक संधी असते जेथे फार कसली Risk न घेता चांगला नफा कमावता येतो. सामान्य गुंतवणूकदारांनी ही संधी सोडता कामा नये.

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

Earn More…

Highest Dividend Paying Stocks

भारत माता की जय!!!

भारत माता की जय!!!

टीप- अर्थ समजून घेण्याची विवेकबुद्धी असेल तरच वाचायचा त्रास घ्यावा!

गोविंद बस स्टॉपवर बराच वेळ उभा होता. सकाळी आठ वाजता येणारी एसटी अजूनही आली नव्हती. किंबहुना ती आता येईल याची शक्यताही नव्हती. आठ नंतर थेट सव्वानऊ वाजताच गाडी. तोपर्यंत बसस्टॉपवर बसून टाइमपास करण्याशिवाय त्याच्याकडे पर्याय नव्हता. टाइमपास व्हावा म्हणून तो स्टॉपवरच्या कोपर्‍यात ‘मोफत वाचनालय’ म्हणून एक लोखंडी कप्पा केला होता त्या दिशेने गेला. तिथे सकाळी-सकाळी पेपर टाकले जातात जे पुढील अर्ध्या तासात गावातील लोकांकडून गायब केले जातात. ते वाचण्यासाठीच नेले जातात असं नाही तर समोरचा भजेवाला रद्दी कमी पडली तरी ते पेपर उचलून घेऊन जातो. त्यालाही तसं कोण विरोध करत नाही. कारण त्या कप्प्यातील पेपर गावातील प्रत्येकाच्या घरात एकदा-न-एकदा गेलेलाच असतो. गोविंद त्या पत्र्याच्या कप्प्यामध्ये डोकावून बघतो. एकही पेपर शिल्लक नसतो. कोपर्‍यात कुठलंतरी दुमडलेलं पुस्तक दिसतं. गोविंद ते उचलतो. सावरकरांचं परिचयपुस्तिका असते ती. कोणत्यातरी पक्षाने सावरकरांच्या स्मृतिदिनानिमित्त त्यांच्या आयुष्यावर छोटीशी पुस्तिका तयार केलेली असते आणि इथे ठेवलेली असते. पण त्याला कोणीच हात लावत नाही. गोविंद सावरकरांना घेऊन वाचत बसतो.

काहीच वेळात ऋग्वेद स्टँडवर येतो. गोविंद ऋग्वेदपेक्षा काहीसा मोठा. येताच ऋग्वेद म्हणतो, “काय गोविंददादा, मुंबईला का?”

गोविंद उत्तरतो, “हो रे. पण आठची बस आलीच नाही. सव्वानऊच्या बसची वाट बघतोय.”

ऋग्वेद हसत म्हणतो, “एक बस वेळेवर येईल तर शपथ. पावसासारख्या वाट्टेल तेंव्हा येतात बघ. वरुन सगळ्या टपाराड बसेस आपल्या गावाला लावलेल्या… काय खरं नाय बघ!”

गोविंद वर हात करून म्हणतो, “सब भगवान भरोसे है भाई अपना…” आणि एक निश्वास सोडून म्हणतो, “पण तू काय करतोय इथे? आज सकाळपासूनच अड्डा जमवायचा का इथं?”

ऋग्वेद आपले वाढलेले केस हाताने सरळ करत म्हणतो, “नाही रे दादा, पुण्याला निघालोय. दोन वाजता राज्यासेवेचा पेपर आहे.”

गोविंद मिश्किलपणे हसत म्हणतो, “सुरूच आहे का अजून?”

ऋग्वेद नाक वाकडं करत म्हणतो, “लास्ट अटेम्प्ट!”

गोविंद हात जोडत म्हणतो, “धन्य आहे बाबा तुझी. चार वर्षे झाली रे आता. सोड हे, काहीतरी कामधंद्याचं बघ आता. किती दिवस म्हातार्‍याच्या जिवावर बसणार अजून.” हा नेहमीच अनुत्तरित राहणारा प्रश्न गोविंद विचारतोच.

थोडासा उदास होत ऋग्वेद म्हणतो, “तेच प्रयत्न चालूय दादा, पण नंबरतरी लागला पाहिजे. चार एकर शेतीवर आधीच्या पिढीने काढली, आपण स्वप्नं तरी मोठं ठेवावं की रे. एकदा सरकारी नोकरीत घुसलो की आयुष्य बनेल बघ.”

गोविंद नरमाईने म्हणतो, “खरं आहे रे तुझं, पण काहीतरी काम-धाम करत केलास हे तर म्हातार्‍याच्या खांद्यावरचं ओझं थोडं हलक होईल.”

ऋग्वेद, “ह्या गावात काय करणार? अन शहरात जाऊन करावं तर आलेले सगळे तिकडेच संपणार. त्यापेक्षा इथं राहून कधी-मधी शेतीला तर जातो.”

गोविंद हात झटकत म्हणतो, “खरय बाबा तुझं. पण तुझं एक बरं वाटतं, तू दिवसभर गावातल्या पोरांसारखा स्टँडवर बसून टवाळक्या तरी करत नाहीस.”

ऋग्वेद त्याच्या बोलण्याने जरा सावरतो. काही क्षण शांत जातात अन ऋग्वेदचं विचारतो, “पण तू कशाला निघालास मुंबईला?”

गोविंद जागेवरून उठतो, सावरकरांचं पुस्तक परत ठेवतो आणि म्हणतो, “नेहमीचच रे, आश्रमशाळेचं काम. निधी नाही, मुलं ज्यादा झालीत पण सोय नाही, साहित्य नाही वगैरे वगैरे वगैरे!”

ऋग्वेद आश्चर्याने म्हणतो, “च्यायला दादा, तुझा न आदर्श घ्यायला पाहिजे गावातल्या पोरांनी. तू जे काही करतोय ना, ते कौतुकास्पद आहे. अनाथ मुलांसाठी जे करतोस ना त्यासाठी तुला सलाम केला पाहिजे.”

गोविंद सावरकरांच्या पुस्तकाकडे हात दाखवत म्हणतो, “मला काही असं पुस्तकात बंदिस्त होऊन कुठल्यातरी वाचनालयाच्या कोपर्‍यात पडायचं नाहीये. हे मला मनापासून वाटतं म्हणून मी करतो.”

ऋग्वेद हळू आवाजात म्हणतो, “दादा, एक खरं सांगायचं, तुला मनापासून हे आवडतं?, कर्तव्य म्हणून करतोस?, नोकरी लागली नाही म्हणून करतोस? का यात छपाईचा काही मार्ग असतो म्हणून करतोस? वाईट नकोस हं वाटून घेऊ…”

गोविंद खळखळून हसतो अन म्हणतो, “छपाई अन इथे… अरे वेड्या सरकारच्या तुटपुंज्या पगारावर जगतोय मी. अनाथालयातील पोरांना महिन्याला खायला मिळालं तरी पुष्कळ झालं, मला कसलं खायला मिळणार आहे.”

ऋग्वेद, “राग आला का दादा?”

गोविंद, “नाही रे, राग कसला त्यात? मीही आधी तुझ्यासारखा नोकरीसाठी तळमळ करत होतो. एमपीएससी च्या वार्‍या मीही केल्यात. ह्या शाळेवर कशीबशी नोकरी मिळाली. गावातल्या गावात आहे म्हणून टेंपरारी करू लागलो. पण शपथ सांगतो ऋग्वेद, जेंव्हा पोरांची अवस्था बघितली ना जीव कासावीस होऊ लागला. कदाचित अतिसंवेदनशील असल्याने असेल, पण मला वाटलं देवाने या पोरांसाठीच मला इथे पाठवलं आहे. मरेपर्यंत यांच्यासाठी काही करता आलं तरी समाधान असेल बघ मला. आयुष्यात कुठल्यातरी क्षणी मनाचं ऐकावं लागतं.”

दोघांचं बोलणं सुरू असताना मुंबईला जाणारी बस आली आणि गोविंद निघाला. ऋग्वेदने क्षणभर त्याचा हात धरला आणि पुन्हा विचारलं, “दादा रागावला नाहीस न?” गडबडीतच गोविंद म्हणाला, “नाही रे वेड्या, यात कसला आलाय राग. चल निघतो, रात्री भेटू. आणि हो, शेवटचा अटेम्प्ट आहे, कर काहीतरी.” असं म्हणून तो निघून गेला.

बस सुरू झाली. एका फाटक्या सीटवर गोविंदला जागा मिळाली. खिडकीतून बाहेर बघत होता. ओसाड पडलेले रान मागे जात होते आणि खिडकीतून धूळ आत येत होती. त्याला त्या धुळीचं काहीच वावगं वाटलं नाही पण शेजारचा गृहस्थ त्रासिक चेहरा करताच त्याने खिडकी ओढून घेतली. पण हादर्‍याने खिडकी पुन्हा आपोआप उघडली जात होती. मागच्या सीटवर बसलेला एक व्यक्ति सांगू लागला, ‘भारताने बदला घेतला, पाकिस्तानवर हल्ला केला.’ बसमध्ये तीच चर्चा सुरू झाली. गोविंदने मोबाइल काढून बातम्या तपासल्या तेंव्हा त्याला कळलं की रात्री भारतीय वायुदलाने पाकिस्तानमध्ये घुसून दहशतवाद्यांना ठार केलं. गोविंदला प्रचंड आनंद झाला. प्रत्येक भारतीयाला आनंद होईल असाच तो क्षण होता. बसमध्ये सुरू असलेल्या चर्चेत तोही सहभागी झाला. भारताच्या सामर्थ्याचे गोडवे गायले जात होते. नेहमी कटकटीत असणारे एसटी प्रवासी आज एकसुरात आनंद व्यक्त करत होते.

गाडी मुंबईला पोहोचली. ओसाड पडलेल्या माळरान आणि इमारतींचं जंगल असा तो प्रवास होता. गोविंदने आपली पिशवी घेतली आणि निघाला. गाडीतून उतरून समोर येतो न येतो तोच दोन-तीन कार्यकर्त्यांनी त्याच्या हातात पेढा टेकवला. भारताने युद्ध जिंकल्याच्या आवेशात त्या व्यक्तीने पेढे देऊन आनंदोत्सव साजरा केला होता. गोविंदलाही खूप भारी वाटलं. सामर्थ्यशील भारताचं दर्शन घडत असल्याचा अभिमान त्याच्या चेहर्‍यावर होता. देशात काहीतरी बदल होतोय, चांगलं घडतंय असं वाटत होतं. रस्त्यावर व सगळीकडे तेच वातावरण होतं. लोकं अक्षरशः विजयोत्सव साजरा करत होते. वंदे मातरम, भारत माता की जय, इंडियन आर्मी झिंदाबाद अशा घोषणांनी परिसर दुमदुमून गेला होता. कुठे-कुठे तर फटाकेही फोडले जात होते. आज सर्वांचा उर अभिमानाने भरून आला होता. घटनाही तशीच घडली होती, शत्रू राष्ट्राचं नाक जमिनीवर घासल्या गेलं होतं.

Image result for a boy carrying india flag

देशप्रेमाच्या अन अभिमानाच्या विचारांत गुंतलेला असताना कसल्यातरी आवाजाने त्याची तंद्री भंग पावली. समोर चौकात गर्दी झाली होती. सिग्नल तोडून जाणार्‍या एका वाहनाने दुसर्‍या वाहनाला उडवलं होतं. त्यात दूसरा व्यक्ति रक्तबंबाळ होऊन रस्त्याच्या मध्यभागी पडला होता. गर्दी जमा झाली, फोनाफोन सुरू झाले अन ट्रॅफिक वाढली. गोविंद तेथे जास्त वेळ न रेंगळता लागलीच निघाला. त्याला मंत्रालयात जायचं होतं. गावातील आश्रमशाळेची अवस्था दयनीय झाली होती. अनुदान रखडलं होतं, इमारत कोसळायला आली होती, मुलांना अंथरूण-पांघरून नव्हते, चांगलं अन्न मिळत नव्हतं. आश्रमशाळेला मदत मिळावी म्हणून तो सारखे खेटे मारत होता. असे अनेक प्रवास मुंबईत फक्त या कामासाठी घडलेले होते पण काम काही होत नव्हतं. त्यामुळे तो हताश झाला होता.

गोविंद गडबडीने मंत्रालयात पोहोचला. आज तिथे जरा जास्तच गर्दी अन जास्तच सुरक्षा व्यवस्था होती. युद्धजन्य परिस्थितीमुळे असेल कदाचित असं म्हणून त्याने ते स्वीकारलं. आज देशभर राष्ट्रभक्तीचा ज्वर उसळला होता. सामन्यातील सामान्य माणूसही सगळी सुख-दुखं विसरून देशाच्या विजयात सामील झाला होता. आजच्या या नवभारताच्या दिवशी तरी काम होईल असं गोविंदला वाटत होतं. नेहमीप्रमाणे रांगेत थांबावं लागलं. नेहमीचेच सोपस्कार झाले, किंबहुना अधिकच! तिथेही सर्व कर्मचारी देशभक्तीच्या वातावरणाने न्हावून निघाले होते. गोविंदचं काम ज्या डेस्कवर होतं तिथे तो पोचला. आज कधी नव्हे ते समोरील व्यक्ति हसरा चेहरा घेऊन बोलत होती. त्याने आधी गोविंदला पेढा दिला आणि सांगितलं, “घ्या पेढे! भारतीय सैन्याच्या कामगिरीबद्दल आम्हीच पेढे वाटत आहोत. आजचा मास्टरपीस होता. पाकिस्तानची चांगलीचं तंतरली.” गोविंदलाही आज त्याच्याशी बोलायचा उत्साह आला. भारतीय सैन्य पाकिस्तानी सैन्यापेक्षा किती सामर्थ्यवान आहे, आपल्याकडे त्यांच्यापेक्षा किती हत्यार अधिक आहेत, किती लढाऊ विमानं अधिक आहेत याची तपशीलवार चर्चा झाली दोघांत. बलाढ्य भारत, विकसित भारत यावर कसलाच मतभेद नव्हता.

शेवटी गोविंदने कामाचं सांगितलं. त्याला वाटलं आज नवीन भारत सुरू झालाय. प्रत्येकाच्या मनात राष्ट्राप्रती प्रचंड आदर आहे आणि कर्तव्यनिष्ठेची जाण आहे. त्या अधिकार्‍याने फाइल बघितली आणि सांगितलं, “होईल. पण जरा वेळ लागेल. काय, आज सगळेजण जल्लोषाच्या मूडमध्ये आहेत. देशासाठी इतका मोठा दिवस आहे ना. थोड्या वेळाने सैन्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी छोटासा कार्यक्रमही आहे त्यामुळे कर्मचारी त्या कामात अडकलेत. बघूयात आपण काय होतय ते. मी सांगतो तुमची केस वर.”

नेहमीप्रमाणे आजही रिकाम्या हातानेचं गोविंद मंत्रालयातून परतला. बदललेल्या भारताने पहिल्यांदाचं त्याचं काम केलं नाही. सकाळचा उत्साह, सकाळची जल्लोषाची भावना आता विरळ झाली होती. पुन्हा उदासीनता आली! आता पुन्हा तोच प्रवास करून गावाकडे परतायचं होतं.

समोरच्या झाडाखालील रसवंतीसमोर तो उभा राहिला. एक ऊसाचा रस दिवसभरचा थकवा मिटवू शकतो याची त्याला खात्री होती. शिवाय जेवायचा खर्चही वाचणार होता. त्याने रसाचा ग्लास घेतला अन थोडासा मागे जाऊन थांबला. त्याच झाडाखाली एक म्हातारी कुठलीतरी शिळ्या भाकरीची पुरचुंडी उघडून खात होती. रसाजवळच्या माशा तिच्या अन्नावर बसत होत्या. कडक झालेल्या भाकरीचे तुकडे नसलेल्या दातांमुळे घशाखाली जाणं अवघडच होतं तिच्यासाठी. तिच्याकडे बघताच गोविंदला आश्रमातील मुलांची आठवण झाली. असेच बेवारस, दोन वेळेच्या अन्नाचे मोहताज मुलं कालही तसेच होते आजही तसेच आहेत. फक्त त्यांच्या दुखाचा काही काळासाठी विसर पडावा इतकं मोठं सुख राष्ट्राला मिळालं आहे. दिवसभर काबाडकष्ट केल्यावर एखादा मजूर चाळीस रुपयांची देशी दारू घेऊन नशेच्या अमलाखाली जातो कारण शरीराला होणार्‍या वेदना मेंदूपर्यन्त पोहचू नयेत म्हणून! नशा माणसाला प्रत्येक दुखं विसरायला लावते. धुराळा उडाला, वावटळ आलं की उखडलेल्या रस्त्यांवरचा प्रवासही निमूटपणे करावाच लागतो. एकदा का कुठल्यातरी अव्वल दर्जाच्या नशेचा अमल मेंदूवर चढू लागला की शरीराच्या अन मनाच्या सगळ्या जखमा कितीही आक्रोश करू लागल्या तरी त्यांचा विसर पडतो. मेंदू आपल्याच धुंदीत मग्न असतो. कदाचित अशीच नशा झाली असावी जी इतर सर्व पीडा क्षणात विसरायला लावत असेल. जी आपल्या कर्तव्याचं पालन करायची आठवणही करून देत नसेल, जी योग्य मार्गाचं अनुकरण करायची शिकवण देत नसेल… तीच विजयाची नशा!

रसवाल्याने रिकामा ग्लास हातातून ओढून घेतला तेंव्हा गोविंद तंद्रितून बाहेर आला. वास्तवाची धग नशेच्या गारव्यापेक्षा कैकपटीने अधिक परिणमकारक असते. त्याने रसवाल्याला विचारलं की त्या आजीबाई कोण आहेत. त्याला कळालं की त्या झाडलोटचं काम करून जगतात. साठीच्या वर वय असलेली ती वृद्ध महिला अन्न मिळवण्यासाठी झगडतेय!!! गोविंदच्या मनात कालवाकालव झाली. त्याने एक भरलेला रसाचा ग्लास घेतला आणि त्या आजींजवळ गेला. हसर्‍या चेहर्‍याने आजींच्या हातात तो ग्लास ठेवत म्हणाला, “अहो आजी आज आनंदाचा दिवस आहे देशासाठी. भारताने पाकिस्तानला हरवलं. सगळीकडे जल्लोष होत आहे. मीही आनंद व्यक्त करण्यासाठी सर्वांना रस देतोय. हा घ्या रस!”

आजीबाईंच्या चेहर्‍यावर कसलेच भाव नव्हते. त्यांनी ‘काय माहीत’ असे हात उडवले आणि रसाचा ग्लास निमूटपणे घेतला.

पैसे देऊन गोविंद परत निघाला. त्याचे डोळे भरले होते. आधीपासूनच तो अतिसंवेदनशील. कोणास ठाऊक का, पण त्याला महाभारतानंतरचा विदुर डोळ्यासमोर येत होता. त्याचं विचारचक्र पुन्हा सुरू झालं. काय फरक पडतो, राष्ट्र  असेल, राष्ट्र नसेल! शत्रू असेल, शत्रू नसेल! समाजव्यवस्था असेल-नसेल, पण भूक असणारच आहे, गरीबी असणारच आहे. त्या वृद्धेला काय झालं, कधी झालं आणि कशासाठी झालं याच्याशी काहीच देणं-घेणं नव्हतं. ती मरण येईपर्यंत जगणं ढकलत होती. न ती राष्ट्रभक्त, न ती राष्ट्रद्रोही! ती मानवी अवतारात जन्म घेतलेली क्षुल्लक कोणीतरी. देशात, नव्हे जगात असे कितीक लोकं असतील ज्यांना कसल्याच गोष्टींचा काहीच फरक पडत नाही, फरक पडतो तो फक्त दोन वेळच्या पोटाची भूक भागवण्याचा!

समोरून मिरवणूक निघाली होती. तरुणांचे जत्थे जल्लोष करत निघाले होते. परिसरात ‘भारत माता की जय’ चा जयघोष दुमदुमत होता. तिरंगा वार्‍यावरती डौलाने फडकत होता. लोकांचे प्रफुल्लित चेहरे गोविंदला दिसत होते आणि क्षणात त्याला त्या म्हातारीचा अन आश्रमशाळेतील पोरांचा चेहराही दिसला. त्या तिरंग्याला बघून गोविंदने सल्यूट केला अन खोल मनातून एक आर्त किंकाळी बाहेर आली, “भारत माता की जय!!!” आणि डोळे पुसत तो गर्दीतून पुढे सरकला.

सायंकाळी बसमधून परतत असताना इमारतींच्या जंगल मागे पडू लागलं आणि ओसाड पडलेल्या माळरानावर त्याची नजर स्थिरावू लागली. त्याचं मन विषण्णतेने भारल्या गेलं होतं. गावातील बसस्टॉपवर उतरताच समोर तरुण व रिकामटेकड्या वृद्धांचा घोळका त्याला दिसला. गावातही विजयोत्सव साजरा झालेला होता. तिथेही तीच चर्चा सुरू होती. कोणीतरी जवळ येऊन गोविंदला पेढा देण्याचा प्रयत्न केला पण गोविंद ताडकन पुढे निघून गेला. समोरून ऋग्वेद येत होता. गोविंद त्याच्याकडे बघून खिन्नपणे हसला अन म्हणाला, ‘तुला खरच सरकारी अधिकारी व्हायचं आहे?’

ऋग्वेदला काहीच कळलं नाही. तो पहिल्यांदाच अशा गोविंददादाला बघत होता. जेंव्हा प्रचंड मोठा पर्वत सर करून यात्री सर्वोच्च शिखरावर पोहोचतो आणि तिथे काहीच नसल्याचं त्याला कळतं तेंव्हा त्या प्रचंड ऊर्जेच्या, प्रचंड आशेच्या मानवी मनाला अतृप्ततेची अनाहूत चाहूल लागू लागते आणि तिथून सुरू होतं ते नैराश्यपर्व! ऋग्वेदला अशीच कुठलीतरी अपरिचित चाहूल गोविंददादाच्या चेहर्‍यावर दिसली.

गोविंद आश्रमशाळेत पोहोचला. अंधारातच आत गेला. सर्वांना शांतपणे जेवायला दिलं आणि मुलं नेहमीप्रमाणे हसत-बागडत झोपायला गेली. गोविंद खुर्चीवर बसून सगळं शांतपणे बघत होता आणि कसल्यातरी विचारात बुडून गेला होता. आश्रमशाळेच्या तुटलेल्या खिडक्यांतून वारा आत येतच होता, एका घोंगडीत दोन मुले झोपली होती, गाद्या नसल्याने चवाळ्यावर फाटकी बेडशीत टाकून इतरांपेक्षा मोठ्या मुलांनी आपलं कर्तव्य पार पाडलं होतं. खुर्चीवर भरल्या डोळ्यांनी बसलेल्या गोविंदजवळ लहानगा विष्णु आला आणि हळूच म्हणाला, ‘गोविंददादा मुंबईहून काय आणलं माझ्यासाठी?’

आता गोविंद थांबू शकला नाही. डोळ्यातील अश्रु गालावरून घरंगळत शर्टवर पडले. अश्रु पुसत गोविंद म्हणाला, “मी न एक गोष्ट आणलीय, राष्ट्रवादाची!”  

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

राधा – प्रेमकथा

राधा – प्रेमकथा

मराठी प्रेमकथा   ||  मराठी साहित्य  ||  मराठी कथा  || Marathi Story  ||  लघुकथा  ||  Love Story

मी जरी कृष्ण नसलो तरी तू मात्र मला नेहमीच राधा वाटायचीस!!! पण मी कृष्ण असतो तरी काय फरक पडणार होता, कारण कृष्ण-राधा प्रेम तरी कुठे पूर्ण होऊ शकलं. तुझ्या आणि माझ्या प्रेमाचीही तीच तर्‍हा… जगातील अनेक अयशस्वी प्रेमकथांपैकी आपलीही एक… अयशस्वी प्रेमानंतर आयुष्य थोडीच थांबतं..?

प्रत्येकालाच स्वतःची प्रेमकथा वेगळी वाटत असते, पण आकाशातील असंख्य तार्‍यांप्रमाणेच तीही एक असते. तिचं अस्तित्व जरी वेगळं असलं तरी ती गर्दीत हरवलेली असते. माझीही प्रेमकथा तशीच असेल.

कधीतरी भावनांचा कोंडमारा होतो अन मनातील उद्विग्न भाव ओठांवर येतात.

ती आज कशी असेल ? कुठे असेल ? अर्थात, तिने मला आठवायचं काही कारणच नाही म्हणा. किंवा माझ्याच आठवणीत झुरत असेल. माहीत नाही.

                 मी फारतर 16-17 वर्षांचा असेन तेंव्हा. बारावीत होतो. प्रेम वगैरे काय भानगड असते याबद्दल कसलीच माहिती नसलेलं वय. चित्रपटात बघितलेलं ते प्रेम असं वाटायचं. सगळं स्वप्नवत. प्रेमाच्या सगळ्या संकल्पना चित्रपटातून उगम पावायच्या. भ्रामक!

आयुष्य कसं अगदी रेल्वेच्या गतीप्रमाणे संथपणे पुढे जात होतं. पण तिला पाहिलं अन गाडी रुळावरून घसरली… राधा… राधा… राधा… नावातच किती गोडवा तिच्या! सतत राधा नावाचा जप केला तरी प्रेमात आकंठ रंगून गेल्यासारखं होईल.

पावसाळ्याचे दिवस होते ते. काळकुट्ट आभाळ अन धो-धो बरसणारा पाऊस. दिवसाही अंधारून यायचं. कॉलेजच्या पायर्‍यांवरून जात होतो. पायर्‍यांवर अंधार होता. वर जाताना गर्दीत तिचा हलकासा स्पर्श झाला अन सारं अंग मोहरून गेलं. मी वळून पाहीलं, तीही मंदपणे हसून माझ्याकडे बघत होती. मी फक्त तिच्याकडे एकटक बघत होतो. गर्दीने मला वर नेलं, नाहीतर मी तिथेच उभा राहून फक्त तिच्याकडे बघत राहिलो असतो.

कृष्णाच्या राधासारखी… हो अगदी तशीच… किती गोड दिसायची… थोडासा गोल चेहरा, मोठे पाणीदार डोळे, नक्षीदार भुवया, उभट नाक, चपटे ओठ अन हनुवटीवर काळा तीळ. मोकळे सोडलेले पण व्यवस्थित केस पाठीवर रेलायचे अन त्यावर गुलाबी रिबिन…. उफ्फ!!!

काय झालं माहीत नाही, पण ते रूप माझ्या मनावर कायमचं कोरल्या गेलं. तिचं मागे वळून पाहणं अन स्मितहास्य करणं म्हणजे खळखळणार्‍या लाटेला किनार्‍याने साद घालावी तसं होतं. लाघवी हास्य!!! त्यात सार्‍या विश्वाची शांतता लपल्यासारखं वाटायचं. मोहक आणि अगदी निरागस!

ती पहिली भेट आयुष्यभरासाठी एक अमूल्य आठवण देऊन गेली. दुसर्‍या दिवशी तिची सर्व माहिती काढली. तिचं नाव राधा आहे हे कळल्यावर त्या दोन शब्दांत आयुष्याचा सार लपलाय असं वाटू लागलं. ती अकरवीत होती. माझ्यापेक्षा एक वर्ष मागे. फार हुशार नव्हती, पण गाणं खूप सुंदर म्हणायची असं कळलं. तिचा आवाज ऐकायला मी उतावीळ झालो होतो. जमेल तिथे, जमेल तसं तिच्या जवळ जाण्याचे माझे प्रयत्न चालू होते. संधी स्वतः चालून आली.

कॉलेजात स्नेह-संमेलना निमित्त फॉर्म वगैरे वाटप करून नाव नोंदवून घेणं चालू होतं. आमच्या केंद्रे सरांनी ते काम मला दिलं.

ती माझ्याकडे चालत येत होती… माझ्याकडेच बघत होती… तिचे ते पाणीदार डोळे बघून माझ्या अंगाला घाम सुटला… तिच्याशी बोलायचं म्हणजे आता त…त…प…प होणार. ती चालताना अशी हळुवार चालायची जणू एखाद सुंदर पक्षी पावसात धुंद होऊन डोलत असल्याप्रमाणे भास व्हायचा. मीही तिच्याकडे एकटक बघायचा असफल प्रयत्न केला. तिची इतकी भीती मला का वाटत होती हे कोडं मला कधी सुटलंच नाही. अंतराळातून चंद्राचा प्रकाश फक्त आपल्याकडे येतो आहे तसं वाटत होतं.

ती समोर येऊन उभी राहिली अन म्हणाली, हॅलो मला गाण्यासाठी नाव नोंदवायचं आहे.

मी खूप घाबरलेलो होतो. काय बोलावं, कसं बोलावं ते काहीच सुचत नव्हतं. मेंदूची सारासार काम करण्याची प्रक्रियाच बंद झाली होती. मी गडबडीने उत्तर दिलं पण ते तिला तुसडेपणा वाटला असावं असं आज वाटतं.

“हे घ्या, नीट भरून द्या.” मी असं काहीतरी बरळलो.

डोळे तिरपे करून मी तिच्याकडे बघत होतो. तिच्या हनुवटीवरील बारीक तिळाने माझं लक्ष फारच वेधून घेतलं. एखाद्या परिप्रमाणे ती माझ्यासमोर उभी होती. तिच्या गालावरील सौम्य लाली मला खुणावत होती. तिचं डोळे भिरभिर फिरवणं माझ्या काळजाचं पाणी-पाणी करत होती.

“हे इथे काय लिहायचं?” तिने शांतपणे मला विचारलं.

तिचा आवाज कांनांतून थेट हृदयाला भिडल्यासारखा वाटत होता. छाती मोठमोठ्याने ठोके देत होती. मी मूर्खासारखा आ वासून तिच्याकडे बघत होतो. त्या चेहर्‍याशिवाय विश्वात काहीच नाही असं वाटत होतं. त्या दोन डोळ्यांत मी हरवलो… स्तब्ध झालो… माझं शरीर मला मोरपंखाप्रमाणे अलगद वाटू लागलं…

तिने परत प्रश्न करताच मी भानावर आलो अन गडबडीने तिला उत्तर दिलं… तिला सांगत असताना तिच्या हातांकडे लक्ष गेलं अन हातावरील लाल मेहंदी दिसली… गोर्‍या हातांवर लाल मेहंदी किती खुलून दिसत होती. मी काहीतरी उत्तर देऊन वेळ निभावून नेली.

पेन परत घेत असताना तिच्या हातांचा हलकासा स्पर्श माझ्या हातांना झाला. मी तर मोहरून गेलो होतो, पण त्या स्पर्शाने तिला कदाचित आमची पहिली भेट आठवली असेल. पायर्‍यांवर झालेला तो उबदार स्पर्श कदाचित तिला आठवला असेल. त्या स्पर्शानिशी ती माझ्याकडे बघून गालातल्या-गालात हसली. उफ!!!!

तू सुंदरा, तू अप्सरा, वसतेस तू मनमंदिरा

तू लाघवी, तू मोहिनी, राधा जशी वृंदावनी…

मनात घालमेल सुरू झाली. ब्बास!!! अजून काय पाहिजे आयुष्यात? इतकी सोज्वळ मुलगी आपली व्हावी केवळ ही भावनाच विश्व जिंकल्याचा आभास निर्माण करत होती अन त्या आभासात राहण्याची मेंदूला सवयच जडली होती. क्षणोक्षणी तिची आठवण मनाला नेहमी ऊर्जित ठेवत असे.

आयुष्य काय असतं हे कळायच्या आधीच आयुष्याचे निर्णय घेण्याची घाई झाली होती. अल्लड मन वार्‍यावरती वाहत जाऊन तिच्यापर्यंत पोचत होतं. आता काहीही करून तिला आपलं बनवायचे विचार मनात घोळत असायचे. येता-जाता तिला बघून हसणं, तिच्या घरापर्यंत पाठलाग करणं, तिच्यासमोर आपली चांगली प्रतिमा उभी करणं असे उद्योग चालू होते. तिलाही ते कळत असावं, कारण तीही कधीतरी स्मितहास्य करून प्रतिसाद देत असे.

                 कॉलेजच्या स्नेहसंमेलनात तिने गाणं म्हंटलं होतं. तिच्या त्या मधुर आवाजाचे प्रतिध्वनी अन ते प्रेमगीताचे बोल मनाच्या गाभार्यात अक्षरशः थैमान घालत होते. खुल्या मैदानात घोडा धावत सुटावा तसं माझं मन तिला आपलं बनवण्यासाठी उत्साहित होत होतं. राधेचं माझ्याप्रती काय मत आहे हे जाणून घेण्यासाठी मी उतावीळ झालो होतो. माझ्या आयुष्यात मी तिला सर्वोच्च स्थानावर बसवलं असताना तिच्या मनात माझ्यासाठी तीच प्रेमाची भावना आहे का हे जाणून घेणं मला अत्यंत महत्वाचं वाटत होतं. मी तिला पत्र लिहिलं.

Image result for love

प्रिय राधे,

                 सर्वप्रथम, तूला माझी ओळख व्हावी म्हणून सांगतो, मी बारावी अ तुकडीतील ध्रुव. तू मला कितपत ओळखतेस हे मला माहीत नाही, पण प्रथम आपली भेट त्या पायर्‍यांवर झाली होती. त्यादिवशी तुझ्याशी झालेली चकमक पुढचे अनेक दिवस माझ्या आयुष्यात थैमान घालत होती. तुझ्या निरागस डोळ्यांत अन प्रेमळ चेहर्‍यात मी स्वतःचं अस्तित्व हरवून बसलो होतो. तो अपघात ईश्वराने जाणीवपूर्वक जुळवला असेल असं मला वाटतं. कारण त्यानंतर प्रत्येक क्षण मी माझं आयुष्य तुझ्याशी जोडून बघत आलो आहे. आकाशातून सुंदर चांदणं तुटावं अन अलगदपणे जमिनीच्या कुशीत विसावा घ्यावं तसं तू माझ्या आयुष्यात आलीस.

आभासात का होईना, मी तुझ्याशी माझं जीवन बांधून टाकलं आहे. दिवसातला प्रत्येकक्षण तू दिसत रहावीस म्हणून सतत तुझ्या मागे-पुढे राहण्याचा वेडा हट्ट माझ्या मनाने केला. त्या दिवशी तू जे गाणं म्हंटलंस त्यानंतर मन थार्‍यावर नाही. सतत तुझा आवाज मनात उमटत असतो अन तुझ्या सोबतीची आशा करत असतो. आता धीर धरवत नाही. मी तुला केंव्हाच आपलं मानलं आहे. पण तू… तू माझ्याबद्दल काय विचार करतेस हे माझ्यासाठी खूप महत्वाचं आहे. तुला माझ्याप्रती कोणती भावना आहे हेच आपलं भविष्य ठरवणार आहे. मला माहीत नाही प्रेम काय असतं, कधी त्या मार्गावर गेलोच नाही; पण जे तुझ्याशी झालं आहे त्याहून वेगळं काही प्रेम असतं असं मला वाटत नाही.  आयुष्यात पहिल्यांदाच असं काहीतरी घडलं ज्याच्यामुळे जगणं हे खूप उत्साही वाटत आहे. जगातील प्रत्येक चांगली गोष्ट मी जिंकू शकतो असं वाटतंय हल्ली. हे सगळं तू माझ्या मनात घर करून राहिलीस तेंव्हापासून होतंय… हेच प्रेम असतं ना?

तुला माझ्याप्रती काय वाटतं ते अगदी मोकळेपणाने सांग…. किमान तुझ्या मैत्रीची अपेक्षातरी मी नक्कीच ठेऊ शकतो. तुझ्यात गुंतलेला जीव सुटणार नसला तरी तुझ्या नकारानंतर तुझं स्वातंत्र्य स्वीकारायचं हे माझ्या वेड्या मनाला ठाऊक आहे. तुझ्या केवळ नावाचा उच्चार हा माझ्या अंगावर रोमांच उभे करतो… तू माझ्यासाठी कोण आहेस याहून काय वेगळं सांगू… पण या पत्राला माझी गुस्ताखी समजू नकोस… तुझे हजारो चाहते असतील, मी फक्त ते भाव व्यक्त करणारा पहिला असेन… माझ्यावर विश्वास नसेल अन हा माझा उद्धटपणा वाटत असेल तर हे पत्र फेकून दे… पण माझ्यावर जराही विश्वास वाटत असेल तर मित्र म्हणून तरी तू माझा विचार करू शकतेस….

तुझाच

ध्रुव

हे पत्र तिच्या हातात देण्यापूर्वी चिंता वं भीती माझे सोबती झाले होते. पण जेंव्हा धाडस करून तिला हे पत्र सोपवलं तेंव्हा मन शांत झालं. उंच पर्वतावरून उडी मारावी तसं. आता माझ्या हातात काहीच नव्हतं.

मी तिला पत्र देत असताना ती अतिशय शुष्क भाव चेहर्‍यावर आणून माझ्याकडे बघत होती. मला क्षणभर तिच्या त्या नजरेची भीती वाटली. समोरून येणारा प्रेमाचा प्रस्ताव कुठल्याही मुलीला “आपण मोठे झालो” अशी जाणीव करून देत असावा.

माझी अस्वस्थता वाढली होती. पत्र वाचल्यानंतर तिची प्रतिक्रिया काय असेल हे जाणून घेण्यासाठी मी अत्यंत उतावीळ झालो होतो. तिचा होकार किंवा नकार माझ्या आयुष्याची पुढचं वळण ठरवणारा होता. क्षणोक्षण तिची आकृती डोळ्यांसमोर उभी राहायची. ती हसून मला मिठी मारत आहे असं गुलाबी स्वप्न जागेपणी पडायचं तर कधी, ती भेदक नजरेने माझ्याकडे बघत माझ्या भावना पायदळी तुडवतीय असं भयानक स्वप्नही पडायचं.

दोन-तीन दिवसांनी उत्तर आलं. तिने मला कॉलेजच्या फंक्शन हॉलमध्ये बोलावलं. त्या हॉलमध्ये आम्ही दोघे म्हणजे विश्वाच्या पोकळीत फक्त दोन ध्रुवतारे असल्याप्रमाणे वाटत होतं. फक्त एकमेकांसाठी…

मला बघताच ती गोड हसली. मला माझं उत्तर मिळालं होतं. तिचे होकाराचे शब्द ऐकण्यासाठी माझे पंचप्राण आतुर झाले होते.

ध्रुव तूही मला आवडतोस… तुझ्या स्पर्शाने माझ्याही मनात प्रेमांकुर फुलू लागला होता. गेले कित्येक दिवस तुझं माझ्या आजूबाजूला असणं मला एका वेगळ्याच धुंदीत न्यायचं… एक नशा चढायची… रोज आरशात बघताना तुला मी कशी वाटते याचा विचार पहिला मनात यायचा… मी मलाच तुझ्यासोबत बघायचे… जितकं प्रेम तुझ्या मनात माझ्यासाठी आहे तितकंच प्रेम माझही आहे… प्रेमाला कसलीच बंधने नसतात.. आपल्या दोघांत कधीच दुरावा येणार नाही…

                 ते क्षण माझ्या आयुष्यातील सोनेरी क्षण होते. कोठे जपून ठेऊ त्या क्षणांना असं वाटत होतं. मी अक्षरशः स्वर्गप्राप्तीच्या आनंदात होतो. राधा माझी होणार ही कल्पनाच मला वेड लावत होती. ती बोलत असताना अंगावर शहारा येत होता पण तोंडातून एकही शब्द फुटत नव्हता… बस, ती माझी आहे ही भावनाच मला व्यक्त करण्यासाठी पुरेशी होती… राधा…

त्या दिवशी उत्साहाच्या भरात मी घरी निघालो होतो. जितक्या वेगाने माझं मन धावत होतं तितक्याच वेगाने माझी सायकलही धावत होती. सगळ्या जगाकडे मी वेगळ्याच नजरेने बघत होतो. आता कसलीच उणीव भासणार नाही असं वाटत होतं.

                          काय झालं ते कळलच नाही. जाग आली तेंव्हा सगळं धुरकट पांढरं दिसत होतं. मेंदू अचानक जागृत झाला. मी स्वर्गात होतो!!! माझा मृत्यू झाला होता. सायकल एका ट्रकखाली येऊन मी जागेवरच मृत पावलो होतो. त्या ट्रकच्या चाकांखाली चिरडल्या गेलेल्या माझ्या शरीरापेक्षा माझ्या भावनांचा, माझ्या प्रेमचा जो चुराडा झालाय ते जास्त भयावह होतं. क्षणात सर्वस्व मिळावं अन क्षणात सगळं नाहीसं व्हावं अशी गत… ईश्वर इतका का निर्दयी असतो…?

माझा आत्मा तळमळत होता. राधाची आठवण इतक्या अंतरावर असूनही जराही कमी झाली नव्हती. तिचा तो निरागस चेहरा, तो मधुर आवाज अन तिचे प्रेमाचे शब्द मला खूप छळत होते. माझ्या तिच्या शेवटच्या भेटीत, तिच्या डोळ्यात आयुष्याची सुरेख स्वप्ने दिसत होती.

मी ईश्वराला खडसावून विचारलं, रागावलो अन उद्विग्नपणे आरोप केले, पण त्याने मला माझ्या प्रत्येक प्रश्नाचं समर्पक उत्तर दिलं. त्यात राधेचं काहीच चूक नव्हतं.

आता मलाच जळत राहायचं होतं… माझा आत्मा नवीन शरीरात जाणार होता… तिथे दुसर्‍या अस्मिता, दुसरी ओळख, दुसरे भाव घेऊन जगणार होतो मी. पण मधूनच कधीतरी स्वप्नात राधेची पुसटशी आकृती मला गतजन्मीची झलक दाखवणार होती. भलेही मला काही समजलं नाही तरीही राधा माझ्या आत्म्याच्या एका बंद कुप्पीत असणारच होती. फक्त त्या जाणिवा मला येणार नव्हत्या.

इकडे राधा माझ्याविणा काय करत असेल दे दृश्य मला कल्पनाच करवत नाही. तिने ज्या मुलाला आपलं सर्वस्व मानलं अन तो क्षणार्धात निघून गेला हे वास्तव तिचं मन कसं स्वीकारू शकेल? तिच्या हृदयाला घाव बसल्याशिवाय राहणार नव्हता. तिचं काय चालू आहे हे बघायची अनुमती देवाने दिली नाही. त्या जन्मात आमचं एकत्र असणं नियतीने लिहिलं नव्हतं. पण देवाने एक वचन दिलं की पुढच्या कुठल्यातरी जन्मी राधा व मी एकत्र असू… केवळ हे शब्दच मला अनेक जन्म-मृत्युच्या फेर्‍यांतून जाण्यासाठी प्रेरित करत होते… मी वाट्टेल ते दुखं भोगायला क्षणार्धात तयार झालो… अनेक योन्यांतून जन्म घेऊन अन अनेक चीतेच्या भक्षस्थानी पडून मला माझ्या राधेला भेटायचं होतं… देवाकडून त्या स्मृती मी बंद कुप्पीत का असेना साठवून घेतल्या… भविष्यात कधीतरी राधा माझीच होणार होती… आज नसली तरी… मी हजारो वर्षे वाट बघायला तयार होतो… बघणार होतो… राधा माझी होण्यासाठी…

===समाप्त===

सर्व हक्क सुरक्षित @ अभिषेक बुचके  &  latenightedition.in  &  @Late_Night1991

मी ब्रम्हचारी

शेअर बाजार मराठीत – सुरुवात

शेअर बाजार मराठीत – सुरुवात

शेअर बाजार मराठीत  ||  Share Market Classes  ||  Demat Account  ||   Basics Of Share Market

शेअर बाजर सामान्य माणसाच्या नेहमीच कुतुहुलचा विषय असतो. दैनंदिन आयुष्यात ‘शेअर बाजार’ हा शब्द सारखा कानावर पडत असला तरी त्याबद्दल पुरेशी माहिती नसल्याने प्रचंड क्षमता असलेल्या भव्य विश्वापासून आपण वंचित राहतो. शेअर बाजार हा खरं तर गुंतवणुकीचं एक माध्यम आहे. मुळात गुंतवणूक म्हणजे आपल्याकडे असलेल्या ‘बचत’ रकमेला गुंतवून त्यातून जास्तीत जास्त नफा मिळवणे. बँकेत केलेली एफडी हीसुद्धा एक प्रकारे गुंतवणूकच असते किंवा सोने खरेदी हीसुद्धा गुंतवणूकच म्हंटली पाहिजे. शेअर बाजारात पैसे लावणे म्हणजेही गुंतवणूकच आहे. असे एक ना अनेक कंगोरे आहेत या क्षेत्रात. हे खूप मोठं विश्व आहे आणि तितकच अभ्यासाचंही.

आपण लवकरच सुरू करत आहोत “शेअर बाजार मराठीत” अशी लेखमाला! याद्वारे सामान्यातील सामान्य माणसाला शेअर बाजार म्हणजे नेमकं काय असतो याची माहिती व्हावी आणि त्यामध्ये मूलभूत व्यवहार काय असतो हे जाणून घेता येईल. या लेखमालेत आपण शेअर बाजार म्हणजे काय? ते शेअर बाजारात पैसे कसे गुंतवायचे (आणि कमवायचे) हेसुद्धा माहीत करू घेणार आहोत. सर्वच्या सर्व माहिती मराठीत असल्याने भाषेचाही काहीच अडसर येणार नाही.

येथे प्रामुख्याने मी माझ्याबद्दल सांगणं हेसुद्धा खूप महत्वाचं आहे. मी काहीतरी माहिती सांगतो आहे याचा अर्थ मी त्यातील तज्ञ आहे का हा प्रश्न पडणे साहजिक आहे. तर खुलासा असा की, मी काही या क्षेत्रातील तज्ञ नाही. Sebi Authorized Analyst नाही किंवा या क्षेत्रात शिक्षण घेतलेला जाणकार नाही. मी गेली पाच वर्षे या क्षेत्राशी निगडीत आहे आणि आज या क्षेत्रात एक ब्रोकर म्हणून कार्यरत आहे. या लेखमालेमधून मी जे काही ज्ञान पाजळणार आहे ते माझ्या अंनुभावातून आलेलं आहे. मला या क्षेत्रात आल्यावर जे प्रश्न पडत गेले त्या प्रश्नांची उत्तरे मी विविध मार्गाने मिळवत गेलो. तीच प्रश्नोत्तरे, तो संवाद मी लेखमालेच्या माध्यमातून आपल्यासमोर मी मांडत आहे.

Click Below Link to Open Demat Account Online

https://5minwebsite.angelbroking.com/Diykyc/SubbrokerLead?SbTag=QkJDQg==

पर्वती!

पर्वती!

बदल… नियतीचा सिद्धांतच आहे. तो कधी संथपणे तर कधी अपघाताने घडतो. सदासर्वकाळ स्थिर, न बदलणारं असं काहीच नसतं. रात्रीच्या काळोखालाही पहाटेच्या प्रकाशाची आस लागलेली असतेच अन दिवसाचा थकवा सोडून प्रकाश संध्याकाळी रात्रीच्या मांडीवर शांतपणे स्थिरावतोच. प्रवास चिरंतर सुरूच असतो. तोल जाताना तोल जातोय हे कळलं तरच सावरण्याचं सामर्थ्य येतं, नाहीतर समतोल साधत फक्त निष्ठुरता अन निरसता अंगी पडते. बदल घडावा अन घडवावा… शेवट तर असाही होतोच!

Image may contain: sky, tree, outdoor and nature

पर्वतीचं सांजसमयी बदलत जाणारं रूप

Image may contain: sky, night and outdoor

अभिषेक बुचके   ||  @Late_Night1991

पर्वतीबद्दल लेख…

पर्वती

सत्तासम्राट – देवेन्द्र फडणवीस

सत्तासम्राट – देवेन्द्र फडणवीस

राजकारण   ||   सत्ता   ||  लोकसभा   ||    सत्ताकारण  ||   अन्वयार्थ  ||  समीक्षा  ||

गेल्या पाच वर्षात देवेन्द्र फडणवीस यांनी आपल्या सर्व विरोधकांवर केवळ मातच केली असं नाही तर जनतेतील त्यांची विश्वासार्हता कशी कमी होईल याचीही पुरेपूर काळजी घेतली आहे. पहिल्या दिवसापासून टोकाचा विरोध करणार्‍या शिवसेनेशी युती केली पण मग इतक्या वर्षांचा सेनेचा विरोध फसवा होता का? असा प्रश्न जनतेला नक्की पडत असणार. पर्यायाने शिवसेनेची आणि वैयक्तिकरित्या उद्धव ठाकरे यांचीही विश्वासार्हता कमी झाली.

Image result for devendra fadnavis
राष्ट्रवादी तर पहिल्या दिवसापासून भाजपाच्या सोबत आहे हे संपूर्ण महाराष्ट्राने बघितलं आहे. आज राष्ट्रवादी भाजपला विरोध करत आहे पण गरज पडल्यावर हीच राष्ट्रवादी पुन्हा भाजपला पाठिंबा देणार नाही याची शाश्वती नाही. एकंदरीत, पवार व राष्ट्रवादी कॉंग्रेसची जनमानसतील प्रतिमा बेभरवशाची झाली.


सरकारला विरोध करण्याचं पहिलं काम विरोधी पक्षनेत्याचं असतं. सध्या त्या पदावर राधाकृष्ण विखे पाटील आहेत. त्यांचं विरोधी पक्षनेते म्हणून काम काय होतं हा महाराष्ट्र, पत्रकार आणि खुद्द त्यांच्या पक्षातील नेत्यांना पडलेला प्रश्न आहे. मध्यंतरी ते स्वतः भाजपात जाणार अशा वावड्या होत्या. आता नगर दक्षिणच्या निमित्ताने पुन्हा तशाच बातम्या येत आहेत. अशा बातम्यांतून जो धुराळा उडतो त्यातून भाजपल लाभच होत आला आहे.


फडणवीस व भाजपने सर्वात जास्त कोणाचं वाईट केलं असेल तर ते म्हणजे राणे कुटुंबियांचं. राणे यांच्यासारखा आक्रमक नेता भाजपची डोकेदुखी बनू शकला असता पण त्यांचा पद्धतशिरपणे खच्चीकरण केलं. आज राणे यांच्यासमोर कसलाही पर्याय नाही. कॉंग्रेस सोडून आल्याने तो मार्ग बंद आहे. भाजपाच्या सोबत राहावं तर मुलाला साधी लोकसभेची उमेदवारीही मिळण्याची शक्यता नाही. सत्तेच्या परिघात आणून उपाशी ठेवण्याचा प्रकार झाला आहे. 


राज ठाकरे यांच्या पक्षाची अवस्थाही फार बरी नाही. जनतेचा त्यांच्या शब्दावर कितपत विश्वास आहे हा मोठा प्रश्न आहे. एका बाजूला आशीष शेलार यांच्यासारखे भाजपचे प्रमुख नेते राज यांना भेटत असतात. दुसरीकडे मनसे महाआघाडीत जाण्याचा प्रयत्न करत असताना कॉंग्रेस त्यांना सोबत घेऊ इच्छित नाही. 


आज महाराष्ट्रात एका अर्थाने विरोधी पक्ष उरलाच नाही. भाजपच्या विरोधात ठामपणे उभा राहील असा विश्वासू पक्ष व नेता भाजपने शिल्लक ठेवला. प्रत्येकाला सत्ता व इतर ‘गाजर’ दाखवून भुलवून ठेवलं गेलं. मोदींनी गुजरातचे मुख्यमंत्री असताना जे राजकारण केलं त्याच पद्धतीचं राजकारण देवेन्द्र फडणवीस यांनी महाराष्ट्रात केलं. 


स्वपक्षातील स्पर्धकांना वादाच्या झोतात ठेवलं. खडसे, मुंडे, तावडे वगैरेना चार वर्षात एकदाही तोंड वर काढू दिलं नाही. आता मुख्यमंत्री अर्जुन खोतकर यांना म्हणाले आहेत ‘तुमच्यावर मोठी जबाबदारी सोपवायची आहे.’ म्हणजे एकंदरीत दानवे यांचाही पत्ता कट करायचे डाव सुरू झाले आहेत.
असा हा जवळपास पाच वर्षांचा सत्ताकाळ ज्यामध्ये मुख्यमंत्री देवेन्द्र फडणवीस सत्तासम्राट बनून राहिले आहेत.

@Late_Night1991  ||  अभिषेक बुचके

अजून राजकीय लेख… 

अन्वयार्थ – तुटलेली नाती, जमलेली युती!

मार्गस्थ – मराठी कथा

मार्गस्थ – मराठी कथा

मराठी कथा  || नैराश्य  ||  संन्यास  ||  मोक्ष  ||  मराठी साहित्य  || 

कधी कधी सगळं सोडून जायची इच्छा होत असते. मानवी मन प्रसंगानुसार हेलकावे खात असतं. तोल जातो तेंव्हाच स्वतःला सांभाळायचं सामर्थ्य लाभतं. माणूस स्वतःला ओळखायला शिकतो कारण जगाने त्याला ओळखलं नसतं. अशाच एका व्यक्तीची कथा!

Image result for संन्यासी

https://marathi.pratilipi.com/story/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5-vDodPbfJW8dJ

अभिषेक बुचके  ||  @Late_Night1991

अजून कथा वाचा… 

पृथ्वीवरील परप्रांतीय!

अन्वयार्थ – तुटलेली नाती, जमलेली युती!

अन्वयार्थ – तुटलेली नाती, जमलेली युती!

समीक्षा  ||  अन्वयार्थ  ||  राजकारण   || लोकसभा २०१९   ||  युती  ||  हतबलता आणि अगतिकता

Image result for युती

स्वर्गीय अटल बिहारी वाजपायी यांचं एक वाक्य होतं, “भाई, जाए तो जाए कहाँ?” या एका वाक्यातून त्यांनी त्यांच्या पक्षाची हतबलता सांगितली होती. आज वाजपायी आपल्यात नाहीत, पण आज टीव्हीवर युतीचं जे काही बघितलं ते याहून काही वेगळं नव्हतं. दोन्ही पक्षांची अगतिकता आणि हतबलता आज दिसून आली. पण आज वाजपायी असते तर त्यांनी हेच केलं असतं का? किंबहुना त्यांनी अशी वेळ येऊ दिली असती का हे त्याला उत्तर असेल.

गेली साडेचार वर्षे युतीच्या नावाखाली सत्तेसाठी चालवलेल्या पोरखेळाची सर्वोच्च पातळी आज महाराष्ट्राने बघितली. पंचेवीस वर्षांची युती एका बाजूला आणि गेल्या पाच वर्षात शिवसेना-भाजपने केलेला चिखल एका बाजूला असं म्हणायची वेळ आली आहे. जी समज, जी दूरदृष्टी सेना-भाजपच्या आधीच्या नेत्यांमध्ये होती ती आजच्या नेतृत्वात अजिबात नाही. आधी एकत्र खेळायचं, रडीचा डाव करून एकमेकांची माथी फोडायची आणि पुन्हा एकत्रच खेळायचं असा तो पोरखेळ. हे सगळं कशासाठी केलं हा प्रश्न अनुत्तरित राहतो.

पाच वर्षांपूर्वी लोकसभेत शिवसेनेकडून हवं ते साधून झाल्यावर भाजपने हवेची दिशा बघून सत्तेसाठी युती तोडली. त्यावेळी सामान्य जनतेपासून, पत्रकार व राजकीय क्षेत्रात शिवसेनेसाठी प्रचंड सहानुभूती होती. शिवसेनेला त्यावेळी 63 जागा जिकता आल्या त्या याच सहानुभूतीतून. पण त्यानंतर शिवसेना हतबलतेने पुन्हा भाजपसोबत जाऊन मिळाली. हेही जनतेने बघितलं आणि स्वीकारलं. झोपडपट्टीत होतो तसा रोजचा तमाशा महाराष्ट्राच्या जनतेने बघितला. मुंबई महापालिकेच्या वेळेस जो राजकीय आखाडा झाला तो तर किळसावाणा होता. गल्लीतल्या कार्यकर्त्याने एकमेकांच्या सर्वोच्च नेत्यांची अब्रू काढली. त्यानंतर गेल्या सहा महिन्यात शिवसेनेने भाजपवर जे आसूड ओढले त्याला महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात तोड नव्हती. इतकं सगळं होऊनही आज हे दोन पक्ष एकत्र आले हे जनतेच्या खरच पचणी पडेल का? हा साधा विचारही दोन्ही पक्षांच्या नेतृत्वाने केला नाही.

गेल्या पाच वर्षातील भाजपची सत्तानीती संपूर्ण देश बघतोय. अस्तीत्वात असलेली सरकार पाडून स्वतः सत्ता मिळवणे, पीडिपी सारख्या विरोधी विचारधारेच्या पक्षांशी युती करणे अशा अनैतिक बाबी जनतेने बघितल्या. बिहारमध्ये तर लोकशाहीला लाज वाटेल अशा घडामोडी घडल्या. पण आज जे घडलं त्यात महाराष्ट्रातील शिवसेना नावाचा पक्ष होता हे जास्त बोचणारं आहे. असं नाही की शिवसेनेने अशा राजकीय खेळी कधी खेळल्या नाहीत. बाळासाहेबांनीही असे अनेक डावपेच खेळले, भूमिका बदलल्या पण तेथे सत्ता मिळवणे हा हेतु नव्हता. पण आज जे डोळ्यासमोर दिसत आहे ते सरळसरळ सत्तेसाठी स्वतःच्या धोरणांना पायदळी तुडवणे झालं. गेली चार वर्ष (अगदी कालपर्यंत) जी आगपाखड केली ती केवळ तीन-चार जागांसाठी होती का असा प्रश्न शिवसेनेच्या सामान्य कार्यकर्त्यांना पडतो. आणि शिवसेनेसमोर युतीसाठी झुकायचं असेलचं तर शिवसेनेला संपवण्याचे प्रयत्न कशासाठी केले हा प्रश्नही भाजपच्या कार्यकर्त्यांना पडू शकतो.

युती ही दोन्ही पक्षांसाठी निव्वळ अगतिकता आणि हतबलता आहे. भाजपाच्या विरोधात कितीही रोष, असंतोष असला तरी शिवसेनेला केंद्रात कोणत्यातरी एका पक्षासोबत जाणं गरजेचं आहे. देशात दोन राष्ट्रीय पक्ष आहेत जे केंद्रात सत्ता स्थापन करू शकतात. एक भाजप अन दुसरी कॉंग्रेस. शिवसेना घडली ती कॉंग्रेस विरोधात उभी राहून आणि शिवसेनेची हिंदुत्ववादी विचारसरणी कॉंग्रेस कधीच स्वीकारू शकत नाही. त्यामुळे उघड युतीचा हा मार्ग संपतो. राहिला मार्ग छुप्या युतीचा, तर अशा संबंधांना कधीच लोकाश्रय मिळत नाही. ती काही काळाची व्यवस्था असू शकते. त्यामुळे उरते ती भाजपा! शिवसेनेला भाजपाशी कसलंही वैर नाही, पण आज भाजपा चालवणार्‍या मोदी-शहा या जोडीशी त्यांना फारसं ममत्व नाही. मोदी-शहा ही जोडी कर्जाच्या वसुलीला आलेल्या अधिकार्‍यांसारखे आहेत, त्यांना ‘हो किंवा नाही’ इतकंच कळतं. आजतरी भाजपा इतकाच मर्यादित आहे. याच्याशी जुळवून घेण्याशिवाय सेनेकडे कसला मार्ग नाही. जेंव्हा वेळ येईल तेंव्हा हा सर्व रोख व्याजासकट वसूल केला जाईल याबद्दल कोणाच्याही मनात शंका नाही. दुसरीकडे आहे मोदी-शहा यांचा भाजप. यांना शिवसेना कशासाठी हवी आहे? तर केवळ काही जागांसाठी शिवसेना सोबत असणं गरजेचं नाही, पण शिवसेनेची उपद्रवमूल्यता इतकी आहे की ती मोदी-शहा जोडीला अन भाजपला अख्ख्या देशात बेअब्रू करू शकते. त्याची केवळ एक चुणूक शिवसेनेने अयोध्या दौर्‍यात दाखवून दिली. विरोधकांना चार वर्षात जे साध्य करता आलं नाही ते या एका दौर्‍याने साध्य झालं. भाजपला हिंदुत्ववादावर कोंडीत पकडणं! शिवसेनेची ही रोजची नवी किरकिरी भाजपला त्रासदायक ठरू शकली असती. भाजपचा जो मूळ मतदार आहे त्याच्यासमोर भाजपचं ढोंगी हिंदुत्व उघडं पडलं असतं तर भाजपने विश्वासार्हता गमावली असती. भाजपला secular वगैरेच्या विरोधात लढाई जितकी सोपी असते तितकी ती हिंदुत्ववादी शिवसेनेच्या विरोधात सोपी राहिली नसती. महाराष्ट्रात भाजपा शिवसेनेची हिंदू मते खाऊ शकते तर देशभरात शिवसेना भाजपची मते का खाऊ शकणार नाही हे साधं गणित आहे. शिवसेनेला संपवण्याचे प्रयत्न करूनही शिवसेना संपत नाही हे लक्षात आल्यावर भाजपला एक पाऊल मागे येण्यावाचून पर्याय नव्हता. आज जे चित्र बघायला मिळालं ते मनोमिलन नव्हतं तर निव्वळ अगतिकता होती.

शिवसेनेची नाचक्की!

गेल्या चार वर्षात एकही असा दिवस नसेल की जेंव्हा शिवसेनेने भाजपवर आसूड ओढला नसेल. रोज नवनवीन हत्यार चालवत भाजपला घायाळ करायची रिघचं सेनेने लावली होती. यामुळे भाजपविरोधी असलेला मतदार सेनेच्या बाजूला झुकला होता. त्यात कॉंग्रेस-एनसीपी ची संपूर्ण स्पेस शिवसेनेने व्यापली होती. जर शिवसेना स्वबळावर लढली असती तर भाजपविरोधी मते प्रामुख्याने सेनेला मिळाली असती. या प्रक्रियेत शिवसेनेला स्वतःच्या पक्षाचा विस्तार करायची मोठी संधी होती. ती शिवसेनेने आज गमावली आहे. आज शिवसेनेची विश्वासार्हता धुळीस मिळाली आहे. जनतेने शिवसेनेला साथ दिली कारण ती खंबीरपणे मोदीच्या विरोधात उभी होती, पण तो मतदार आता शिवसेनेपासून कायमचा दुरावला आहे. दुसरीकडे, रोज भाजपाच्या विरोधात बोलल्याने, सरकारच्या कारभारावर टीका केल्याने सरकारमध्ये आम्ही सामील नाही आहोत अशी प्रतिमा सेनेने करून घेतली. आता सरकारबाबतीत चांगलं मत ठेऊन असलेला मतदारही सेनेपासून दुरावला. सर्वात महत्वाचं म्हणजे, शिवसेनेचा प्रामाणिक मतदार जो या कोलांटउडीने दुखवला गेला असेल तोही दुरावल्या गेला. तीनही मार्ग खुंटल्याने आजची शिवसेना खर्‍या अर्थाने अस्तित्वहीन आहे. केवळ पक्ष, नेते टिकवले अन सत्ता टिकवली म्हणजे पुन्हा निवडून येता येणं शक्य नसतं, लोकांचा विश्वास महत्वाचा असतो. तो कदाचित संपला असेल. अशा परिस्थितीत मनसे नावच्या पक्षाला खूप मोठी संधी आहे. शिवसेनेचा प्रामाणिक मतदार आज अस्वस्थ असणार जो कुठेतरी आधाराच्या शोधात असेल. आज महाराष्ट्रात राज ठाकरे हे एकटे आहेत. प्रयत्न करूनही -महाआघाडीची कवाडे त्यांना उघडली गेली नाहीत. जो नवमतदार मोदींच्या विरोधात सेनेकडे आशेने पाहत होता तो आता सैरभैर झाला असेल. कॉंग्रेस-एनसीपी सारखे पक्ष त्यांचा विश्वास संपादन करण्यात यशस्वी होईल अशी शक्यता नाही. राज ठाकरे यांनी नेहमीची धरसोड वृत्ती सोडून कणखर भूमिका घेत मतदारांची मोट बांधायचा प्रयत्न केला तर आजपासून शिवसेना कमी व्हायला आणि मनसे वाढायला सुरुवात होईल. मनसेने स्वबळावर लोकसभेच्या काही जागा लढवल्या तर किमान एक-दोन जागी ते यशस्वी होऊ शकतात.

शिवसेनेची नीती.

जो विचार सामान्य माणूस, शिवसैनिक आणि पत्रकार करत आहेत तो विचार (किंवा भीती) सेना नेतृत्वाच्या मनात आला नसेल असं नाही. पण अगतिकता आणि हतबलता हेच त्याला उत्तर आहे. काही गणितं, काही आडाखे बांधून उद्धव ठाकरेंनी हा निर्णय घेतला असेल यात शंका नाही. भाजपची केंद्रात स्वबळावर सत्ता येऊ नये हीच एकमेव मनीषा सेनेसह इतर सर्व मित्रपक्षांच्या मनात असेल. स्वबळावर सत्तेत आलेला भाजपा कसा वागतो याची उदाहरणे ताजी आहेत. भाजपला 200 च्या आत रोखायचं हाच मोदी विरोधकांचा एकमेव ध्यास आहे. त्यातील 23 जागा सेनेने आधीच पाडल्या आहेत. कारण त्या 23 जागा शिवसेना स्वतः लढणार आहे. उरल्या 25 जागा. त्या जागी शिवसेनेने भाजपला मदत करणं काही अनिवार्य नाही. याउलट, जालना, जळगाव, मुंबई नॉर्थ-वेस्ट यासारख्या ठिकाणी शिवसेना बंडखोरांच्या माध्यमातून भाजपाच्या जागा पाडायला हातभार लावेल. भाजपला महाराष्ट्रात 15 जागांच्या वर जाऊ न देणे ही सेनेची रणनीती असू शकते. जर केंद्रात भाजपा 200 च्या आसपास अडकली (ज्याची आज शक्यता सर्वाधिक आहे) आणि सेनेचे 15 पेक्षा अधिक खासदार निवडून आले तर शिवसेनेसाठी तोच विजय असेल. विधानसभा स्वबळावर लढवणे सेनेसाठी सोपं आहे कारण विधानसभेच्या अशा 150 अशा जागा आहेत जिथे शिवसेना कधीना-कधी जिंकलेली आहे. भाजपला नमवणे अशा वेळी सोयीचं जाऊ शकतं. उद्धव ठाकरेंच्या डोक्यात अशी रणनीती असू शकते. पण हे कितपत शक्य आहे यावर सर्व अवलंबून आहे.

भाजपची कोंडी!

गेल्या लोकसभा निवडणुकीच्या वेळेस जनमानस कॉंग्रेसच्या विरोधात होतं आणि मोदींच्या प्रेमात होतं. 2014 ची निवडणूक सर्वार्थाने वेगळी होती, पण 2019 ची निवडणूक सामान्य आहे. सत्ताधारी आणि विरोधक यांच्यात. गेल्यावेळी भाजपला मिळालेलं यश अनपेक्षित होतं. ते पुन्हा मिळवणं कठीण आहे. देशात विरोधकांचं एकत्रीकरण सुरू आहे. विशेषतः प्रादेशिक पक्षांनी भाजपला रोखायचा विडाच उचलला आहे. उत्तर प्रदेशचं मैदान भाजपसाठी अनुकूल नाही. पश्चिम भारतात गेल्या वेळेस सारखं अभूतपूर्व यश पुन्हा मिळू शकत नाही. दक्षिणेत भाजपला फार वाव नाही. पूर्वोत्तर, बंगाल, ओरिसा ही राज्ये भाजपसाठी आज महत्वाची आहेत. यात महाराष्ट्रात आज असलेलं संख्याबळ टिकवणे भाजपासाठी अत्यंत महत्वाचं आहे. आजच्या पत्रकार परिषदेत शहा यांनी एक प्रकारे झालेल्या प्रकाराबद्दल दिलगिरीच व्यक्त केली. उद्धव यांनी ‘चौकीदार चोर है’ असं म्हणूनही पुन्हा मातोश्रीच्या पायर्‍या चढणे ही निव्वळ अगतिकताच आहे. पुन्हा एकदा, लोकसभेत शिवसेनेला वापरुन घ्यायचं आणि विधानसभेत ‘पटक देंगे’ करायचं हेच अमित शहा यांच्या डोक्यात असणार. युती केल्याने शिवसेनेच्या जागा निवडून आणणे भाजपसाठी गरजेचं आहे कारण, शिवसेनेचा उमेदवार पडला तर कॉंग्रेस आघाडीचा निवडून येऊ शकतो. जर भाजपा पुन्हा स्वबळावर केंद्रात सत्तेत आली तर त्याच क्षणाला शिवसेना संपवण्याचं काम अधिक ताकदीने हाती घेतलं जाईल. त्यावेळी शिवसेनेच्या हातात कुठलंही हत्यार (राम मंदिर वगैरे) शिल्लक नसेल.

राजकारण निर्दयी लोकांनी सामन्यांच्या भावनेचा फायदा उचलूनच केलं जातं. त्याला कुठलाही पक्ष किंवा नेता अपवाद नाही. राजकारणाची गटार दुर्गंधीच असते. ती उघडली की सामान्यांना नाके मुरडावी लागतातच. जगाच्या कोणत्याही कोपर्‍यात गेलात तरी असलेच राजकारणी असतील. सत्तेपुढे शहाणपण नसतं. गरीबी हटाव, मंदिर वही बनाएंगे, संपूर्ण क्रांती, शायनिंग इंडिया, अच्छे दिन ही सगळी जनतेला मूर्ख बनवल्याचे उत्कृष्ट चेहरे आहेत. हल्ली मराठी, हिंदुत्व, सेक्युलरिसम, विकास हे हल्लीचे चेहरे. काळ बदलत जातो, माणसाची प्रवृत्ती काही बदलत नाही. सत्ता ही अनादी अनंत सत्य आहे, मी नाही मिळवली तर दूसरा कोणीतरी मिळवेल, जो मिळवेल तो इतरांना गुलाम बनवेल.

@Late_Night1991

पृथ्वीवरील परप्रांतीय!

पृथ्वीवरील परप्रांतीय!

परप्रांतीय मुद्दा वैश्विक   ||   Existence  ||  परग्रह आणि स्थलांतर  ||  अस्तित्वाचे प्रश्न  ||  Migration 

Image result for existence

मुंबईमध्ये स्थानिक मराठी माणूस आणि बाहेरून आलेले परप्रांतीय हा वाद नवा नाही. महाराष्ट्र राज्याच्या स्थापनेपासूनच मुंबईमध्ये मराठी माणूस विरुद्ध परप्रांतीय असा वाद आहे जो आजही चालू आहे. हा वाद जसा मुंबईत आहे तसाच पुण्यातही आहे. म्हणजे, मूळ पुणेकर आणि बाहेरून आलेले नकली पुणेकर असा. याहून पुढे जाऊन म्हंटलं तर पेठेतील पुणेकर आणि अन्य पुणेकर असा खुमासदार वादही आपल्याला बघायला मिळतोच. पण पुण्यातील हा वाद मुंबईच्या वादाइतका कट्टर नाही.

जगातील कुठल्याही देशात जा, कुठल्याही भागात जा, तिथे अशा प्रकारचा वाद नक्कीच आढळेल. तो असतोच. आणि तो कायम राहीलच.

भूमिपुत्रांचे अधिकार, स्थानिक संस्कृती आणि त्यांची जपणूक यावर अनेक युद्ध झालेत आणि होत राहतील. आज हे वाद आपल्याला शहर, राज्य आणि देशापुरता मर्यादित दिसतात. दुसर्‍या राज्यातील, शहरातील लोकं ज्यांना आपण परप्रांतीय म्हणतो, ते आपल्या येथे येऊन भूमिपुत्रांच्या रोजगारावर, हक्कांवर घाला घालत असतील, येथील संस्कृती संपवून त्यांची संस्कृती येथे रुजवू पाहत असतील तर स्थानिक जनतेचा उद्रेक होतो आणि ते आपल्या पद्धतीने लढा देतात अन परप्रांतीयांना हाकलून लावायचा प्रयत्न करतात. ही आजची समस्या नाहीये किंवा एका शहर वा देशापुरती समस्या नाहीये. याचे संदर्भ खूप दूरपर्यंत जाऊ शकतात.

भारताच्या इतिहासाबद्दल बोलायचं झालं तर, बांग्लादेश स्वतंत्र होत असतानाच्या संग्रामात युद्धपीडित बांगलादेशी नागरिकांनीही भारतात आश्रय घेतला होता आणि मानवतेच्या दृष्टीकोणातून भारताने त्यांना आश्रय दिलाही होता पण नंतर तेच लोक आपल्याला जड होऊ लागली आणि त्यांच्या विरोधातही आवाज उचलला गेला. सुरूवातीला हा वरवर वाटणारा मुद्दा जटिल होत गेला. कुठलाही समाज किंवा एखादा व्यक्तीही येताना एकटा येत नाही तर तो आपल्यासोबत स्वतःचं राहणीमान, विचार आणि संस्कृती घेऊन येतो. स्वतःचं अस्तित्व जपत असताना त्याला ते बाजूला ठेऊन पुढे जाता येत नसतं. हे म्हणजे ऑक्सिजनशिवाय माणूस जगू शकत नाही तशातला भाग होईल.

अगदी अलीकडेच युरोपमध्येही अशा घडामोडी घडताना आपण पाहिल्या आहेत. ISIS च्या आक्रमणानंतर हजारो नागरिक स्थलांतरित होऊन आजूबाजूच्या देशात आश्रय घेत होते. तेथे त्या मुद्द्यावरून मोठं रणकंदन माजलं होतं आणि साहजिकच दोन मतप्रवाह होते.

एकंदरीत काय तर उपर्‍यांना आश्रय देऊ नये असा एक विचारप्रवाह सगळीकडे असतोच. या विचारांच्या बाजूने उभे राहणारे कट्टर विचारांचे व्यक्तिही असतात आणि विरुद्ध बाजूला वसुधैव कुटुंबकम या मानवतेच्या विचारांना मानणारे व्यक्तीही असतात.

अशीही एक मान्यता आहे, किंबहुना तसा इतिहास आहे की भारतभूमीवर आधी फक्त आदिवासी राहायचे. ही भूमी आदिवास्यांचं घर होतं. त्यानंतर बाहेरून आक्रमणं झाली आणि नवीन संस्कृतीच्या समाजव्यवस्थेचं प्रस्थान घट्ट बसलं जे आजही कायम आहे. आज आपण त्याच आक्रमकांचे वंशज आहोत असाही आरोप आहे. म्हणजे भूमिपुत्र बाजूला पडून ज्यांच्या हाती शक्ती होती ते सत्तेत बसले आणि प्रस्थापित झाले. हे एक प्रकारचं संस्कृतिक संक्रमण घडलं असं म्हणता येईल. अशा प्रकारचं संक्रमण हे केवळ राज्यात, देशात, जगातच नाही तर ब्रम्हांडात होतच राहतं. बदल हा प्रकृतीचा महत्वाचा धागा मानला जातो. उतारावरील पाण्याच्या प्रवाहाप्रमाणे तो निसर्गसिद्ध दिशेला होतच राहतो.

जंगलातही असाच नियम आहे. जो अधिक सामर्थ्यशाली त्याचच राज्य. जंगलात अन्न हीच प्रमुख गरज असते. जिथे अन्न मिळेत तिथे प्राणी जातात. तिथे समाजव्यवस्था नसली तरी अस्तित्वाचे प्रश्न असले की संघर्ष होतो. जो जीवंत राहतो तो जिंकतो आणि सत्ता प्रस्थापित करतो.

देशादेशात, राज्याराज्यात असे स्थानिक विरुद्ध बाहेरचे असे वाद आहेत ते ठीक आहे पण जर समजा दोन ग्रहांमध्येही जर असे वाद उद्भवले तर???

म्हणजे मला असं म्हणायचं आहे, की समजा कितीतरी हजार वर्षांनी पृथ्वीचा अंत झाला आणि मानवाने पर्याय म्हणून दुसर्‍या ग्रहावर, जिथे सजीव जगू शकतो अशा ग्रहावर, आश्रय घ्यायचा ठरवला आणि तेथे आधीचेच काही सजीव राहत असतील तर??? या घटनेत तेथील जीव हे भूमिपुत्र आणि मानव हा परकीय आक्रमक असेल हे उघड आहे.

इथे पहिला प्रश्न येतो, तेथे जे कोण असतील ते आपल्याला स्वीकारतील का??? आणि समजा त्यांनी आपल्याला नाही स्वीकारलं आणि आपल्या अस्तित्वाचा प्रश्न असेल तर आपण त्यांच्यावर हल्ला करून त्यांचं अस्तित्व संपवून आपलं बस्तान बसवणार का? म्हणजे आपण त्यांच्यासाठी परप्रांतीयांप्रमाणे (परग्रहवासी) असू. जर ते आपल्यापेक्षा अधिक ताकदवान असतील तर ते आपल्याला प्रत्युत्तर देऊन पराभूत करू शकतात. नसेल तर आपण त्यांना पराभूत करून तेथे आपली संस्कृती वसवू शकतो.

दुसर्‍या बाजूने विचार केला, जर समजा त्यांनी आपल्याला स्वीकारायचं ठरवलं तर आपण तिथे त्यांच्या पद्धतीप्रमाणे, त्यांच्या जीवनशैलीप्रमाणे राहू शकू का? की आपण स्वतःच्या मानवी संस्कृतीप्रमाणे राहू? तेथील जीवनशैली आपल्याला अंगीकरता येण्यासारखी नसेल तर नक्कीच आपण ती अवगत करू शकणार नाहीत. मग आपण स्वतःला शक्य आहे तसा तगून राहण्याचा प्रयत्न करू. आपण जर तेथे आपल्या संस्कृतीप्रमाणे राहू लागलो तर कालांतराने हळूहळू त्यांची संस्कृती नामशेष करून आपण स्वतःची संस्कृती सिद्ध करू. म्हणजे ज्याची भीती आपल्याला इथे मुंबईत वगैरे वाटते ती विश्वाच्या नियमात दुसर्‍या ग्रहावरही लागू पडते. म्हणजे एकंदरीत आपल्या अस्तित्वाचा प्रश्न असेल तर आपण त्यांचा विचार करत बसणार नाही.

बरं, आता यापेक्षा थोडासा उलटा विचार करुयात. समजा अचानक एके दिवशी पृथ्वीवर काही परग्रहावरील सजीव आले आणि त्यांनी मानवावर हल्ला सुरू केला आणि पृथ्वीवर बस्तान बसवायचा प्रयत्न केला तर??? समजा त्यांचा ग्रह नष्ट झालेला असेल आणि त्यांना पृथ्वी हा त्यांच्यासाठी अनुकूल ग्रह वाटत असेल तर ते पृथ्वीवरील सर्वात प्रबळ असलेल्या माणसाला नष्ट करून पृथ्वी ताब्यात घ्यायचा प्रयत्न नक्कीच करणार आणि स्वतःचं घर बनवणार.

अशी एक मान्यता आहे की, पृथ्वीवर डायनसोरांचं अस्तित्व होतं अन येथे त्यांचंच राज्य होतं. परग्रहावरील काही जीव सजीवसृष्टी नांदू शकेल अशा ग्रहाच्या शोधात असताना पृथ्वीवर आले आणि त्यांनी डायनसोर्स या प्रजातीचा नाश केला (कारण डायनसोर हेच पृथ्वीवरील प्रबळ जीव होते) आणि स्वतःला सुलभ अशी पृथ्वी घडवली आणि त्या परग्रहवासीयांना आज आपण “मानव” म्हणून ओळखतो. तुम्ही कधीतरी “पृथ्वीवर मानव उपराच” हे पुस्तक वाचलं असेल त्यासंबंधित आहे ही संकल्पना.

स्व-अस्तित्वासाठी शेवटच्या श्वासपर्यंतचा लढा हा प्रकृतीचा पहिला नियम आहे. कुठलाही सजीव स्वतःचं अस्तित्व टिकवण्यासाठी, जगण्यासाठी आणि स्वतःची प्रजात (कुटुंब) जगावण्यासाठी कुठल्याही थराला जाऊ शकतो. मग तो प्राणी, वनस्पति, मानव किंवा कुठला अमानवी जीव असला तरी हा नियम त्याला लागू होतोच. एकंदरीत, सगळा ताकदीचा खेळ आहे. स्वतःचं अस्तित्व टिकवण्यासाठी आणि स्वतःचं घर राखण्यासाठीची धडपड. छोटयातील छोटी आणि प्रचंड मोठी घटना, गोष्ट ही प्रकृतीच्या नियमानुसारच चालते. त्याला आपण काहीही नाव दिलं तरी Creation & Destruction हा सृष्टीचा मूलभूत नियम आहे.

error: Content is protected !!